U bevindt zich hier: / Belangen­behartiging

NAJK in gesprek met ministriële commissie Economie en Natuurherstel

Op 12 maart gingen NAJK-bestuurders Merel Straathof en Roy Meijer in gesprek met de ministeriële commissie voor Economie en Natuurherstel in het Catshuis. Hierbij waren verschillende boeren- en maatschappelijke organisaties aanwezig. De commissie, onder leiding van minister-president Dick Schoof, werkt aan een programma om Nederland van het stikstofslot te halen.

Tijdens het overleg, dat gericht was om tot oplossingen te komen, bracht NAJK haar belangrijkste boodschap naar voren: neem elke oplossingsrichting die met draagvlak een oplossing kan bieden voor de volgende twee zaken serieus;

  1. PAS-melders en interimmers die een natuurbeschermingswetvergunning (NB-vergunning) nodig hebben.
  2. Het ontbreken van een betrouwbaar en voorspelbaar NB-vergunningsstelsel, waardoor jonge ondernemers duurzame bedrijfsontwikkelingen kunnen realiseren.

Dit is van groot belang voor jonge boeren, omdat dit onopgeloste dossier zorgt voor stilstand rondom bedrijfsovernames, verduurzaming en bedrijfsontwikkeling. Niet enkel bij PAS-melders en interimmers, óók bij bedrijven met een NB-vergunning.

NAJK blijft graag betrokken bij de verdere uitwerking van het kabinetsplan om tot haalbare oplossingen te komen en benadrukt het belang van een toekomstperspectief voor jonge  agrariërs. “We moeten toewerken naar een totaaloplossing, waarin PAS-melders en interimmers de beschikking hebben over een geldige NB-vergunning en de sector weer stappen kan zetten in verduurzaming en bedrijfsontwikkeling”, aldus Roy Meijer.

Wat deed NAJK voor jou in februari?

Iedereen bij NAJK zet zich dag in dag uit voor 100% in voor jou als lid. We zorgen bijvoorbeeld voor het materiaal, de achtergrondinformatie en gespreksleiders voor interessante bijeenkomsten of discussieavonden. Daarnaast ontwikkelen we trainingen en cursussen, regelen we winacties en behartigen we jouw belangen in Den Haag of Brussel. Wat deed NAJK voor jou februari? Hier een kleine greep uit alle activiteiten:

Wat doet NAJK voor jou in maart?

Natuurlijk zit NAJK ook in de maand maart niet stil. Houd de NAJK-site en de socials in de gaten voor het allerlaatste nieuws! Hierbij alvast een voorproefje:

  • Op vrijdag 7 maart is het Vrouwen & Voedsel event. NAJK is partner van dit evenement en zal hier in maart op terugblikken.
  • Op woensdag 26 maart organiseert NAJK samen met Interpolis een evenement over plantgezondheid in Lelystad, speciaal voor jonge ondernemers die actief zijn in de akkerbouw en open teeltsector.
  • Op vrijdag 28 maart organiseert NAJK samen met POV de landelijke jongerendag Varkenshouderij in Barneveld.

Partijen in de melkveehouderij sluiten convenant om aandeel ruw eiwit te verlagen

Organisaties uit de melkveehouderij, de zuivelsector, de diervoedersector, adviseurs en kennisinstellingen slaan de handen ineen om het aandeel ruw eiwit in melkveerantsoenen te verlagen. In een convenant zijn afspraken gemaakt om op deze manier de uitstoot van stikstof via mest te verlagen. Het doel is om het gemiddelde aandeel ruw eiwit in het totale rantsoen (ruwvoer & bijvoeding) van Nederlandse melkveebedrijven te verlagen van 163 gram per kg droge stof in 2023 naar maximaal 160 gram per kilogram droge stof in 2025 en 158 gram per kilogram droge stof in 2026. De normen worden periodiek geëvalueerd.

Vanwege een wijziging in de Meststoffenwet in verband met de maximale mestproductie mag de Nederlandse veehouderij dit jaar minder mest produceren. Zowel de nationale als de sectorale mestproductieplatfonds voor stikstof en fosfaat zijn per 1 januari 2025 verlaagd. In de wet is geregeld dat als de (melk)veehouderij het sectorale plafond overschrijdt én/of het nationale plafond overschreden wordt, een generieke korting toegepast kan worden op de productierechten (fosfaatrechten), en er minder dieren gehouden mogen worden. Door een lager aandeel ruw eiwit in het rantsoen van melkkoeien kan de uitstoot van stikstof via mest verlaagd worden. Deze maatregel kan dus bijdragen aan het voorkomen van een generieke korting in de melkveehouderij. Daarnaast kan het helpen de mestmarkt te ontlasten, de afzetkosten van mest voor individuele melkveehouders te beperken en de uitstoot van ammoniak te verlagen.

Afspraken convenant

In het convenant zijn verschillende afspraken gemaakt om melkveehouders te ondersteunen bij het verlagen van het ruw eiwit in rantsoenen. Zo lanceert ZuivelNL een ureum benchmark. Het ureumgetal in melk is een belangrijke indicator voor de balans tussen energie en eiwit en het aandeel ruw eiwit in het rantsoen. Via de benchmark krijgen melkveehouders door het jaar heen beter inzicht in het verloop van het ureum ten opzichte van vergelijkbare bedrijven en de voorgaande jaren. Daarmee kunnen melkveehouders eerder en beter bijsturen op het rantsoen.

De diervoedersector zet een monitoringssysteem op, om het ruw eiwitgehalte in de rantsoenadviezen inzichtelijker te maken. Verder moeten maatregelen uit het convenant op termijn gaan aansluiten op de aanpak van de minister met betrekking tot bedrijfsgerichte doelsturing en de aangekondigde actieagenda Stoffenbalans zoals verwoord in de Kamerbrief van 21 oktober 2024.

Melkveehouders met een relatief hoog aandeel ruw eiwit in het rantsoen worden door adviseurs van diervoederbedrijven en onafhankelijk adviseurs begeleid om het aandeel ruw eiwit verantwoord te verlagen. Financieel adviseurs maken de financiële voordelen inzichtelijker en de zuivelsector start een campagne om het belang van het verlagen van het aandeel ruw eiwit actief te onderstrepen.

Gedragen aanpak

De aanpak die wordt voorgesteld in het breed gedragen convenant is mede gebaseerd op de opgedane kennis en ervaring in de projecten Koe & Eiwit en het Netwerk Praktijkbedrijven. Het ministerie van LVVN ondersteunt het convenant door bij te dragen aan kennisdeling en communicatie over het verlagen van het ruw eiwitgehalte in het rantsoen. Ook worden de ervaringen en inzichten die zijn opgedaan, en de komende tijd verder worden opgedaan, benut in de uitwerking van bedrijfsgerichte doelsturing.

Het convenant is ondertekend door Nevedi, LTO Nederland, NAJK, DDB, Netwerk Grondig, De Natuurweide, ZuivelNL, NZO, Vereniging van Accountants en Belastingadviseurs (VLB), Boerenverstand, PPP Agro Advies, Groeikracht en WUR.

NAJK: Kabinet moet juiste problemen adresseren in stikstofaanpak

Op 20 februari debatteert de Tweede Kamer over de kamerbrief “Aanpak Nederland uit het slot, perspectief voor sectoren en herstel van natuur”. NAJK ziet het als een positieve stap dat het kabinet het stikstofdossier wil oplossen via een ministeriële commissie, omdat dit hard nodig is. NAJK ziet de brief als een opdracht die het kabinet zichzelf geeft om dit dossier het hoofd te bieden. Daarom richt NAJK zich in deze inbreng vooral op de vraag: Heeft het kabinet de juiste problemen geadresseerd waarvoor zij een oplossing moet bedenken? NAJK vindt dat de Tweede Kamer hier kritisch op moet zijn. Het is haar taak om te toetsen of het kabinet de juiste probleemstellingen uit het stikstofdossier adresseert en deze vervolgens oplost.

NAJK brengt de gevolgen van het stikstofdossier voor jonge boeren en tuinders in beeld en vraagt in het stikstofdebat aandacht voor drie ontbrekende probleemstellingen, namelijk:

  1. PAS-melders en interimmers
  2. Benodigd budget
  3. Uitvoeringskracht

Veel oplossingsrichtingen zijn al voorgesteld, zowel uit onze sector als daarbuiten. NAJK is van mening dat het kabinet elke oplossingsrichting serieus moet bekijken om te beoordelen of deze, met draagvlak, een oplossing biedt voor in ieder geval de volgende twee zaken:

  1. PAS-melders en interimmers die een natuurbeschermingswetvergunning (NB-vergunning) nodig hebben
  2. Het ontbreken van een betrouwbaar en voorspelbaar NB-vergunningsstelsel, waardoor jonge ondernemers duurzame bedrijfsontwikkelingen kunnen realiseren.

Gevolgen voor jonge boeren en tuinders

Voor jonge boeren en tuinders heeft dit onopgeloste dossier grote gevolgen. Sinds de uitspraak van de Raad van State staan bedrijfsovernames en duurzame bedrijfsontwikkelingen stil bij jonge ondernemers die PAS-melder of interimmer zijn, omdat banken hen zonder een NB-vergunning de benodigde financiering niet verstrekken. Sinds de uitspraak van de Raad van State in december staan ook alle bedrijfsontwikkelingen stil bij bedrijven die wel een NB-vergunning bezitten, omdat ze niet meer intern kunnen salderen, waardoor duurzame bedrijfsontwikkelingen niet meer mogelijk zijn. Wederom, zonder de juiste NB-vergunning is het verkrijgen van de benodigde financiering erg lastig geworden. Jonge ondernemers die de afgelopen jaren intern hebben gesaldeerd, staan nu ook met de handen in het haar.

PAS-melders en interimmers

De uitkomst van de ministeriële commissie dient een totaaloplossing te zijn voor de stikstofproblematiek, niet enkel voor de problemen die naar aanleiding van de laatste rechterlijke uitspraken zijn ontstaan. De brief maakt niet duidelijk of de problemen rondom PAS-melders en interimmers onderdeel uitmaken van de opdracht die de commissie MCE&N zichzelf heeft gegeven. Het woord ‘interimmers’ komt in deze brief zelfs niet voor, ondanks de in de Tweede Kamer aangenomen motie van het lid Vedder (33576-415). Zoals al uitgelegd, staan deze bedrijven met hun rug tegen de muur. Een totaaloplossing zonder het legaliseren van PAS-melders en interimmers met een geldige NB-vergunning is volgens NAJK geen oplossing.

Benodigd budget

NAJK pleit voor een open houding als het gaat om het budget. De commissie MCE&N lijkt bij voorbaat een gesloten houding aan te nemen, wat NAJK geen goed uitgangspunt vindt. Jonge boeren en tuinders willen hun schouders zetten onder emissiereductie, mits ze ook in staat worden gesteld om dit te realiseren. Daarvoor hebben zij NB-vergunningen nodig, maar ook investeringsregelingen die hen helpen om de juiste stappen op hun bedrijf te zetten. Grote stappen vergen grote investeringen. Door meer budget bij voorbaat uit te sluiten, beperkt de commissie MCE&N de oplossingsmogelijkheden die onze sector kan bieden.

Uitvoeringskracht

NAJK heeft twee zorgen als het gaat om de uitvoering. Ten eerste heeft de overheid de afgelopen jaren laten zien een gebrek aan uitvoeringskracht te hebben. Welke oplossingsrichting de commissie ook aandraagt, deze moet ook ontwikkeld, uitgevoerd, gemonitord en bijgestuurd worden. Dit probleem moet expliciet worden benoemd en erkend door de commissie MCE&N, zodat zij zichzelf verplicht om hier een oplossing voor te bedenken. Ten tweede komt er, bij een geslaagde aanpak, een stortvloed aan aanvragen voor nieuwe NB-vergunningen binnen bij provincies, bovenop de NB-vergunningsaanvragen die al sinds 2019 liggen. Om te voorkomen dat de behandeling van deze aanvragen door gebrek aan capaciteit enkele jaren op zich laat wachten, moet de commissie dit probleem expliciet benoemen en erkennen, zodat de commissie MCE&N zichzelf verplicht om ook hier een oplossing voor te bedenken.

Brief doelsturing: een stap dichterbij duidelijkheid en perspectief voor jonge boeren

Op vrijdag 14 februari publiceerde minister Wiersma de contourenbrief over bedrijfsspecifieke emissienormen voor stikstof en broeikasgassen. De brief gaat in op de beleidsverandering van middelsturing naar doelsturing. NAJK is hier groot voorstander van. Ondernemers krijgen hierdoor de mogelijkheid om op hun eigen prestaties te sturen en hierop te worden beoordeeld. Dit in tegenstelling tot generieke maatregelen die voor iedereen gelden, omdat de sectordoelstelling niet wordt behaald wanneer niet elke ondernemer zijn of haar doelen haalt. “Ondernemers komen zelf aan de lat te staan voor het behalen van doelen, maar moeten daarvoor wel alle ruimte krijgen,” aldus Merel Straathof, portefeuillehouder Leefomgeving.

Doelsturing op drie thema’s

NAJK is blij dat er voor broeikasgassen, stikstofemissies en waterkwaliteit wordt gewerkt aan de omschakeling van middelsturing naar doelsturing. De Kamerbrief maakt duidelijk dat het ministerie met absolute emissiegetallen per eenheid op bedrijfsniveau wil toewerken naar doelsturing voor stikstof en broeikasgassen. Voor waterkwaliteit is een andere aanpak nodig. Hieraan wordt invulling gegeven bij de totstandkoming van het 8e Actieprogramma Nitraat, in samenwerking met de sector. NAJK is als onderdeel van het consortium van dit actieprogramma nauw betrokken.

Positieve punten in de brief over doelsturing

Jonge boeren en tuinders willen graag stappen zetten richting een duurzamere landbouw waarin zij een rendabel bedrijf kunnen uitoefenen. Ze moeten dan wel weten welke doelen ze moeten halen op hun bedrijf, anders weten ze niet waar ze naartoe moeten werken. Daarom is NAJK blij dat er duidelijkheid komt op bedrijfsniveau, met bedrijfsspecifieke doelen voor zowel stikstof- als broeikasgasemissies. Ondernemers worden verantwoordelijk voor hun eigen resultaten, maar niet voor de resultaten van de hele sector. “De invoering hiervan geeft ondernemers duidelijkheid en daarmee handelingsperspectief,” aldus Straathof. Ook wil de minister werken aan een eerlijk systeem, waarin ondernemers die al stappen hebben gezet niet worden gestraft voor hun eerdere inzet door hen een nog hogere doelstelling op te leggen. Ze kiest er bewust voor om geen reductiepercentage te hanteren ten opzichte van een gekozen referentiedatum. NAJK is hierover zeer te spreken.

Daarnaast wil de minister zoveel mogelijk aansluiten bij bestaande stelsels om stapeling van verplichtingen en extra regelgeving te voorkomen. “Jonge boeren zitten niet te wachten op nóg meer rechtenstelsels die naast elkaar bestaan. Daarom is dit een goede keuze,” stelt Straathof.

Een laatste belangrijk punt is dat de minister wil dat de inspanningen van individuele ondernemers, zoals zichtbaar in een stoffenbalans, goed worden meegenomen in nationale monitors. Voor stikstof betreft dit de NEMA (National Emission Model Agriculture) en voor broeikasgassen de KEV (Klimaat- en Energieverkenning). Deze monitors vormen de basis voor de afrekening van de sector op emissiereducties. “Het kan niet zo zijn dat de prestaties van individuele ondernemers, die door goed management hun doelen behalen, niet worden doorvertaald naar landelijke monitoring. Dit zou ertoe kunnen leiden dat de sector als geheel haar doelstelling niet haalt, met generieke maatregelen voor iedereen als gevolg,” vindt Straathof. NAJK is dan ook erg blij met dit voornemen van de minister.

Zorgen over vlotte implementatie en politieke borging van gestelde doelen

Dat de implementatie zorgvuldigheid en tijd vergt, is helder. In de Kamerbrief ontbreekt echter concreetheid over hoeveel tijd het ministerie hiervoor nodig denkt te hebben. NAJK roept de minister op om voortvarend te werk te gaan en de invoering zo snel mogelijk te realiseren. Zolang je als ondernemer niet weet waaraan je moet voldoen, kun je hier ook niet in investeren, terwijl de deadlines voor stikstof, klimaat en waterkwaliteit snel dichterbij komen. NAJK wil de minister hier graag bij helpen en zal hierover in gesprek gaan met het ministerie. Daarnaast maakt NAJK zich zorgen over de borging van de gestelde doelen. De organisatie vreest dat een toekomstig kabinet de gestelde doelen zal veranderen. “We moeten voorkomen dat doelen een politieke speelbal worden. Als doelen eenmaal zijn gesteld, moeten ze beschermd worden tegen politieke wisselingen,” stelt Straathof. NAJK wil daarom samen met het ministerie zoeken naar oplossingen om deze continuïteit te waarborgen en zal hierover gesprekken voeren.

Stikstofbrief

Naast de contourenbrief over doelsturing publiceerde de minister gisteren ook de brief Aanpak Nederland van het slot: perspectief voor sectoren en herstel van natuur. NAJK zal deze brief de komende dagen grondig bestuderen en vóór het Kamerdebat van volgende week haar reactie naar buiten brengen.

Lees hier de contourenbrief over bedrijfsspecifieke emissienormen voor stikstof en broeikasgassen.

Wat deed NAJK voor jou in december en januari?

Iedereen bij NAJK zet zich dag in dag uit voor 100% in voor jou als lid. We zorgen bijvoorbeeld voor het materiaal, de achtergrondinformatie en gespreksleiders voor interessante bijeenkomsten of discussieavonden. Daarnaast ontwikkelen we trainingen en cursussen, regelen we winacties en behartigen we jouw belangen in Den Haag of Brussel. Wat deed NAJK voor jou december en januari? Hier een kleine greep uit alle activiteiten:

  • Maandagavond 2 december was NAJK-bestuurder Ruben Klein Teeselink te zien bij een uitzending van EenVandaag, deze uitzending stond in het kader van de mestcrisis.
  • NAJK heeft gepleit voor duidelijke kaders en een haalbaar tijdspad binnen ‘Ruimte voor Landbouw en Natuur’ zodat jonge boeren duurzaam kunnen ondernemen.
  • Op 16 december werd de leskist ‘Veilig op stage’ van BoerVeilig gelanceerd met video’s, checklists en informatie om studenten, docenten en stagebedrijven te helpen bij een veilige stage in de melkveehouderij.
  • Op 19 december sloegen zuivelverwerker Royal A-ware en NAJK de handen ineen voor een toekomstbestendige melkveehouderij middels het tekenen van een partnerschap.
  • NAJK heeft de afgelopen twee jaar op verzoek van LVVN meegewerkt aan een voorstel om tot een herziening van de pachtwetgeving te komen, dat langjarige pacht stimuleert.
  • In januari kwam de podcast ‘Jonge boeren kunnen grond niet meer betalen’ van Foodlog uit. In deze podcast ging NAJK-bestuurder Merel Straathof in gesprek over grondpolitiek en toegang tot grond voor jonge boeren.
  • Op 21 januari hebben Rabobank en NAJK hun samenwerking voor jonge agrariërs bekrachtigd. Alex Datema, directeur Food & Agri Nederland, en Roy Meijer, voorzitter van NAJK, tekenden de vernieuwde partnerovereenkomst.
  • Op 24 januari bracht NAJK een nieuwsbericht uit met daarin een reactie op de recentelijke stikstofuitspraken. NAJK pleit voor een stikstofbeleid gericht op emissie en voor duidelijke kaders.
  • Op 29 januari hebben de Dierenbescherming, LTO en NAJK een rapport aangeboden aan de minister met daarin kaders voor de oprichting van een Autoriteit Dierwaardigheid.
  • De melkveehoudersorganisaties DDB, LTO, NMV, NAJK, en zuivelverwerkersorganisatie NZO, hebben in januari ingestemd met de ‘Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij’.

Wat doet NAJK voor jou in februari?

Natuurlijk zit NAJK ook in de maand februari niet stil. Houd de NAJK-site en de socials in de gaten voor het allerlaatste nieuws! Hierbij alvast een voorproefje:

  • Op 5 februari bracht NAJK-bestuurder Hilde Coolman, portefeuillehouder akkerbouw, uitdagingen van extreme weersomstandigheden in de praktijk onder de aandacht tijdens het openingspanel van de Nationale Bodemtop 2025, georganiseerd door LVVN.
  • Op 5 februari spreekt NAJK-voorzitter Roy Meijer tijdens het rondetafelgesprek van de tweede kamer over de brede ‘Brede beëindigingsregeling en structuurbeleid om toekomstperspectief voor blijvers te realiseren.
  • Op 7 februari deelde NAJK een Boer zoekt Boer-succesverhaal; een akkerbouwer zonder bedrijfsopvolging en een ambitieuze jonge agrariër zonder een bedrijf vonden elkaar op het platform.
  • Op woensdag 12 februari vindt de Agrarische Jongerendag 2025 plaats met als thema ‘Gas d’r op’. NAJK is met een stand aanwezig.
  • Op 13 februari vindt de slotsessie en prijsuitreiking van de MaisChallenge 2024, georganiseerd door Limagrain en NAJK, plaats op Aeres Hogeschool in Dronten.

Leden ZuivelNL & Dierenbescherming schetsen stip op de horizon voor een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij

De melkveehoudersorganisaties DDB, LTO, NMV, NAJK, en zuivelverwerkersorganisatie NZO, die samenwerken in ZuivelNL, hebben ingestemd met de ‘Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij’. Deze routekaart is de start van een samenwerking met de Dierenbescherming waarmee deze partijen hun ambitie tonen om te werken aan een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij. Er zijn randvoorwaarden opgenomen voor het kunnen waarmaken van de gezamenlijke ambities.

Kompas voor de komende jaren

De routekaart fungeert als kompas voor de komende jaren. Het helpt de melkveehouderij en de Dierenbescherming om samen te werken aan een melkveehouderij waarin dierenwelzijn centraal staat en investeringen in het welzijn van dieren lonend zijn. Dit vereist niet alleen inspanningen van melkveehouders, maar ook van de toeleverende en verwerkende industrie, de markt en de overheid. “Het is goed dat er eindelijk een stip op de horizon wordt geschetst voor een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij. Dit geeft een richtlijn waarmee jonge boeren het bedrijf kunnen ontwikkelen richting 2040. Waarbij er rekening wordt gehouden met essentiële randvoorwaarden om daar naartoe te groeien.” Aldus Ruben Klein Teeselink, portefeuillehouder melkveehouderij bij NAJK.

Randvoorwaarden waaraan voldaan zal moeten worden

Om de stappen beschreven in de routekaart te kunnen zetten, zal voldaan moeten worden aan randvoorwaarden zoals:

  • Vergunningen en financiering
  • Consistent beleid
  • Gelijk speelveld
  • Integraliteit met andere opgaven, zoals klimaat en stikstof
  • Samenhang met wetgeving en het nog te sluiten Convenant dierwaardige veehouderij

Als de randvoorwaarden van een specifieke stap niet zijn ingevuld, kan de stap niet worden gezet.

Deze randvoorwaarden in de routekaart komen overeen met de randvoorwaarden in het Convenantstraject dierwaardige veehouderij. “Met deze randvoorwaarden hebben we zekerheid voor jonge boeren en worden we niet gehouden aan het onmogelijke. Er wordt namelijk steeds meer gevraagd van melkveehouders en dat kan niet zonder enige vorm van realisme.” Aldus Ruben Klein Teeselink.

Aanleiding voor het opstellen van een routekaart melkveehouderij

In 2021 stemden de Tweede en Eerste Kamer in met een voorstel van Leonie Vestering (PvdD) om de Wet dieren aan te passen. Dit voorstel verbood het aanpassen van dieren aan een houderij- of huisvestingssysteem. Een juridische analyse, uitgevoerd in opdracht van de toenmalige minister van LNV (nu LVVN), concludeerde echter dat dit amendement niet goed uitvoerbaar was en tot grote problemen kon leiden.

Daarop is besloten het amendement te vervangen door uitvoerbare regels. De grote veehouderijsectoren, markt- en ketenpartijen en de Dierenbescherming zijn gevraagd om met LVVN tot een convenant te komen over de ontwikkeling naar een dierwaardiger veehouderij, dat mede de basis vormt voor wet- en regelgeving (algemene maatregel van bestuur).

Gedurende de tijd groeide de overtuiging dat wanneer je als sector enige invloed wil uitoefenen op de politieke processen en wetgeving, een gezamenlijk plan met de Dierenbescherming noodzakelijk is. Daarom zijn, parallel aan het convenantstraject, gesprekken gevoerd met de Dierenbescherming. Dat is de aanleiding voor het opstellen van de ‘Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij’.

Bekijk de Routekaart naar een dierwaardiger en toekomstbestendige melkveehouderij

Onafhankelijke autoriteit onmisbaar voor dierwaardige veehouderij

Om stappen te kunnen zetten naar een dierwaardige veehouderij vinden LTO, NAJK, ZuivelNL, SBK, POV en de Dierenbescherming een onafhankelijke en objectieve autoriteit onmisbaar. Om inzicht te krijgen hoe een dergelijke ‘autoriteit’ het beste juridisch kan opereren, hebben de organisaties gezamenlijk opdracht gegeven dit te laten onderzoeken. Op woensdag 29 januari hebben Ellen Bien, bestuurder van de Dierenbescherming, en Dirk Bruins, voorzitter van LTO, en Ruben Klein Teeselink, dagelijks bestuurslid namens NAJK, dit aan minister Wiersma aangeboden.

Dierwaardige veehouderij veelomvattende puzzel
De Wet Dieren moet voorzien in een uitwerking van hoe de veehouderij aan de principes van Mellor kan voldoen. Preciezer nog, hoe de Raad voor Dierenaangelegenheden heeft beschreven welke kenmerken een dierwaardige veehouderij heeft.

Dat is een grote, en veelomvattende puzzel. Want niet alleen gaan de veehouders dan hun dieren anders houden. De hele keten, van boer tot en met consument en alle schakels daartussen, zal anders moeten gaan functioneren, anders gaan inkopen en anders gaan consumeren. Anders komt er geen verandering die ‘volhoudbaar’ is.

Dat vraagt om afspraken: met de overheid, met de ketenpartijen zoals slachthuizen, transporteurs, verwerkers, logistiek, retail, horeca, grote foodserviceketens, noem maar op. Markt en veehouderij moeten op elkaar passen, qua werkwijze en volume. De wetgeving moet helpend zijn. De overheid, stuurt, faciliteert, financiert, werkt samen, besluit en past aan. Zo kunnen ‘de markt’ (het geheel van alle actoren) en ‘de overheid’ samenwerken. We noemen dat ‘publiek-private samenwerking’.

Bekijk het rapport hier

Objectieve autoriteit kan geheel overzien
Stel dat die afspraken en ook de wet- en regelgeving er komen. Dan is het nodig dat er een objectieve ‘autoriteit’ is, die gezaghebbend is, boven alle partijen staat (dus ook boven het ministerie) en het geheel overziet. Die op basis van data kan meten, monitoren en adviseren. De waarde die aan data en adviezen wordt toegekend, is en blijft een politieke kwestie. Een ‘autoriteit’ die boven de betrokken partijen staat, meet de voortgang van alle afspraken, publiek en privaat. Liefst op basis van bestaande (markt) informatie en bestaande meetsystemen. De autoriteit levert inzicht in de voortgang naar een dierwaardige veehouderij, en biedt inzicht in de marktomstandigheden en andere voorwaarden. LTO, NAJK, ZuivelNL, SBK, POV en de Dierenbescherming hebben laten uitzoeken hoe een dergelijke objectieve marktmeester juridisch het beste past bij de opdracht die aan een dergelijke organisatie wordt gegeven. We stellen dit rapport ter beschikking aan geïnteresseerde betrokkenen, ten behoeve van de discussie in de Tweede Kamer hierover.

“Een onafhankelijke autoriteit is het redelijke gas en rempedaal waarmee jonge boeren niet aan het onmogelijke gehouden worden. Samen met de onafhankelijke autoriteit kunnen jonge boeren verantwoord stappen zetten naar een meer dierwaardige veehouderij”, aldus Wendy Kicken, portefeuillehouder pluimvee-, varkens- en kalverhouderij.

Wat deed NAJK voor jou in november?

Iedereen bij NAJK zet zich dag in dag uit voor 100% in voor jou als lid. We zorgen bijvoorbeeld voor het materiaal, de achtergrondinformatie en gespreksleiders voor interessante bijeenkomsten of discussieavonden. Daarnaast ontwikkelen we trainingen en cursussen, regelen we winacties en behartigen we jouw belangen in Den Haag of Brussel. Wat deed NAJK voor jou november? Hier een kleine greep uit alle activiteiten:

Wat doet NAJK voor jou in december?
Natuurlijk zit NAJK ook in de maand december niet stil. Houd de NAJK-site en de socials in de gaten voor het allerlaatste nieuws! Hierbij alvast een voorproefje:

Wat deed NAJK voor jou in oktober?

Iedereen bij NAJK zet zich dag in dag uit voor 100% in voor jou als lid. We zorgen bijvoorbeeld voor het materiaal, de achtergrondinformatie en gespreksleiders voor interessante bijeenkomsten of discussieavonden. Daarnaast ontwikkelen we trainingen en cursussen, regelen we winacties en behartigen we jouw belangen in Den Haag of Brussel. Wat deed NAJK voor jou oktober? Hier een kleine greep uit alle activiteiten:

  • Op woensdag 2 oktober gingen NAJK-voorzitter Roy Meijer en portefeuillehouder internationaal en vice-voorzitter van NAJK, Gerben Boom in gesprek met Minister van Klimaat en Groene Groei, Sophie Hermans.
  • Op woensdag 2 oktober nam NAJK-voorzitter Roy Meijer samen met Cees Jan Adema, Adri Bom-Lemstra en Alex Datema, deel aan een panelgesprek over de toekomst van de landbouw en de rol van betrokken partijen, georganiseerd door Rabobank.
  • Op vrijdag 4 oktober sprak Roy Meijer tijdens Frisian Foodture over de uitdagingen in de margeverdeling binnen onze voedselketens.
  • Op woensdag 9 oktober ging de derde en laatste aflevering van ‘Wie Wat Water: de BoerenPodcast’ online, waarin wordt gesproken over de impact van gewasbeschermingsmiddelen (GBM) op de waterkwaliteit. De gehele podcastserie is te luisteren via Spotify of via het YouTube kanaal van NAJK.
  • Woensdagavond 9 oktober waren NAJK-bestuurders Gerben Boom en Peter Meedendorp aanwezig bij de bijeenkomst Waardecreatie in Ketens (WiK), waar partijen uit de keten — supermarkten, verwerkers en boerenorganisaties — samenkwamen om te praten over het creëren van een betere keten, zodat duurzaamheid voor boeren kan worden gewaardeerd en vertaald naar een meerprijs
  • Portefeuillehouder melkveehouderij, Ruben Klein Teeselink, was in oktober gastspreker bij Aeres Hogeschool in Dronten. Hier heeft hij 3e jaar studenten geholpen met het creëren van een strategie voor hun ondernemingsplan.
  • Op donderdag 10 oktober nam NAJK-voorzitter Roy Meijer deel aan de paneldiscussie tijdens ‘De Vaarkamplezing’ in Utrecht. Het thema van deze editie van de Vaarkamplezing was: ‘Dierwaardige veehouderij: hoe dan?’
  • Op vrijdag 11 oktober vond in Haaksbergen een bijeenkomst plaats over de toekomst van de agrarische sector in gemeenten in Zuid-Oost Twente en de Provincie Overijssel. Roy Meijer nam hier deel aan een discussie over de uitdagingen en kansen voor boeren in deze snel veranderende wereld.
  • Op maandag 14 oktober heeft de voorzitter van de hoofdtafel Convenant dierwaardige veehouderij, Elbert Roest het onderzoeksrapport ‘Werken aan dierenwelzijn in de veehouderij: een sociaaleconomische impactanalyse’, aangeboden aan Minister Femke Wiersma. Dagelijks bestuurders Wendy Kicken en Ruben Klein Teeselink nemen vanuit hun rol bij NAJK actief deel in gesprekken rondom het Convenant Dierwaardige Veehouderij.
  • Op dinsdag 15 oktober nam Roy Meijer deel aan het gesprek tijdens het symposium ‘De wereld verandert’ van CRV.
  • Woensdag 16 oktober was portefeuillehouder internationaal, Gerben Boom namens NAJK aanwezig bij de World Food Day. Gerben nam deel aan een panel over de effecten van vrije handelsverdragen voor de agrarische sector, zowel voor Nederlandse/Europese boeren als in Afrika.
  • Vrijdag 18 oktober heeft de eerste Kalf Idee dag plaatsgevonden. Dagelijks Bestuurder Wendy Kicken was aanwezig namens NAJK en mocht juryvoorzitter zijn.
  • Op donderdag 24 oktober presenteerde het kabinet de Klimaat- en Energieverkenning 2024 (KEV). “Zolang je als individuele ondernemer niet weet waar je aan moet voldoen kan je er ook niet in investeren op bedrijfsniveau”, stelde Merel Straathof, portefeuillehouder leefomgeving, in reactie.

Wat doet NAJK voor jou in november?
Natuurlijk zit NAJK ook in de maand november niet stil. Houd de NAJK-site en de socials in de gaten voor het allerlaatste nieuws! Hierbij alvast een voorproefje:

  • Op vrijdag 1 november blik Maïschallenge winnaar 2022, Gerjanne van Ginkel terug op haar reis.
  • Op vrijdag 8 november zijn Gerben Boom en Ruben Klein Teeselink in Salzburg, Oostenrijk, voor een CEJA seminar.
  • Op donderdag 21 november gaat het programma ‘Agrarisch bedrijf van Overmorgen’ van start! Tijdens dit programma leren deelnemers met én van mede-bedrijfsopvolgers hoe je het proces met je (schoon)ouders kan vormgeven.

NAJK partners

Ben jij al lid van NAJK?

Alles over het lidmaatschap

Meer informatie

Direct naar

Bekijk ook

Nieuwsbrief

Actualiteiten, interessante verhalen en agrarisch nieuws. Geen spam, beloofd!

Privacybeleid    Website door Bonsai media