Sterke basis, maar nog werk aan de winkel: NAJK over het nieuwe regeerakkoord
30 januari 2026
Nieuws
Vrijdagmiddag hebben D66, VVD en CDA het nieuwe regeerakkoord gepresenteerd. NAJK ziet duidelijke aanknopingspunten maar stelt tegelijk dat er nog genoeg werk te verzetten is. Voorzitter Roy Meijer: “Een sterke inhoudelijke basis is gelegd om jonge boeren en tuinders weer perspectief te bieden en het stikstofprobleem aan te pakken. We zien veel van onze inbreng terug. De uitdaging is nu om woorden om te zetten in daden want er is echt nog werk aan de winkel.” NAJK gaat de komende tijd het regeerakkoord verder bestuderen.
NAJK waardeert dat het kabinet de rol van jonge boeren en tuinders erkent en investeert in deze nieuwe generatie. Daarnaast is er gekozen voor een stevige stikstofaanpak waarin PAS-melders en interimmers worden gelegaliseerd. De basis komt voort uit het stikstofplan waar NAJK aan mee heeft gewerkt. Fiscale regelingen blijven bestaan en de landbouw kan rekenen op een ruim en geborgd budget voor ondersteuning. Toch zijn er een aantal aandachtspunten. Denk aan het uitbouwen en verstevigen van de Europese strategie.
Meijer benadrukt het belang van goed leiderschap: “Het is essentieel dat er een daadkrachtige, maar ook menselijke minister wordt aangesteld, die met redelijkheid durft te kiezen. Wij gaan graag in gesprek met de nieuwe bewindspersoon om samen de schouders eronder te zetten.”
Hieronder zet NAJK een aantal positieve punten en aandachtspunten op een rij.
Positieve punten
-
Sterke inzet op jonge boeren en tuinders
NAJK is positief te zien dat het nieuwe kabinet zich beseft dat de nieuwe generatie een cruciale rol speelt in de toekomst van de agrarische sector. Zo blijft de vestigingssteun behouden tot 2035, er komen extra financieringsmogelijkheden, ook de bedrijfsovernameregeling (BOR) en de landbouwvrijstelling blijven in stand. Daarnaast wil het kabinet bouwblokken van stoppende bedrijven op gunstige locaties zoveel mogelijk doorschuiven naar jonge boeren en tuinders die willen doorgaan, maar moeten of willen verplaatsen. Ook is er voor gekozen om de extra ruimte die binnen het GLB wordt geboden, in te zetten voor de ondersteuning van jonge boeren en tuinders. Dit biedt perspectief voor de volgende generatie.
-
Legalisatie PAS-melders en interimmers met overname van proces en inhoud stikstofplan
Het stikstofplan dat NAJK vóór de zomervakantie samen met provincies, gemeenten, waterschappen en LTO presenteerde, vormt duidelijk een fundament voor de procesaanpak en bijbehorende inhoud om vergunningverlening weer los te krijgen. De wet wordt aangepast en PAS-melders en interimmers worden gelegaliseerd. Rondom Natura 2000-gebieden komt een zonering die voldoende is voor het betreffende gebied, zo krijgt additionaliteit een gebiedsafhankelijke invulling. Hierbij komt inzet op flankerend beleid en financiële ondersteuning voor de betreffende ondernemers. Doelsturing wordt ingevoerd en is vanaf 2035 afrekenbaar. Positief hierbij is de keuze af te rekenen per dier, op basis van emissie per fosfaat- of dierrecht. Op deze manier kan je als ondernemer nog rechten bijkopen, mocht je in 2035 je doel niet behalen.
-
Ruim en geborgd budget
Het kabinet stelt 20 miljard euro beschikbaar voor de komende jaren. Dit budget wordt ondergebracht bij de minister van LVVN. NAJK is positief over deze duidelijke borging van middelen.
-
Productschappen worden vernieuwd ingevoerd
Het kabinet wil zwaar investeren in uitvoeringskracht in de vorm van vernieuwde productschappen invoeren, waarin sectorpartijen, bedrijfsleven en overheden gezamenlijk beleid ontwikkelen én uitvoeren. Hierdoor krijgt de sector weer meer grip op de uitvoering, wat NAJK als een belangrijke stap ziet.
-
Evaluatie van Natura 2000-doelen
De doelen van Natura 2000-gebieden worden geëvalueerd op haalbaarheid. NAJK vindt dit zeer verstandig omdat op dit beleid een stuk realisme gewenst is kijkend naar wat je wilt en wat er kan.
-
Convenant gewasbeschermingsmiddelen
Het kabinet wil komen tot een landelijk convenant over gewasbeschermingsmiddelen. NAJK ziet hier de toegevoegde waarde van in, omdat het zorgt voor duidelijkheid en wisselend beleid vanuit gemeenten voorkomt.
Aandachtspunten
-
De natuuropgave blijft fors
In het regeerakkoord staat nog steeds een grote natuuropgave. Die kan een stevige impact hebben op het areaal landbouwgrond en op de bedrijfsvoering van jonge ondernemers. NAJK vindt dat er oog moet zijn voor de gevolgen hiervan op het boerenerf door stevig flankerend beleid.
-
Ontbreken van een landbouw-Europastrategie
Ondanks een uitgebreide Europaparagraaf ontbreekt een duidelijke landbouwstrategie. Het regeerakkoord biedt onvoldoende richting om EU-eisen te combineren met een haalbare en uitvoerbare toepassing voor Nederland, zoals bij een mogelijk achtste actieprogramma, de natuurherstelwet en een GLB passend bij de praktijk.
-
Grondgebondenheid moet haalbaar zijn voor jonge boeren
Als er gekozen wordt voor grondgebondenheid als keuzemodel (via normering of doelsturing) dan is het van cruciaal belang dat er beleid komt om dit haalbaar te maken. Dit vraagt om sterke uitwerking van doelsturing en voldoende flankerend beleid. In de huidige plannen zien we nog onvoldoende terugkomen wat jonge veehouders concreet gaat helpen om te komen tot de doelen.
Bekijk hier het regeerakkoord
Bekijk hier het stikstofplan
Bekijk hier onze inbreng voor de formatie
