Minister onverstandig met budget Bedrijfsovernamefonds

Tijdens het debat over de pulsvisserij op donderdag 21 februari 2019 deelde LNV-minister Schouten mee dat ook jonge vissers gebruik kunnen maken van een deel van het Bedrijfsovernamefonds. Het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) vindt het onverstandig dat de minister het opleidings- en coachingsgedeelte van het Bedrijfsovernamefonds zonder financiële onderbouwing aan jonge vissers toezegt. Er is nog geen begroting gemaakt die aangeeft dat het budget ruim voldoende is om de gestelde doelen te bereiken.

De minister legde de Tweede Kamer donderdagmiddag uit dat naast jonge boeren en tuinders ook jonge vissers gebruik kunnen maken van het opleidings- en coachingsdeel van het Bedrijfsovernamefonds. Dit om jonge vissers, die in zwaar weer komen door het mogelijke verbod op de pulsvisserij, tegemoet te komen. “De precieze invulling van het opleidings- en coachingsgedeelte van het Bedrijfsovernamefonds is nog niet bekend. Daarmee is er ook nog geen begroting en is ook niet bekend of het budget toereikend is voor de gestelde doelen.”, aldus Sietse Draaijer, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille bedrijfsovername.

Het Bedrijfsovernamefonds is bedoeld om jonge boeren en tuinders te ondersteunen in hun bedrijfsovername. Volgens Draaijer zou het fonds ook voor jonge vissers een steuntje in de rug kunnen zijn. Draaijer: “Wij hebben niets tegen het opleiden van jonge vissers en het ondersteunen rondom de bedrijfsovername. Wel hebben wij bezwaren tegen het feit dat de toezegging er al is, maar het niet bekend is of het budget toereikend is. Niemand zit echter te wachten op een Bedrijfsovernamefonds dat niet in de behoefte voorziet van zowel de boeren, tuinders als vissers doordat er onvoldoende budget is.“

 

NAJK wil bedrijfsovernameloket

NAJK wil de 11 miljoen van het opleidings- en coachingsgedeelte in het Bedrijfsovernamefonds invullen met een bedrijfsovernameloket. Bij dit loket kunnen jonge boeren en tuinders terecht met vragen rondom de overname en voor opleiding en begeleiding. Dit loket zou een onafhankelijke coördinerende functie moeten hebben. Enerzijds zorgt het loket voor kennisontwikkeling en anderzijds zorgt het ervoor dat de jonge boeren en tuinders in het voor hun specifiek samengestelde traject terechtkomen. Bij het loket is een aantal onafhankelijke specialisten werkzaam die een traject op maat kunnen samenstellen voor deze jongeren en eventueel familie.

Draaijer: “Bij onze zuiderburen in Vlaanderen is een aantal jaren geleden het Kenniscentrum Bedrijfsopvolging opgericht. De ervaringen daar met het loket zijn heel positief en dient voor ons dus als een mooi voorbeeld. Dit is precies waar jonge boeren en tuinders behoefte aan hebben.”

Tijdens de inventarisatieronde die NAJK en het ministerie door het land hebben gedaan, bleek dat er een grote behoefte is aan opleiding en begeleiding vlak voor en na bedrijfsovername. “Het is dus belangrijk dat de juiste kennis en ondersteuning terechtkomt bij deze groep jonge boeren en tuinders. Via dit centrale en onafhankelijk loket kan dit worden bereikt.

Hendrik Spiker winnaar MaïsChallenge 2018!

Met een verschil van 1,5 punt won melkveehouder Hendrik Spiker uit Staphorst de MaïsChallenge 2018.  Landbouwwoordvoerder Helma Lodders maakte dit tijdens de prijsuitreiking op woensdag 13 februari op Aeres Hogeschool Dronten bekend. De vierde editie van het kennisuitwisselingsproject van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) en Limagrain stond in het teken van bodem en milieu. In totaal gingen 41 jonge boeren met elkaar de strijd aan wie het beste maïs kon telen.

Winnaar Hendrik Spiker was blij verrast met de prijs: “Ik deed mee met de MaïsChallenge om meer kennis op te doen over maïsteelt. De reis naar Frankrijk winnen is een mooie beloning voor de inspanning. Je leert er weer nieuwe dingen bij. Ik deed dingen al wel goed, maar nu weet ik ook waarom die zo gedaan worden.”

De uitreiking werd gestart met een terugblik op afgelopen seizoen door Limagrain. Ludwig Oevermans (adviseur Limagrain) sprak over het bijzondere maïsjaar. Door de warmte kon in april al gezaaid worden, de grond was nog vochtig en de maïs kwam goed op, daarna kwam de droogte. Vooral lichte zandgronden hadden het zwaar, qua puntentelling moesten ze wel door de omstandigheden heen kijken. Toch concludeerde Eurofins Agro naar aanleiding van hun analyse dat de deelnemers hoger scoren op VEM, droge stof en zetmeel dan het gemiddelde.

Winnaars 2018

Helma Lodders kon zelf niet aanwezig zijn en maakte daarom via een videoboodschap de winnaars bekend. Winnaar Spiker won een geheel verzorgde studiereis naar Clermont-Ferrand, het maïsproductiecentrum van Frankrijk en de bakermat van Limagrain. Tweede prijs, een smartwatch, werd gewonnen door Jeffrey Bos. De derde prijs, een bluetooth box, werd gewonnen door Otto van Zoelen. Er waren punten te behalen op bodem, opkomst, oogst, in- en uitkuilen en participeren. De deelnemers konden in totaal 106 punten halen. De nummers één, twee en drie hadden respectievelijk 102, 100,5 en 99,5 punten behaald. Studenten van het Zone College werden vierde. Voor hen is, vanwege hun grote inzet, speciaal een prijs bedacht: een excursie naar het laboratorium van Limagrain in Rilland.

Maïsspecialisten geworden

De jonge boeren kregen tijdens de MaïsChallenge 2018 aan de hand van masterclasses over bodem en milieu, kennis aangereikt om meer en gezondere opbrengst uit hun maïs te halen. Voor veehouders is het zelf telen van ruwvoer een belangrijke factor voor een succesvol bedrijf. Met extra aandacht voor de teelt, het uitwisselen van ervaringen met collega’s en praktische kennis van een toonaangevend maïsveredelaar zijn de deelnemers echte maïsspecialisten geworden.

Wat deed NAJK voor jou in januari?

Iedereen bij NAJK zet zich dag in dag uit voor 100% in voor jou als lid. We zorgen bijvoorbeeld voor het materiaal, achtergrondinformatie en gespreksleiders voor interessante bijeenkomsten of discussieavonden, ontwikkelen trainingen en cursussen, regelen winacties en behartigen jouw belangen in Den Haag of Brussel. Wat deed NAJK voor jou in januari? Hier een kleine greep uit alle activiteiten:

  • Het dagelijks bestuur van NAJK heeft het jaarlijkse overleg met het managementteam van Rabobank Food en Agri gehad. Na afloop van het overleg had het dagelijks bestuur gesprekken met de sectorspecialisten van de Rabobank.
  • Marije Klever, dagelijks bestuurder met de portefeuille melkveehouderij, heeft een Wereldboeren-discussieavond verzorgd bij AJK Woudenberg.
  • Op 9 januari heeft minister Schouten van het ministerie van LNV de hoofdlijnen van het bedrijfsovernamefonds gepresenteerd. NAJK is tevreden over de hoofdlijnen, maar heeft kritiek op de voorwaarden die aan jonge boeren gesteld worden bij de Garantieregeling Vermogensverstrekkendkrediet (VVK). Ook is de verdere invulling belangrijk voor het wel of niet succesvol zijn van de regeling.
  • Rabobank en NAJK hebben de startbijeenkomst van de actie ‘De toekomst begint vandaag’ gehouden. Vijf jonge boeren krijgen aankomende periode individueel ondersteuning aangeboden om hen te helpen bij de uitdaging waar zij op hun bedrijf voor staan.
  • Dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille akkerbouw, Doeko van ’t Westeinde, heeft in een panel gezeten bij de werkconferentie klimaatadaptie. In het panel heeft hij toegelicht hoe (jonge) boeren klimaatverandering ervaren en wat zij in de toekomst verwachten.
  • NAJK heeft de Green Deal natuurinclusieve landbouw groen onderwijs ondertekend. Doel van de Green Deal is om meer kennis over natuurinclusieve landbouw te verspreiden.
  • Marije Klever, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille melkveehouderij, is bij de nieuwjaarsborrel van ZuivelNL geweest. Daar heeft zij veel nuttige gesprekken gevoerd met stakeholders in de melkveehouderijsector.
  • Dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille internationaal, Iris Bouwers, heeft een Wereldboeren-discussiebijeenkomst met de Rabobank gehouden bij Helicon in Boxtel.
  • NAJK-voorzitter, Andre Arfman, heeft het project van NAJK ‘Een duik in de bodem’ toegelicht aan partijen die ook activiteiten organiseren of onderzoek doen rondom het thema bodem. Dit tijdens een overleg over de bodem met minister Schouten als voorzitter.
  • NAJK-bestuurder, Marije Klever, heeft een bijeenkomst gehouden bij AJK Kampen over actuele zaken in de melkveehouderij.
  • Dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille bedrijfsovername, Sietse Draaijer, heeft een column geschreven met als titel ‘Samen- en tegenwerking in Den Haag’.
  • Andre Arfman, voorzitter NAJK, is op de Grüne Woche, de grootste beurs voor landbouw, tuinbouw en voedsel ter wereld, geweest. Tijdens een bijeenkomst van de World Farmers’ Organisation (WFO) heeft Andre met 21 andere jonge boeren een statement over smart farming geschreven. Deze is op de ministerconferentie met 70 ministers aangeboden.
  • Dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille intensief, Tim van der Mark, heeft gesproken met een groep intensief leden over actuele thema’s in de varkens-, pluimvee- en kalverensector.
  • Iris Bouwers en Andre Arfman zijn bij de vergadering van CEJA, het Europees overkoepelend orgaan voor jonge boeren, geweest. Hier ging het over de prioriteiten van de nieuwe EU-voorzitter Roemenië, klimaat en GLB.
  • Voorzitter van NAJK, Andre Arfman, heeft een bijeenkomst verzorgd bij AJK Ommen. Andre heeft toegelicht wat NAJK allemaal doet en de actuele zaken in de politiek besproken.
  • Dagelijks bestuurders Marije Klever en Doeko van ’t Westeinde hebben een bijeenkomst gehouden bij het Gronings Agrarisch Jongeren Kontakt (GrAJK) over mest. De input wordt gebruikt voor het opstellen van de visie van NAJK op de nieuwe mestwetgeving.
  • Doeko van ’t Westeinde, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille akkerbouw, heeft namens de jonge boeren input gegeven aan Wageningen Universiteit. De WU onderzoekt op welke wijze koolstofvastlegging in de bodem beloond kan worden.
  • Dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille bedrijfsovername, Sietse Draaijer, heeft op de Biobeurs een Boer-zoekt-Boer-bijeenkomst gehouden. Opvolgers en overdragers van agrarische bedrijven hebben elkaar ontmoet.
  • Op 28 januari was de klimaatdialoog west en op 29 januari de klimaatdialoog oost. Jonge boeren en ambtenaren van de provincies gingen met elkaar in gesprek over de klimaatuitdaging. NAJK-voorzitter, Andre Arfman, neemt de input mee in de lobby over klimaat.
  • NAJK-bestuurders Andre Arfman en Iris Bouwers zijn bij de nieuwjaarsreceptie van het ministerie van LNV geweest. Zij hebben veel belangrijke stakeholders uit de landbouwsector kunnen spreken.
  • Dagelijks bestuurder, Marije Klever, heeft een gesprek met LTO gehad over het stikstofplafond en de sleepvoetbemester.
  • Leendert Jan Onnes is gekozen door de provinciale vertegenwoordiging tot dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille akkerbouw. Hiermee volgt hij Doeko van ’t Westeinde op die na vier jaar afscheid heeft genomen van het dagelijks bestuur van NAJK.

Wat zal NAJK voor jou doen in februari?

Natuurlijk zal er in februari ook veel door NAJK worden georganiseerd. Lees het laatste nieuws op de NAJK-website. Hierbij alvast een voorproefje:

  • Op 13 februari is de slotbijeenkomst van de MaisChallenge bij Aeres in Dronten. Wie o wie zal de winnaar van de MaisChallenge 2018 worden?
  • Dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille internationaal, Iris Bouwers, zal een Wereldboeren-discussiebijeenkomst leiden bij Zone College Almelo.
  • 21 februari is de Agripool landelijke netwerkdag 2019 in Limburg. De bijeenkomst is van 15.00 – 00 uur. Meer informatie volgt zo spoedig mogelijk.

De onmogelijkheid van het duurzaamheidswensen-lijstje

Weidegang, ammoniak, methaan, Co2, percentage eiwit van eigenland, biodiversiteit, daling weidevogels, zomaar een aantal duurzaamheidsthema’s die spelen in de melkveesector. Als portefeuillehouder melkveehouderij van NAJK is het voor mij vooral belangrijk dat deze thema’s niet op zo’n manier worden uitgewerkt dat de melkveehouder van de toekomst zich niet meer kan ontwikkelen. En per thema lijkt dat ook niet direct het geval echter de combinatie van thema’s is hetgeen waar ik me zorgen over maak.

Als boer sta je (zoals in het plaatje) midden in de kringloop, er zijn binnen deze kringloop allerlei knoppen waar je aan kunt draaien. Maar het één staat nooit los van het ander, dat is nu ook mooie van ons vak; het is een spel waar je nooit uitgespeeld mee raakt! Neem nou bijvoorbeeld je bemesting. De bemesting  heeft invloed op het rantsoen, dus op het (kracht)voer wat aangekocht wordt, op je bouwplan qua planning maar ook qua gewassen, en daarmee ook de manier van bemesten en het aantal keer van bemesten. Qua duurzaamheid heeft het zo ongeveer invloed op bijna alle bovengenoemde duurzaamheidsthema’s, sommige worden positief beïnvloed andere negatief. Je moet dus als boer opzoek naar een optimum.

Tijdens mijn studie in Wageningen heb ik geleerd dat het succes van het zoeken naar dat optimum bij de boer ligt, en dat er verschillende boeren zijn en dus verschillende optimums. Als we kijken naar het voorbeeld van bemesting, de ene boer heeft heel veel liefde voor weidegang en gaat voor stripgrazen en heeft hierdoor veel groetrappen en zal dus steeds kleine hoeveelheden moeten bemesten. Achter het draad beweiden is misschien wel de manier om het meeste melk uit het gras te halen en dit bespaard krachtvoer en heeft een positieve invloed op de hoeveelheid eiwit van eigenland. Het mozaïek aan hoog en laag gras kan een positieve uitwerking hebben op bijvoorbeeld weidevogels. De ander heeft een minder grote huiskavel waarbij achter het draad weiden geen optie is. Deze boer houdt het simpel en werkt met standweiden en bijvoeren op stal, waardoor er grotere percelen in één keer kunnen worden bemest. Dit werkt efficiënter, bespaart op die manier kosten en is minder arbeidsintensief qua weidegang management. Dit voorbeeld is misschien een beetje kort door de bocht, ik wil alleen maar aangeven dat de verschillen tussen boeren, verschillende type bedrijven oplevert en dat hiermee verschillende duurzaamheidsdoelen worden gediend. So far, voorzie ik geen problemen, die verschillende jonge boeren zijn er wel en we willen ook best wat met duurzaamheid als dit bij de bedrijfsvoering in te passen is.

Het gaat mis als de overheid midden in het kringloopplaatje gaat staan en aan de knoppen gaat draaien en deze vast zet. Hiermee zet je namelijk ook heel veel andere knoppen vast. Bemesting is hier ook een mooi voorbeeld waarbij de overheid heeft aangekondigd dat dure apparatuur op bemesters verplicht gaat worden. Dit zorgt ervoor dat je als boer sneller voor de loonwerker kiest, en die laat je niet komen voor een klein stukje (met name als het om sleepslagen gaat). Hiermee wordt achter het draad weiden ook lastiger en dus ook weidegang. Terwijl weidegang de maximale grasopbrengst haalt, je daarmee het meeste krachtvoer bespaart en voordelen heeft voor weidevogels. Als er vervolgens ook weer afspraken door de overheid worden gemaakt over het percentage eiwit van eigenland en weidevogels, wordt het steeds lastiger om alles te combineren. Het gaat fout als de overheid allerlei duurzaamheidswensen in doelen vastlegt die los van elkaar best reëel zijn maar gecombineerd technisch onmogelijk uitvoerbaar zijn.

________________________________________________________________________________

Marije Klever

Binnen het dagelijks bestuur van NAJK is Marije Klever (31) verantwoordelijk voor de portefeuille melkveehouderij. Marije combineert deze functie met het werk op haar melkveehouderij in De Meern.

 

 

___________________________________________________________________________________