NAJK heeft kennisgenomen van de Kamervragen omtrent de familie vrijstelling en is blij dat de politiek hier aandacht voor heeft. NAJK heeft grote zorgen over de uitvoering van de familie vrijstelling in de overdrachtsbelasting. Door een recent en strikt standpunt van de Belastingdienst dreigt de vrijstelling te worden teruggenomen zodra een jonge opvolger zijn onderneming inbrengt in een BV tijdens de gefaseerde overname. “Dit is onverteerbaar en zorgt voor financieel onbehapbare situaties voor jonge boeren in deze tijd” stelt Eise Tonnis de Vries, portefeuillehouder toekomstbestendig ondernermerschap

Twee keuzes, zelfde uitgangspunt  

De familievrijstelling is bedoeld om de overdracht van agrarische bedrijven binnen de familie te faciliteren. Sinds 2000 is wettelijk vastgelegd dat deze overdracht “al dan niet in fasen” mag plaatsvinden om aan te sluiten bij de agrarische realiteit. Echter, de Belastingdienst hanteert nu een strikte scheidslijn die jonge boeren hard raakt:
·        De BV na overname: Als een opvolger de onderneming inbrengt in een BV nadat de overdracht volledig is afgerond, blijft de vrijstelling behouden.
·        De BV tijdens overname: Gebeurt deze inbreng tijdens de gefaseerde overdracht, bijvoorbeeld om aansprakelijkheidsrisico’s te beperken bij groei, dan wordt de vrijstelling nu met terugwerkende kracht teruggenomen.
·        Zelfde resultaat, andere behandeling: In beide scenario’s zet de opvolger de onderneming volledig voort via een BV, maar de fiscale behandeling verschilt radicaal.

Rechtsonzekerheid door beperkte uitvoeringskracht

De Belastingdienst geeft aan dat zij voorheen niet op deze werkwijze controleerde vanwege een tekort aan personeel, maar dat zij nu met terugwerkende kracht aanslagen oplegt. Voor NAJK is dit onacceptabel. De vrijstelling is hiermee feitelijk een voorwaardelijke claim geworden met een onbepaalde termijn. Als gevolg hiervan kan zelfs een lange tijd na een bedrijfsovername nog een belastingaanslag op de deurmat vallen. Dit is een situatie die het ondernemerschap belemmert in plaats van stimuleert.

Oproep: Herstel het doel van de regeling op korte termijn

Gezien het feit dat belastingaanslagen op dit moment worden opgelegd is een verandering van standpunt op korte termijn noodzakelijk. NAJK roept de staatssecretaris van Financiën op om het standpunt dat is ingenomen op 5 november 2024 uit te breiden met het gegeven dat; inbreng van een BV tijdens de gefaseerde overname ook voortzetting van de onderneming is. Hiermee wordt geborgd dat materieel gelijke situaties ook fiscaal gelijk worden behandeld. De focus moet liggen op de continuïteit van het gezinsbedrijf, niet op de juridische structuur waarin dit gebeurt. 
‘‘Bedrijfsoverdrachten in de agrarische sector zijn al erg uitdagend door de enorme kapitaalbehoefte. De overheid moet jonge boeren ondersteunen in hun ondernemerschap, niet opzadelen met onvoorspelbare belastingclaims die de toekomst van het bedrijf in gevaar brengen’’, aldus Eise Tonnis de Vries.