Gewasbescherming in #detoekomst

Veel bieten zaaiende boeren toonden op Twitter hun ongenoegen over het verbod op met neonicotinoïden gecoat bietenzaad met #terugindetijd, wat staat ons nog meer te wachten in #detoekomst? Minister Schouten schrijft in haar onlangs verschenen ‘Toekomstvisie gewasbescherming 2030’ dat planten beter bestand moeten worden tegen ziekten en plagen. Ze wil streven naar de inzet van zo min mogelijk gewasbeschermingsmiddelen. Dit sluit goed aan bij het actieplan Plantgezondheid van de Brancheorganisatie (BO) Akkerbouw, waar ik namens NAJK bij aangesloten ben. De BO Akkerbouw heeft in een reactie al aangegeven dat om deze doelen te bereiken, er ruimte moet komen voor nieuwe veredelingstechnieken zoals CRISPR-Cas en dat het noodzakelijk zal zijn om innovaties te versnellen. Onder andere door groene gewasbeschermingsmiddelen versneld toe te laten, regels voor een zorgvuldige toepassing van biostimulanten en dat er voldoende overheidsbudget nodig is voor onderzoek.

Financiële pijn
Weerbare planten in combinatie met groene middelen zonder dat we er financieel op achteruit gaan, is natuurlijk een prachtig streven, maar voor mijn suikerbieten komt het helaas te laat. Ik heb ze inmiddels voor het eerst sinds jaren tegen de bietenkever moeten spuiten. Zoals het er nu voor staat met de vraatschade kan de voorspelde opbrengstderving van 17% of meer wel eens waarheid worden. De financiële pijn moet nog komen. Op dit moment doet het vooral pijn dat ik voor mijn gevoel gedwongen wordt tot een alternatief dat in mijn ogen schadelijker is voor de natuur dan zaaien van gecoat bietenzaad. Ik heb van veel andere jonge boeren gehoord dat ook zij zich zorgen maken om zowel de financiële als bedrijfsmatige gevolgen, als vrij plotseling middelen verdwijnen. 2019 is bijvoorbeeld het laatste jaar dat Reglone en Finale, loofdodingsmiddelen in de aardappelen, gebruikt mogen worden. De alternatieven: het dure biologische middel Beloukha, mechanisch loofklappen of looftrekken en loofbranden. Ze zijn allemaal kostenverhogend wat gevolgen zal hebben voor het concurrerende vermogen van de Europese aardappelteelt. En als de toelating van glyfosaat, vooral bekend als Roundup, na 2022 niet meer verlengd wordt, zullen de gevolgen nog groter zijn.

#terugindetijd?
Waar inmiddels mooie stappen zijn gemaakt, met niet kerende grondbewerking, om het bodemleven meer intact te houden. Zal zonder gebruik van glyfosaat de onkruidwortels en zaden weer ondergeploegd moeten worden. De overheid wil graag dat we zo veel mogelijk vanggewassen telen om uitspoeling van meststoffen tegen te gaan. Toch zal met het wegvallen van glyfosaat meer akkers zwart blijven in de winter. Hiervoor wil ik mij inzetten: dat er bij de beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen niet alleen naar de middelen zelf wordt gekeken, maar ook naar de gevolgen bij het verdwijnen ervan. Ondertussen moeten we met z’n allen zoveel mogelijk doen om emissie, en dan vooral punt- en erfemissie, te voorkomen, zodat we over een paar jaar kunnen laten zien dat nog strengere toelatingseisen niet nodig zijn. Hopelijk kunnen we hiermee voorkomen dat we niet nog meer #terugindetijd gaan en voldoende tijd krijgen voor de ontwikkeling van weerbare gewassen en gewasbeschermingsalternatieven in #detoekomst.

 

Onderstaand de linkjes naar de stukken die besproken worden in de column.

Actieplan plantgezond van de BO Akkerbouw

‘Toekomstvisie gewasbescherming 2030

 

 


Leendert Jan Onnes

Binnen het dagelijks bestuur van NAJK is Leendert Jan Onnes verantwoordelijk voor de portefeuille akkerbouw. Onnes heeft samen met zijn vader een akkerbouwbedrijf van 120 hectare in het Groningse Finsterwolde. Met de afgeronde studies internationale bedrijfskunde en Business  Marketing / Marketing Research is Leendert Jan een goede aanvulling op het dagelijks bestuur van NAJK.

Wat deed NAJK voor jou in maart?

Iedereen bij NAJK zet zich dag in dag uit voor 100% in voor jou als lid. We zorgen bijvoorbeeld voor het materiaal, achtergrondinformatie en gespreksleiders voor interessante bijeenkomsten of discussieavonden, ontwikkelen trainingen en cursussen, regelen winacties en behartigen jouw belangen in Den Haag of Brussel. Wat deed NAJK voor jou in maart? Hier een kleine greep uit alle activiteiten:

  • ­ Op 5 maart bracht minister president Mark Rutte een bezoek aan Aeres Hogeschool Dronten. Dagelijks bestuurders NAJK Andre Arfman en Sietse Draaijer waren hierbij aanwezig.
  • ­ NAJK heeft een enquête uitgezet om de opleidings- en coachingsbehoefte van jonge boeren en tuinders rondom bedrijfsovername in beeld te krijgen. Help ons met onze cursussen en lobby en vul hier de enquête in.
  • ­ NAJK-voorzitter, Andre Arfman, en dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille bedrijfsovername, Sietse Draaijer, zijn in het kader van de ronde politiek van NAJK bij de landbouwwoordvoerder CDA, Jaco Geurts, geweest. Verschillende actuele thema’s zijn aan bod gekomen.
  • ­ Deelnemer van de actie ‘De toekomst begint vandaag’ Maarten de Groot, schreef een blog over hoe het is nu hij net uit de maatschap is gestapt.
  • ­ NAJK-leden die klant worden bij NieuweStroom maken kans op een energiescan ter waarde van € 300. Kijk voor meer informatie op onze website.
  • ­ Andre Arfman, voorzitter NAJK, heeft een bijdrage geleverd aan een beleidsevaluatie van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
  • ­ Sietse Draaijer, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille bedrijfsovername, is bij het afscheid van Jan Breembroek bij Flynth geweest. Tijdens het afscheid werd een symposium gehouden met als thema: CO2, wat kun je ermee?
  • ­ Van 8 tot 19 maart ging NAJK met 15 NAJK-leden op studiereis naar Texas. Hun ervaringen waren te volgen via onze website en social media.
  • ­ Dagelijks bestuurder NAJK Marije Klever, is bij de algemene ledenvergadering en het afscheid van Piet van der Eijk geweest van de Bond van Landpachters (BLHB).
  • ­ Marije Klever heeft een presentatie gegeven over NAJK bij de lokale afdeling Goeree-Overflakkee.
  • ­ Voorzitter van NAJK Andre Arfman, riep alle jonge boeren en tuinders op om te gaan stemmen bij de provinciale verkiezingen.
  • ­ Bestuurders NAJK Andre Arfman en Iris Bouwers waren aanwezig bij de vergadering van CEJA, het Europees overkoepelend orgaan van jonge boeren. Onderwerpen op de agenda waren onder andere Brexit en het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Ook hebben zij een conferentie bijgewoond over samenwerking in coöperaties en risicomanagement.
  • ­ NAJK zocht een jonge boer of boerin die een kick off workshop in Ethiopië wilde verzorgen in mei 2019.
  • ­ Uit de doorrekening van de planbureaus is gebleken dat de klimaattafel Landbouw en Landgebruik de gestelde CO2-reductie kan behalen. NAJK-voorzitter, Andre Arfman, is namens NAJK verantwoordelijk voor het onderwerp klimaat en neemt ook deel aan klimaattafel.
  • ­ Jonge akkerbouwers uit het gehele land zijn samen met ForFarmers in gesprek geweest over het nieuwe mestbeleid. De avond werd geleid door dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille akkerbouw, Leendert Jan Onnes.
  • ­ Dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille internationaal, Iris Bouwers, is bij een themabijeenkomst over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid geweest. Bij de bijeenkomst waren ook het ministerie van LNV en andere stakeholders.
  • ­ NAJK-bestuurder Leendert Jan Onnes, is bij de bijeenkomst van het ministerie van LNV geweest over de innovatie en kennisbehoefte bij kringlooplandbouw.
  • ­ Er is een Wereldboeren-avond gehouden bij AJK Eemnes. De avond werd geleid door Rabobank en NAJK-bestuurder Leendert Jan Onnes.
  • ­ Dagelijks bestuurder NAJK, Marije Klever, heeft bijgedragen aan een hackaton over de invulling van kringlooplandbouw in het GLB.
  • ­ Leendert Jan Onnes, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille akkerbouw, is bij een regiobijeenkomst herbezinning mestbeleid geweest. Deze sessie ging specifiek over het thema bodem.
  • ­ 18 maart was een it’s the food, my friend! #2 editie over de impact van de hoge grondprijzen. NAJK-bestuurder, Marije Klever, heeft toegelicht hoe lastig het is voor jonge boeren om grond te kopen.
  • ­ Iris Bouwers, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille internationaal, heeft een prestentatie over het GLB gegeven tijdens de algemene ledenvergadering van het Gronings Agrarisch Jongeren Kontakt (GrAJK).
  • ­ 19 en 20 maart stond NAJK met een stand op de Dutch Poultry Expo in Hardenberg. We mochten weer nieuwe leden verwelkomen. NAJK heeft ook een bijdrage geleverd aan de bedrijfsovernamesessies georganiseerd door Agrio.
  • ­ Dagelijks bestuurder Iris Bouwers, heeft een inspiratiesessie gegeven over het GLB na 2020 op Aeres Hogeschool Dronten. De sessie is terug te zien via: https://www.youtube.com/watch?v=OgrVfXjH-4c.
  • ­ NAJK publiceerde weer #WeideWeetje op haar Facebookpagina.
  • ­ Leendert Jan Onnes, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille akkerbouw, heeft een presentatie gegeven op het waterschapscongres. In de zaal zaten verschillende dijkgraven en andere medewerkers van de waterschappen.
  • ­ NAJK-bestuurder met de portefeuille bedrijfsovername, Sietse Draaijer, heeft een presentatie over bedrijfsovername gegeven voor het AJK op Aeres Hogeschool Dronten.
  • ­ Ook dit jaar evalueert NAJK weer de openstelling van de Jonge Landbouwersregeling. Heb jij de enquête nog niet ingevuld? Doe dit dan snel via: https://urlzs.com/DtGk. De resultaten van de evaluatie neemt NAJK mee in de lobby voor een goede JOLA-regeling.
  • ­ Dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille akkerbouw, Leendert Jan Onnes, zit in de adviescommissie van de sectie teelt van de Brancheorganisatie akkerbouw. In de vergadering is het gezamenlijk onderzoeksprogramma besproken.
  • ­ Iris Bouwers, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille internationaal, heeft deelgenomen aan de Civil Dialogue Group (CDG) over directe betalingen en vergroening in Brussel. De CDG is een adviesgroep van de Europese Commissie.
  • ­ NAJK heeft gereageerd op de Kamerbrief van minister Schouten over het nieuwe pachtbeleid. NAJK is tevreden met de gekozen richting, maar benadrukt dat de verdere invulling van cruciaal belang is.
  • ­ NAJK-lid Joline Brouwer, deelde haar ervaring bij de Civil Dialogue Group (CDG) akkerbouw in een blog op onze website. Zij nam namens NAJK deel aan deze adviesgroep voor de Europese Commissie.
  • ­ Sietse Draaijer, NAJK-bestuurder met de portefeuille bedrijfsovername, was woensdag 27 maart in de uitzending van EenVandaag.
  • ­ Zondag 31 maart was dagelijks bestuurder, Iris Bouwers, live in het tv-programma Vroege Vogels. Zij sprak daar over biodiversiteit in het nieuwe GLB.
  • ­ Dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille intensief, Tim van der Mark, is druk bezig met het onderwerp imago van de agrarische sector. Hij heeft met verschillende partijen contact over hoe het imago verbeterd kan worden.

Wat zal NAJK voor jou doen in april?

Natuurlijk zal er in april ook veel door NAJK worden georganiseerd. Lees het laatste nieuws op de NAJK-website. Hierbij alvast een voorproefje:

  • ­ NAJK-voorzitter, Andre Arfman en NAJK-bestuurder Iris Bouwers spreken met verschillende Europarlementariërs in Brussel over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en bieden het CEJA-manifest ‘Empowering Young Farmers and rural youth’ aan.
  • ­ NAJK-bestuurders Andre Arfman en Sietse Draaijer, gaan in het kader van ronde politiek van NAJK op bezoek bij Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie, Carla Dik-Faber.
  • ­ Op 16 en 17 april staat NAJK op de Dutch Pork Expo in Hardenberg. Bezoek onze stand nummer E129!
  • ­ NAJK en Flynth zullen de verlenging van het partnercontract ondertekenen.

DAJK | Drukbezochte ALV bij FC Emmen

Veel DAJK leden bezochten de algemene Leden Vergadering (ALV) bij FC Emmen. Na het vergaderdeel kreeg de groep een rondleiding door de Oude Meerdijk, het voetbalstadion van FC Emmen. Deze avond nam DAJK afscheid van penningmeester Robin Bouwmeester en provinciaal bestuurslid Bert Mennik. Voor hun jarenlange inzet als bestuurder ontvingen zij beiden een mooie spiegelklok met hun bestuursperiode erop. Tijdens de ALV kozen de leden Henk Mantingh uit Valthermond en Annemiek Koekoek uit De Punt als nieuwe provinciaal bestuurders.

Bert Mennik

Robin Bouwmeester

Stadion van FC Emmen

 

NAJK en Flynth verlengen samenwerking

Het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) en Flynth hebben een nieuwe overeenkomst ondertekend waarmee Flynth en NAJK de samenwerking versterken. De partnerovereenkomst tussen NAJK en Flynth is op donderdag 18 april ondertekend door Andre Arfman, voorzitter van NAJK, en Bas Hidding, voorzitter raad van bestuur Flynth. NAJK is blij dat Flynth op deze wijze ervaring en kennis uitwisselt met jonge boeren en tuinders.

NAJK is de belangenbehartigingsvereniging voor jonge boeren en tuinders en vertegenwoordigt een enthousiaste en toegankelijke groep van 8.000 jonge agrarische ondernemers in Nederland. Flynth en NAJK werken al jaren samen om jonge agrarische ondernemers te ondersteunen in hun ambities. Ook de komende jaren zal visieontwikkeling en kennisdeling rondom agrarisch ondernemerschap centraal staan.

Ondersteuning jonge boeren en tuinders

NAJK sluit partnerovereenkomsten met de belangrijkste spelers uit de agrarische sector, zodat de leden van NAJK verrijkt worden met belangrijke kennis, ontwikkelingen en informatie uit de sector. “We zijn blij dat we aankomend jaar verder werken samen met Flynth. Flynth kent de sector goed en kan daarmee de jonge agrarisch ondernemers ondersteunen en de jonge boer en tuinder versterken. Het is van belang dat  jonge boeren en tuinders toegang hebben tot relevante kennis uit de agrarische sector: dit versterkt de toekomstbestendigheid van de sector”, aldus Andre Arfman, voorzitter NAJK.

Samen werken aan uitdagingen agrarische sector

Met de ondertekening van de partnerovereenkomst verbindt Flynth zich voor het komende jaar aan NAJK als partner van de jongerenvereniging. “Flynth zal in deze periode NAJK ondersteunen met kennis en kunde en bij de lobby rondom de invulling van het bedrijfsovernamefonds. Verder gaan wij speciaal voor de lokale AJK-afdelingen in het land bijeenkomsten organiseren en faciliteren. Deze lokale afdelingen kunnen hiervoor -naast de inbreng van onze kennis- een aparte vergoeding ontvangen. Zo willen we niet alleen op landelijk niveau, maar ook in de regio pal naast jonge boeren en tuinders staan”, aldus Bas Hidding.

Ons boerderijwinkel concept opnieuw vormgeven | De toekomst begint vandaag

Sinds mijn vorige blog hebben we niet stilgezeten. We zijn ondertussen alweer een paar gesprekken verder met de partij waar we voor gekozen hebben om mee verder te gaan.

We hebben dus met twee verschillende partijen een kennismakingsgesprek gehad, met daarop volgend twee verschillende voorstellen voor de toekomst van onze winkel. Uiteindelijk hebben we gekozen om met de partij in zee te gaan die meer ervaring heeft met boerderijwinkels. Al had de partij die zich vooral met de retail bezig houdt, ook interessante, vooruitstrevende inzichten. Toch hadden we een beter gevoel bij die eerste partij.

Tijdens ons tweede gesprek met deze partij, werden we vooral geprikkeld om goed na te denken wat we nu precies willen met onze winkel. Wat willen we met ons huidig assortiment en wat willen we graag nieuw introduceren. Daarbij is het ook belangrijk om onderscheid te maken tussen productgroepen. Niet elk product is even belangrijk. Waar gaan we de focus op leggen? Wat zijn nu onze sterke punten, en wat zijn onze zwakke punten. Wat willen we absoluut behouden in onze winkel. Voor het volgende gesprek kregen we huiswerk mee. Om onze ideeën beter uit te drukken, werd ons gevraagd om twee moodboards te maken. Wat vinden we belangrijk in onze nieuwe winkel, en wat willen we absoluut niet terug zien. In een derde gesprek hebben we onze moodboards uitgebreid behandeld en bediscussieerd.

Momenteel wachten we op de eerste schetsen voor de verbouwing naar aanleiding van de gesprekken die we gehad hebben. We zijn erg benieuwd wat hier uitkomt!

Joris van Lierop | De #toekomst begint vandaag

Mijn vraagstuk luidt als volgt: Is de huidige strategie toekomstbestendig of moeten wij zoeken naar nieuwe verdienmodellen? Hiervoor ben ik op zoek gegaan naar een begeleider die mij kan helpen om dit vraagstuk te beantwoorden. Na een korte zoektocht kwam ik uit bij het bedrijf Compassare van Hans Schoenmakers. Hans is gespecialiseerd in het begeleiden van ondernemers en het versterken van het ondernemersvermogen. Hierbij wordt rekening gehouden met de huidige situatie van zowel de ondernemer, als het bedrijf.

Eerste kennismaking
Om elkaar beter te leren kennen vindt er eerst een kennismakingsgesprek plaats. Tijdens dit gesprek vertel ik wat mijn vraagstuk is. Hierop kwam vooral de vraag naar boven, wat pas bij mij als ondernemer. Dit lijkt de juiste eerste stap om antwoord te krijgen op mijn vraag. Wie ben ik, wat zijn mijn sterke en wat zijn mijn zwakke punten, wat is mijn visie en waar wil ik als ondernemer naartoe. Hieruit is de volgende vraag naar voren gekomen: ben ik als ondernemer wel toekomstbestendig.

Na het eerste kennismakingsgesprek volgde het tweede gesprek. Tijdens dit gesprek zijn een aantal belangrijke thema’s binnen de agrarische sector besproken. Thema’s als maatschappelijk draagvlak, marktwerking en circulaire economieën. Dit was eigenlijk het begin van het traject. Hiermee beschreef ik mijn visie zonder dit direct in de gaten te hebben. Bij het ontwikkelen van deze visie moet natuurlijk rekening gehouden worden met de volgende drie onderdelen:

Het cijfer (de 20..) staat voor het jaartal waarin iets gerealiseerd moet worden.

Bepalen van visie
Om de visie te bepalen is eerst gekeken naar het verleden. Welke drijfveren hadden mijn ouders waaruit het huidige bedrijf is ontstaan. Het huidige bedrijf is namelijk een voormalig melkveebedrijf. Het was een relatief klein en intensief melkveebedrijf en was nauwelijks toekomstbestendig. Hierdoor gingen mijn ouders zoeken naar manieren om het bedrijf toekomstbestendig te maken. In 1993 besloten zij daarom om vleeskuikenouderdieren te gaan houden. In 1999 schakelde zij vervolgens om naar leghennen. In de jaren die hierop volgden hebben zij het bedrijf laten groeien tot het bedrijf wat het nu is. Een legpluimveebedrijf met ongeveer 160.000 leghennen.

De ondernemer

Wat voor een type ondernemer is er nodig om het huidige bedrijf toekomstbestendig te houden? Hiervoor is gebrainstormd over welke onderdelen hiervoor nodig zijn. De basis ligt natuurlijk bij een vakman die kennis heeft van zijn cijfers en van het verzorgen van zijn dieren. Maar een toekomstbestendige ondernemer is bovenal adaptief. Omgaan met een veranderende omgeving en antwoorden geven op vraagstukken die op dit moment actueel zijn.

Bedrijf

De volgende stap die is genomen, is inzoomen op het bedrijf. Wat zijn de sterke en minder sterke punten van het bedrijf en in welke richting wil het bedrijf zich bewegen. Hieruit kwam dat een van de belangrijkste krachten van het bedrijf de efficiëntie is. Veel scharrel- en vrij uitloop eieren produceren met een lage kostprijs…..

Hierop stelde Hans de vraag: zijn er nog dingen die je zou kunnen verbeteren op jullie bedrijf? Ja hoor, er zijn nog zeker dingen die ik zou willen verbeteren op het bedrijf. Kijk dan eens naar je hoofdvraag, moet je al verder kijken, of zou je juist het huidige bedrijf willen verbeteren? Mijn antwoord hierop is dat ik ervan overtuigd ben dat er op het huidige bedrijf nog dingen verbeterd kunnen worden waardoor wij nog efficiënter en duurzamer kunnen werken.

Familie

Omdat ons bedrijf een echt familiebedrijf is, worden alle veranderingen in het bedrijf besproken. Duidelijk communiceren en je wensen uitspreken staan hierbij centraal. Is dit voor iedereen duidelijk vroeg Hans mij toen? Staat iedereen erachter dat jij het bedrijf overneemt. En wat vinden de andere gegadigde, spelen zij ook nog een rol in de bedrijfsvoering en bedrijfsovername?

Deze thema’s zijn ondertussen goed besproken thuis. Iedereen heeft zijn wensen uitgesproken, waardoor iedereen gelukkig is met de gemaakte keuzes voor de toekomst.

Vervolg

Op dit moment zijn we aan het kijken wat de beste vervolgstap is. Er zijn namelijk twee manieren om het huidige bedrijf te verbeteren. De eerste optie is verduurzamen en de tweede optie is het huidige bedrijf nog efficiënter en beter laten draaien. De eerste plannen zijn gemaakt om op beide opties een antwoord te geven.

Zoek weg om toch boer te worden | De toekomst begint vandaag

Na jaren in een maatschap te hebben gezeten met een melkveehouder ben ik nu weer zzper en sta ik weer aan het begin van nieuwe keuzes. In het leven kun je veel keuzes maken. Graag zou ik toch weer boer worden maar gaat dit nog wel in Nederland en welke mogelijkheden zijn er dan? Of moet ik verder in het buitenland kijken?

Nu heb ik ook een jong gezin. Samen met mijn vrouw heb ik drie dochters. De oudste is 4 jaar, de middelste bijna 3 jaar en de jongste is net 1 geworden. Dit is dan ook een drukke tijd in ons leven. De eerste stap die ik heb genomen is dat we samen hebben gepraat met coach Dorine Zwaan. In het gesprek keken we eerst naar ons verleden. Wat hebben we meegemaakt, hoe heeft dat ons gevormd en welke positieve dingen kunnen we hieruit meenemen? We hebben gekeken naar onze sterke kanten en waar we deze weer kunnen inzetten.

We spraken ook over hoe we nu staan in het leven. We zijn weer terug bij af, maar met veel meer levenservaring. We wonen nu in mijn ouderlijk huis, omdat mijn ouders net verhuist waren, op het melkveebedrijf dat mijn broer met mijn ouders runt. Ik ben weer werkzaam als Zzp-er in het grondverzet. Maar wat vinden we nu belangrijk in ons leven? Dorine vroeg ons om eens op te schrijven wat ik en mijn vrouw nu belangrijk vonden in ons dagelijks leven. Zoals : werk, hobby’s, vrije tijd, sport en het gezinsleven.

Hoe kunnen we hierin onze tijd verdelen? Door dit aan elkaar bekend te maken weten we ook hoe we ons leven op elkaar kunnen afstemmen en zo elkaar beter kunnen helpen. Want eerst was de rolverdeling: ik deed buiten mijn werk op de boerderij en mijn vrouw zorgde voor de kinderen en het huishouden. Nu moeten we dit samen doen en werken we allebei buiten de deur. Dus daarin goede afspraken maken is heel belangrijk en handig om hiervoor een coach in te schakelen om hier meer inzicht in te krijgen.

En verder de toekomst?

Mijn broer wil thuis de boerderij overnemen. Dan is er de mogelijkheid dat ik samen met mijn vader een ander bedrijf ga starten. Hierin is het nog een hele zoek tocht.

We hebben een aantal bedrijven bekeken in de buurt die te koop staan maar dat is vaak erg prijzig. Daarnaast is het ook de vraag of ik mijn melk wel kan afzetten tegen een goede prijs en of ik me nog in moet kopen bij een melkfabriek. Dit is allemaal nog niet zo eenvoudig. Hiermee zijn we nog druk mee om alles  te bekijken.

We wachten  rustig af, tot er wat moois op ons pad komt.