Agrarische bedrijfsopvolging: van keukentafel tot familiestatuut

In dit project verrichten Christelijke Hogeschool Windesheim, CAH Vilentum, LTO Noord, Agrarische MKB familiebedrijven en NAJK samen een praktijkgericht onderzoek naar de familiale en bedrijfsmatige aspecten rond opvolging bij agrarische familiebedrijven.

Bijna de helft van alle agrarische bedrijven in Nederland heeft een bedrijfshoofd van 55 jaar of ouder. Het merendeel van deze bedrijven is een familiebedrijf en heeft te maken met het onderwerp bedrijfsopvolging. Voor een geslaagd opvolgingsproces is het belangrijk dat familiebelangen en bedrijfsbelangen in balans zijn. Maar in de praktijk blijkt het lastig om deze belangen rond overdracht van leiding en eigendom bespreekbaar te maken en goed af te wegen. Agrarische families vragen zich af hoe ze het opvolgingsproces het beste kunnen vormgeven en welke instrumenten ze daarbij kunnen inzetten.

Om dit te onderzoeken worden sinds 1 oktober 2015 over een periode van twee jaar 13 agrarische MKB familiebedrijven gevolgd. Tijdens het onderzoek worden interviews gehouden met opvolgers, overdragers, hun partners en niet-opvolgende gezinsleden. Daarnaast worden groepsinterviews (‘keukentafelgesprekken’) gehouden  over het opvolgingsproces, de familie en het bedrijf.

Met dit onderzoek dat deels wordt gefinancierd met een SIA-RAAK subsidie willen de verschillende projectpartners nieuwe kennis opdoen over het opvolgingsproces bij agrarische familiebedrijven en  dit proces met instrumenten in positieve zin veranderen. Belemmerende factoren rond opvolging in de agrarische context worden onderzocht. Door middel van workshops krijgen deelnemers praktische handvatten om het opvolgingsproces beter vorm te geven.