Rechtszekerheid van ondernemers onder druk
21 juli 2026
Nieuws
Een klap in het gezicht van agrarisch Nederland. Zo noemt NAJK het voornemen van de provincie Noord-Brabant om de onherroepelijke natuurvergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. Voor jonge boeren en tuinders is dit besluit nauwelijks te bevatten. Wij willen investeren, verduurzamen en ons bedrijf toekomstbestendig maken, óók wanneer de overheid daarvoor nieuwe eisen stelt. Maar als ondernemers die jarenlang volgens de geldende regels hebben gehandeld alsnog hun vergunning kunnen kwijtraken, verdwijnt ieder vertrouwen in de overheid. Het voornemen raakt daarom niet alleen vijf ondernemers in Noord-Brabant, maar zet de toekomst van jonge boeren en tuinders in heel Nederland op losse schroeven.
Onbetrouwbaar en willekeurig
De provincie Noord-Brabant stelde de stallendeadline onder andere in om intrekking van vergunningen en handhaving te voorkomen. Ook de recent aangekondigde stikstofmaatregelen van het Rijk zijn bedoeld om ondernemers rechtszekerheid te bieden. Juist daarom is het onbegrijpelijk dat vijf pluimveehouders, die deden wat van hen werd gevraagd en emissiereductieplannen opstelden, nu alsnog hun vergunning dreigen te verliezen. Niet de bedrijfsvoering, maar een handhavingsverzoek bepaalt kennelijk wie zijn vergunning kwijtraakt. Dat is geen rechtszekerheid, maar willekeur.
Provincie Noord-brabant dient verantwoordelijkheid te nemen voor de ondernemers die worden getroffen door handhavingsverzoeken. De betreffende pluimveehouders hebben niet afgewacht, maar concrete plannen opgesteld om aan de gestelde eisen te voldoen. Juist deze ondernemers verdienen bescherming. De provincie kan niet enerzijds ondernemers vragen te investeren in verduurzaming en anderzijds toestaan dat zij door handhavingsverzoeken alsnog hun onherroepelijke vergunning verliezen. Wie beleid maakt om rechtszekerheid te bieden, moet daarvoor gaan staan.
Kabinet moet staan voor rechtszekerheid
Nog geen maand geleden presenteerde het kabinet een stikstofaanpak die juist moet voorkomen dat vergunningen worden ingetrokken. In de beantwoording van kamervragen gesteld door CDA geeft de minister aan dat ook dit pakket handhaving moet voorkomen en dat hij voornemens is om met de ondernemers in gesprek te gaan. Praten is voor NAJK niet voldoende. De minister laat ruimte voor intrekking van deze vergunningen terwijl het kabinet, samen met provincie Noord-Brabant nu naast de ondernemers dient te staan. Als het kabinet gelooft in haar voorgenomen beleid dient ze deze ook uit te leggen en op te dragen aan provincies.
“Hoe kun je van een jonge boer verwachten dat hij het bedrijf nog overneemt, als een rechtsgeldige vergunning op willekeurige basis kan worden ingetrokken?” aldus Gerben Boom, voorzitter van NAJK.
Door deze ondernemers alsnog tussen wal en schip te laten vallen, ondermijnen provincie en Rijk het vertrouwen in de overheid. Wie ondernemers vraagt te investeren en te verduurzamen, moet hen ook beschermen wanneer zij precies dát doen.
“Dit gaat niet alleen over deze vijf specifieke bedrijven. Dit dreigt de rechtszekerheid van élke ondernemer in Nederland te treffen. Als vergunningen zomaar kunnen worden ingetrokken terwijl de betreffende ondernemers aantoonbaar aan een oplossing werken, maakt de overheid het investeren in een toekomstbestendig bedrijf onmogelijk. De overheid eist verandering, maar biedt niet de benodigde bescherming aan degenen die deze verandering realiseren”, stelt Boom.
Oproep NAJK
Het intrekken van onherroepelijke vergunningen door handhavingsverzoeken van organisaties als MOB is onacceptabel voor NAJK; op deze manier wordt het onmogelijk om mee te werken aan de uitvoering van een werkbaar stikstofbeleid dat perspectief moet bieden aan jonge boeren en tuinders. Het aantasten van reeds verleende vergunningen verzwakt de rechtszekerheid en slaat het fundament onder ondernemers en bedrijfsovername weg.
NAJK roept het kabinet daarom op om gezamenlijk met het IPO, nog voor het statendebat in Noord-Brabant, ondubbelzinnig uit te spreken dat een onherroepelijke vergunning rechtszekerheid biedt en het uitgangspunt vormt voor gebiedsprocessen.
Nog voor het Brabantse Statendebat wil NAJK met het kabinet in gesprek om te benadrukken dat het intrekken van vergunningen onacceptabel is en het kabinet te laten draaien. Jonge boeren en tuinders verdienen een overheid die achter hen gaat staan in het mogelijk maken van een toekomstbestendige agrarische sector, niet een die hen de toekomst onmogelijk maakt.
