Convenanten gewasbescherming

Samen werken aan toekomstbestendige teelten

Waarom dit proces?

De opgave rondom gewasbescherming is groot. De maatschappelijke vraagstukken rond gezondheid, waterkwaliteit en biodiversiteit nemen toe, terwijl ondernemers tegelijkertijd moeten kunnen blijven telen, investeren en ondernemen. De vraag is niet óf verandering nodig is, maar hoe we dit traject op een realistische, werkbare en effectieve manier vormgeven.

De voortgang in het verminderen van de impact van gewasbeschermingsmiddelen vraagt niet om losse maatregelen, maar om gezamenlijke keuzes hoe dit gefaciliteerd, aangejaagd en ondersteund wordt.

Juist daarom is het convenantproces belangrijk. In plaats van overheidsbeleid dat los van de praktijk wordt ontwikkeld, kiezen overheid, maatschappelijke organisaties en sector ervoor om samen aan tafel te zitten. Niet om problemen vooruit te schuiven, maar om te komen tot afspraken die uitvoerbaar, uitlegbaar en toekomstbestendig zijn. Deze landelijk bindende convenanten bieden de kans om gezamenlijk richting te geven aan de doorontwikkeling naar weerbare teeltsystemen en om deze doorontwikkeling te versnellen. Met heldere afspraken, gedeelde verantwoordelijkheid en een aanpak die rekening houdt met zowel maatschappelijke doelen als de dagelijkse praktijk van ondernemers.

Waarom is het goed dat we aan tafel zitten?

Omdat echte verandering alleen werkt als alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen. De opgave rond gewasbescherming raakt veel meer dan alleen de teler. Het gaat over toelatingsbeleid, kennisontwikkeling, innovatie, monitoring, ketenafspraken, financiële randvoorwaarden en maatschappelijke verwachtingen.

Die puzzel kan geen enkele partij alleen leggen. Door als sector actief deel te nemen zorgen we dat praktijk en beleid met elkaar verbonden blijven, brengen we kennis en innovatie in, bouwen we aan voorspelbaarheid en laten we zien dat de sector verantwoordelijkheid blijft nemen. Er zijn immers de afgelopen jaren ook al grote stappen gezet.

Aan tafel zitten is geen defensieve positie, maar een bewuste keuze om verantwoordelijkheid te blijven nemen én invloed uit te oefenen.

Hoe ziet het proces eruit?

Het convenantproces is met de kick-off op 6 mei formeel gestart. Onder begeleiding van een onafhankelijke procesvoorzitter (oud-politicus Gert-Jan Segers) komt de kerntafel wekelijks op vrijdag bijeen. Aan de kerntafel zijn overheden, plantaardige sectoren, ketenpartijen, maatschappelijke organisaties en een wetenschappelijke instelling op bestuurlijk niveau vertegenwoordigd (bekijk hier het organogram). Doel is om vóór de zomer één nationaal bindend convenant op hoofdlijnen af te spreken. Daarna volgt de nadere uitwerking en sectorale invullingen richting concrete uitvoering.

Het proces van het hoofdconvenant kent grofweg drie stappen:

Verkennen en richting bepalen (voorjaar)

In deze fase brengen partijen uitgangspunten, kansen en randvoorwaarden in. Belangrijke vragen:

Welke maatschappelijke doelen willen de betrokken organisaties realiseren?
Wat zijn de uitgangspunten en randvoorwaarden vanuit de verschillende betrokken partijen;
Wat zijn de dilemma’s van de verschillende betrokken partijen.

Afspraken op hoofdlijnen (voor de zomer)

Partijen werken toe naar één hoofdconvenant met landelijk bindende afspraken.

Uitwerking en uitvoering (na de zomer)

Na de zomer wordt gewerkt aan de concrete uitwerking en zogenoemde sectorale deelconvenanten.

Waar werken we naartoe?

De convenanten Gewasbescherming zijn geen eindpunt, maar een startpunt. De echte waarde zit in de uitvoering: een gezamenlijke route naar toekomstbestendige teelten die bijdragen aan maatschappelijke doelen én ondernemers perspectief bieden. Alleen als overheid, sector, ketenpartners, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen samen verantwoordelijkheid nemen, ontstaat een aanpak die werkt.

De doorontwikkeling in weerbaar telen vraagt niet om maatregelen op papier, maar om afspraken die in de praktijk werken én maatschappelijk effect hebben.