BNDR: Column door Anne van der Peet
Verbreden op het boerenerf is meer dan alleen een economische zaak; het is een kans om het bedrijf een eigen draai te geven en met frisse energie naar de toekomst te kijken. Of je nu taken overneemt van je (schoon)familie, collega’s of een werkgever, er komt een moment waarop jij de koers gaat bepalen. Dit is niet alleen spannend, maar ook een kans om je eigen karakter in je rol te leggen.
Op het akkerbouwbedrijf van mijn schoonfamilie in Espel worden verschillende activiteiten gecombineerd: akkerbouw, vleesvee en een gastenverblijf tot “Pilotenhof”. Dit is een voorbeeld van hoe verbreding niet alleen economische kansen biedt, maar vooral zorgt voor nieuwe dynamiek op het bedrijf. Het bedrijf wordt hierdoor niet alleen ervaren als werken, maar ook als een beleving, voor ons en voor anderen.
Ik vind het inspirerend om te zien hoe bezoekers genieten van de eenvoud van het voeren van het aaien van een koe, het stampen in de plassen en het ontdekken van gewassen achter de groenten. Zeg nou eerlijk, hoe vaak staan we hier zelf stil bij? Beeld je eens in, de ochtenddauw op het diepgroene uienloof of een liggende herkauwende koe. In één woord: genieten!
Onze eigen draai
Een bedrijf met meerdere takken vraagt om flexibiliteit en ondernemerschap. Door naast de akkerbouw en het vleesvee een gastenverblijf te runnen, spreken je een breder publiek aan en creëren we extra inkomsten. Maar het is meer dan dat: we delen ons dagelijks leven met mensen van buiten de sector, laten hen kennismaken met de schoonheid en obstakels van het agrarisch ondernemen en bouwen connecties naar elkaar.
Naast sociale en economische voordelen, heeft onze verbredingsstrategie ook een ecologische kant. De varkens en koeien verbeteren de bodemkwaliteit door dierlijke bemesting, waardoor het organische stofgehalte stijgt en de vruchtbaarheid toeneemt. Ze beheren onkruid en plaagdieren natuurlijk, wat de gebruik voor gewasbeschermingsmiddelen kan verminderen. Hierdoor genieten wij en klanten van eigen vlees waar korte keten zorgt voor een educatieve, lokale en transparante ervaring voor de consument. Doordat de dieren gewasresten en groenbemesters eten, houden we nutriënten, mineralen, bacteriën en schimmels op het bedrijf. Dit kan de robuustheid en veerkracht van grond, dier en mens op het bedrijf ten goede komen.
‘Waar een wil is, is een weg’, zou ik als motto willen dragen, maar deze weg mag dan af ten toe hobbelig en dynamisch zijn of van koers veranderen. In mijn ogen de grote kansen en hobbels in verandering in een adem zijn: omgeving en wet- en regelgeving. Denk er eens over na: wat is er in een straal van 10 tot 15 km nog niet te doen/zien/beleven/kopen? Waar leent je grondsoort locatie zich voor? Wat is je eigen visie op landbouw of het landelijk gebied? Bij wet en regelgeving moet je voldoen aan de eisen van je gemeente, denk hierbij aan de omgevingsplannen (BOPA en OPA).
Maar wat mij betreft is de eerste en belangrijkste stapt om te bepalen wat bij jou als persoon en ondernemer en je omgeving past. Kies je bijvoorbeeld voor een boerderijwinkel, een attractie of een vorm van kinderopvang? Dit vraagt niet alleen om praktische aanpassingen, maar ook om een andere manier van ondernemen. Sommige verbredingsactiviteiten brengen veel interactie met mensen met zich mee of vereisen extra personeel. Maar er zijn nog zoveel typen verbredingen waar je aan zou kunnen denken die je aan kan spreken: zoals een pluktuin, escaperoom, maar ook energieproductie of natuurbeheer is een aparte tak van sport. Denk dus niet alleen na over wat mag en kan, maar ook over wat bij jouw persoonlijke stijl en wensen past.
Plezier als drijfveer
Ik denk dat je me inmiddels wel door hebt. Wat ik wil doorgeven, is dat verbreding niet alléén gaat om rendement, maar dat meerdere puzzelstukjes op z’n plek vallen en in elkaar passen en dat het bedrijf en jij opbloeien en ontdekken. Door iets toe te voegen aan het bedrijf of je functie waar je energie van krijgt, houd je het werk leuk en uitdagend. Uiteindelijk brengen we samen als sector niet alleen producten voort, maar ook beleving en verbinding. En dat maakt het ondernemen buitengewoon mooi
Vorige week stond ik voor de klas op het Landstede College in Raalte voor het project BoerVeilig. Samen met een veiligheidsdeskundige gaf ik studenten uitleg over veilig werken in de melkveehouderij en vertelde ik meer over NAJK. Een mooie kans om jonge agrariërs bewust te maken van de risico’s op het bedrijf!
Deze week reis ik af naar Leutingewolde voor de bestuursvergadering van DAJK, dit keer bij bestuurslid Janine. DAJK heeft een jong en gedreven bestuur, heerlijk om mee samen te werken! Na een avond vol energie en goede gesprekken kom ik altijd laat thuis – mét een volle actielijst.
Ook was ik samen met mijn collega’s aanwezig op de agrarische jongerendag in Barneveld. Een dag georganiseerd door verschillende bedrijven, waaronder NAJK: het winterfestival voor jonge ondernemers van de toekomst! We stonden die dag met een stand waarin we een leuke prijsvraag hadden waarbij deelnemers een NAJK-overall konden winnen. Daarnaast hebben we gesprekken gevoerd met jonge agrarische ondernemers, sloten we aan bij een van de interessante sprekers, lieten we ons inspireren door technologie en innovaties, schreven we nieuwe leden in en eindigden we de dag met een gezellige borrel!
