Deltaplan Agrarisch Waterbeheer

NAJK werkt sinds 2020 mee aan het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) om boeren en tuinders te bereiken over de noodzaak van schoon en voldoende water en beter bodembeheer. DAW zelf is al in 2013 in het leven geroepen door LTO Nederland en de Unie van de Waterschappen met als doel om de waterkwaliteit en -kwantiteit te verbeteren samen met agrariërs, waterbeheerders en overheden, zonder extra regelgeving.

Als NAJK zijn wij binnen DAW vooral actief met Kennismatching. Er zijn binnen DAW zes Kennismatchers, waarvan twee voor de melkveehouderij, één voor de akkerbouw en drie voor de overige teelten. Vanuit NAJK zijn Marloes van Schaik en Reinder Jan Wagevoort actief als Kennismatchers voor de overige teelten in Noord-Nederland. Lees hier meer over onder het kopje Kennismatching.

Waarom DAW?

Kwaliteit en kwantiteit

Voor de productie van drinkwater in Nederland maken drinkwaterbedrijven gebruik van grond en oppervlaktewater. Om water van goede kwaliteit te garanderen is de Kaderrichtlijn water opgesteld. Dit is een Europese wetgeving wat voor elke Europese lidstaat geldt. Een van de eisen waar we als agrarische sector mee te maken hebben is dat het nitraat (stikstof) gehalte in het water niet boven de 50mg per liter mag zijn. Dit geldt voor zowel het oppervlakte water als het grondwater. Om deze eis te halen heeft de Nederlandse overheid het Nitraatactieprogramma in het leven geroepen. Met dit programma wordt met een aantal maatregelen geprobeerd om het nitraatgehalte in het water naar beneden te krijgen.

Door overbemesting of door bemesting op het verkeerde moment kunnen meststoffen uitspoelen richting de sloot en het grondwater. De nutriënten, waaronder stikstof en fosfaat komen hierbij in het water. In water met een hoog nitraat gehalte kan onder anderen het probleem ontstaan van algengroei. Een bekende algen soort is de blauwalg die giftig is voor koeien en daarnaast ook bij mensen allergische reacties kan geven. Schoon water is dus niet alleen een aandachtspunt voor drinkwaterbedrijven, maar ook voor veehouders! In sommige gebieden van Nederland voldoet de waterkwaliteit nog niet aan de gestelde nitraat eis. Dit betreffen voornamelijk gebieden met zandgronden in het oosten en zuidoosten van Nederland. De afgelopen jaren zijn in deze gebieden al maatregelen genomen, bijvoorbeeld door de bemestingsnorm voor stikstof in deze gebieden omlaag te brengen. Dit heeft zeker een positief effect gehad om het nitraatgehalte in het water, maar nog niet overal voldoende.

Naast de waterkwaliteit is ook de waterkwantiteit van belang. Door klimaatverandering verandert het weer in binnen- en buitenland. Als agrariër merk je dit maar al te goed door periodes van extreme droogte of juist extreem natte periodes. Agrarisch waterbeheer draait niet alleen om de kwaliteit maar ook om de juiste hoeveelheid water op het juiste moment. In droge periodes moet er water beschikbaar zijn voor de gewassen en het vee; als akkerbouwer en bijvoorbeeld ook als teler van fruit moet je kunnen beregenen wanneer dat nodig is. In natte periodes moet het water makkelijk en snel weg kunnen van de percelen, zodat er geen water ongewenst op het land blijft staan.

Van de agrarische sector wordt verwacht dat de uitspoeling van nitraat en daarnaast ook de emissie van gewasbeschermingsmiddelen wordt verminderd. Anderzijds hebben wij als agrarische sector ook voldoende en schoon water nodig voor onze gewassen en voor ons vee. Een gezamenlijk belang dus! Het doel van DAW is om met agrariërs, waterschappen en overheden samen te werken aan voldoende en schoon water. Dit zonder nieuwe regelgevingen maar juist als alternatief hiervan, door middel van het vakmanschap van de boer. Als agrarische sector zitten we tenslotte niet te wachten op extra eisen en wetgeving. Water is belangrijk voor ons allemaal!

DAW projecten

Onder het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) zijn inmiddels 484 projecten gestart in verschillende gebieden van Nederland om de waterkwaliteit en -kwantiteit te verbeteren. Op dit moment lopen er hier nog 283 projecten van (de andere zijn inmiddels afgerond). De verschillende projecten binnen DAW richten zich elk op een apart gebied in Nederland. Zo heeft elk project een apart thema, met een eigen doel, voor verschillende sectoren en grondsoort. De sectoren waar de projecten zich op richten zijn: glastuinbouw, melkveehouderij, akkerbouw, vollegronds groenten, fruiteelt, bomen en vaste planten en bloembollen. Hierbij staan verschillende thema’s centraal. Kijk voor de projecten ook eens op de website van DAW.

Kennismatching

Naast de verschillende projecten zijn er binnen DAW ook zes ‘Kennismatchers’ actief. Een Kennismatcher is iemand die de kennis en personen uit de verschillende projecten en de ervaringen binnen DAW matcht aan andere kennis en personen. Het is natuurlijk zonde van tijd en geld als het wiel twee keer wordt uitgevonden, oftewel als er onderzoek wordt gedaan naar kennis die er al is. Vanuit NAJK zijn Marloes van Schaik en Reinder Jan Wagevoort actief als Kennismatchers voor de overige teelten in Noord-Nederland (Noord- en Zuid-Holland, Friesland, Flevoland, Utrecht, Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland). De overige teelten zijn: Fruitteelt, bomenteelt, vollegronds groenteteelt, vaste planten en zomerbloemen.

Voor vragen over DAW kan je contact opnemen met één van de DAW Kennismatchers die vanuit NAJK actief zijn: Marloes van Schaik en Reinder Jan Wagevoort. Wil je mee doen met een DAW-project? Op de website van DAW vertellen agrariërs over hun ervaringen: wat werkt er wel en wat niet? Via onze website, de BDNR en nieuwsbrief houden we je ook op de hoogte over het laatste nieuws.

Oproep!

NAJK is benieuwd naar de ervaringen die leden hebben met DAW. Heb jij mee gedaan met een DAW-project of loopt er op dit moment een project op jouw bedrijf? Dan horen we graag jouw ervaringen! Stuur hiervoor een mailtje naar: rjwagevoort@najk.nl.

Reinder Jan Wagevoort

Projectmedewerker

rjwagevoort@najk.nl
030-2769872 (schakelt door naar mobiel)