NAJK is verbijsterd en ontzet over de uitkomsten van de evaluatie BOR

Op 25 mei 2022 bracht het Centraal Planbureau (CPB) de ‘Evaluatie van de fiscale regelingen gericht op bedrijfsoverdracht’ uit. NAJK is nog aan het bijkomen van de conclusie van de evaluatie. De conclusie luidde dat de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) doeltreffend is, maar bij driekwart van de bedrijfsovernames onnodig is voor de continuïteit van de bedrijven. In de evaluatie wordt gesteld dat er voldoende liquiditeit is om de belastingclaim te betalen. Hierbij wordt volledig voorbij gegaan aan de financiële structuur bij agrarische bedrijven.    

Het CPB heeft op verzoek van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het Ministerie van Financiën de evaluatie uitgevoerd. Eén keer per vijf jaar worden fiscale regelingen op doelmatigheid en doeltreffendheid geëvalueerd. Nu waren de BOR  en de doorschuifregeling (DSR) aan de beurt.

Agrarische sector vs. andere sectoren
De regelingen zijn voor familiebedrijven in verschillende sectoren inzetbaar. De agrarische sector verschilt op essentiële punten met andere sectoren doordat de waarde in de bedrijven relatief hoog is in verhouding tot de liquiditeit. Oftewel de bedrijven zijn veel geld waard, maar het geld staat niet op de bankrekening. Er is dus geen ruimte voor een grote belastingclaim bij bedrijfsoverdracht. “Zonder BOR en DSR is agrarische bedrijfsovername onmogelijk. Bij versobering, of zelfs afschaffing van deze regelingen is de huidige generatie ook meteen de laatste”, aldus Eke Folkerts, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille bedrijfsovername.

Verruiming
NAJK pleit ervoor om de BOR juist te verruimen in plaats van te versoberen. Door bijvoorbeeld de bezits- en voortzettingseis te verruimen, wordt de regeling doelmatiger en komt het meer in lijn met de andere Europese landen. Daarnaast helpt het de nieuwe generatie boeren om mee te gaan met de transitie waar de maatschappij en het kabinet om vragen. In het coalitieakkoord heeft de regering toegezegd de continuïteit van familiebedrijven te willen borgen en opvolging eenvoudiger te maken. Verruiming van de BOR past bij die toezegging, versobering absoluut niet. NAJK roept het kabinet op zich aan hun woord te houden!  

Kom naar de Expeditiedag Bedrijfsopvolging op 10 juni!

Een bedrijfsopvolging in de agrarische sector is niet niks. Het is een mooi, maar uitdagend proces waarbij je als familie verschillende obstakels tegen kunt komen. Wanneer je op tijd en bewust met de bedrijfsovername aan de slag gaat, geeft dit de kans om de zogeheten obstakels uit de weg te gaan. Zo kan de energie in het bedrijf gestoken worden en blijft het gezellig in de familie, een win-winsituatie!

Op vrijdag 10 juni worden bij De Boerinn in Kamerik (Utrecht) van 14:30 – 19:30 uur mini-workshops rondom bedrijfsopvolging georganiseerd. In een gezamenlijk programma zullen een aantal sprekers hun visie en tips geven over de uitdagingen binnen een bedrijfsopvolging.

Aanmelden
Wil jij ook op een vrijblijvende manier aan de slag met jullie expeditie bedrijfsovername? Meld je hier aan en deel de flyer met iedereen voor wie deze dag ook interessant is!

Online cursus bedrijfsovername 28 september van start!

Een goede communicatie en samenwerking zijn o zo belangrijk bij een bedrijfsovername. Dikwijls horen wij verhalen bij NAJK over hoe het eigenlijk niet moet. Zonde! Want een bedrijfsovername kan juist zo mooi zijn. In navolging op de goed bekeken webinarreeks van NAJK over het onderwerp bedrijfsovername, bieden we nu een korte online cursus aan met als thema: ‘Communicatie en samenwerking in de bedrijfsovername’. Zit jij midden in het proces van opvolging van het familiebedrijf? En wil je meer leren over communicatie en samenwerking? Wil je hierover ervaringen uitwisselen met een klein groepje andere jonge boeren? Dan is deze korte online cursus, in samenwerking met Hans Verweij (Flynth) en Lianne Veenstra (Agrocoaching), zeker iets voor jou!

Waar moet je allemaal aan denken bij bedrijfsopvolging? Hoe maak je zaken bespreekbaar met je familie? En wat komt er kijken bij de samenwerking? Allemaal vragen waar wij graag met jou een antwoord op zoeken. Aan de hand van praktijksituaties bespreken we in een kleine groep van maximaal 10 personen het proces van bedrijfsopvolging, wat en wanneer je het bespreekbaar maakt met de familie en zoomen we in op de samenwerking in familieverband. Er is genoeg ruimte voor het uitwisselen van ervaringen en het inbrengen van eigen vragen.

Drie avonden
Tijdens drie cursusavonden zullen we jou, en de andere cursisten, de handvatten geven die je nodig hebt bij deze spannende, maar belangrijke stap voor de toekomst. De opbouw van de avonden ziet er als volgt uit:

  • Avond 1: Proces van bedrijfsopvolging: Welke fases kun je onderscheiden bij bedrijfsovername, welke stappen zijn belangrijk, wat moet je vooral niet vergeten en waar moet je beginnen?
  • Avond 2: Bespreken van de overname: Wat moet je allemaal bespreken met je familie? Wie betrek je bij de besluitvorming, wanneer heb je het erover? En hoe pak je dat familiegesprek eigenlijk aan?
  • Avond 3: Samenwerken met familie: Hoe ga je om met karakterverschillen tussen de opvolger en de overdrager, hoe kun je elkaar aanvullen als er meerdere bedrijfsopvolgers zijn, wat doe je als de overdrager moeilijk los kan laten en hoe hou je overzicht en structuur in een samenwerking?

Doel van de cursus
Deze cursus is speciaal bedoeld voor jonge boeren en boerinnen die meedraaien in het familiebedrijf, het bedrijf willen opvolgen of bedrijfsopvolging overwegen. Samen met jullie willen we zicht krijgen op het proces van bedrijfsovername, de communicatie en samenwerking. Door het uitwisselen van ervaringen en vraagstukken met elkaar te delen hopen wij van elkaar te kunnen leren.

Wanneer?
Deze cursus zal vanaf dinsdag 28 september om 20:00 uur van start gaan. De andere twee avonden vinden plaats op 12 en 26 oktober.

Aanmelden of meer informatie
De kosten voor deze online cursus zullen voor NAJK-leden €285,- excl. BTW bedragen (niet-leden betalen €335,- excl. BTW). Aanmelden kan via dit formulier. Voor meer informatie over deze online cursus kun je terecht bij Neline Both, algemeen secretaris NAJK via 030-2769864 of nboth@najk.nl

Meld je aan voor de online cursus bedrijfsopvolging!

In navolging op de goed bekeken webinarreeks van NAJK over het onderwerp bedrijfsovername, bieden we nu een korte online cursus aan met als thema: ‘Communicatie en samenwerking in de bedrijfsovername’. Zit jij midden in het proces van opvolging van het familiebedrijf? En wil je meer leren over communicatie en samenwerking? Wil je hierover ervaringen uitwisselen met een klein groepje andere jonge boeren? Dan is deze korte online cursus, in samenwerking met Hans Verweij (Flynth) en Lianne Veenstra (Agrocoaching), zeker iets voor jou!

Waar moet je allemaal aan denken bij bedrijfsopvolging? Hoe maak je zaken bespreekbaar met je familie? En wat komt er kijken bij de samenwerking? Allemaal vragen waar wij graag met jou een antwoord op zoeken. Aan de hand van praktijksituaties bespreken we in een kleine groep van maximaal 10 personen het proces van bedrijfsopvolging, wat en wanneer je het bespreekbaar maakt met de familie en zoomen we in op de samenwerking in familieverband. Er is genoeg ruimte voor het uitwisselen van ervaringen en het inbrengen van eigen vragen.

Drie avonden
Als de vakantieperiode weer achter de rug is zullen we jou in het najaar, tijdens drie cursusavonden, de handvatten geven die je nodig hebt bij deze spannende, maar belangrijke stap voor de toekomst. De opbouw van de avonden ziet er als volgt uit:

  • Avond 1: Proces van bedrijfsopvolging: Welke fases kun je onderscheiden bij bedrijfsovername, welke stappen zijn belangrijk, wat moet je vooral niet vergeten en waar moet je beginnen?
  • Avond 2: Bespreken van de overname: Wat moet je allemaal bespreken met je familie? Wie betrek je bij de besluitvorming, wanneer heb je het erover? En hoe pak je dat familiegesprek eigenlijk aan?
  • Avond 3: Samenwerken met familie: Hoe ga je om met karakterverschillen tussen de opvolger en de overdrager, hoe kun je elkaar aanvullen als er meerdere bedrijfsopvolgers zijn, wat doe je als de overdrager moeilijk los kan laten en hoe hou je overzicht en structuur in een samenwerking?

Doel van de cursus
Deze cursus is speciaal bedoeld voor jonge boeren en boerinnen die meedraaien in het familiebedrijf, het bedrijf willen opvolgen of bedrijfsopvolging overwegen. Samen met jullie willen we zicht krijgen op het proces van bedrijfsovername, de communicatie en samenwerking. Door het uitwisselen van ervaringen en vraagstukken met elkaar te delen hopen wij van elkaar te kunnen leren.

Wanneer?
Deze cursus zal in het najaar op de dinsdagavond 28 september en 12 en 26 oktober om 20:00 – 21:30 uur plaatsvinden.

Aanmelden of meer informatie
De kosten voor deze online cursus zullen voor NAJK-leden €285,- excl. BTW bedragen (niet-leden betalen €335,- excl. BTW). Aanmelden kan via dit formulier. Voor meer informatie over deze online cursus kun je terecht bij Neline Both, algemeen secretaris NAJK via 030-2769864 of nboth@najk.nl.

Minister onverstandig met budget Bedrijfsovernamefonds

Tijdens het debat over de pulsvisserij op donderdag 21 februari 2019 deelde LNV-minister Schouten mee dat ook jonge vissers gebruik kunnen maken van een deel van het Bedrijfsovernamefonds. Het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) vindt het onverstandig dat de minister het opleidings- en coachingsgedeelte van het Bedrijfsovernamefonds zonder financiële onderbouwing aan jonge vissers toezegt. Er is nog geen begroting gemaakt die aangeeft dat het budget ruim voldoende is om de gestelde doelen te bereiken.

De minister legde de Tweede Kamer donderdagmiddag uit dat naast jonge boeren en tuinders ook jonge vissers gebruik kunnen maken van het opleidings- en coachingsdeel van het Bedrijfsovernamefonds. Dit om jonge vissers, die in zwaar weer komen door het mogelijke verbod op de pulsvisserij, tegemoet te komen. “De precieze invulling van het opleidings- en coachingsgedeelte van het Bedrijfsovernamefonds is nog niet bekend. Daarmee is er ook nog geen begroting en is ook niet bekend of het budget toereikend is voor de gestelde doelen.”, aldus Sietse Draaijer, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille bedrijfsovername.

Het Bedrijfsovernamefonds is bedoeld om jonge boeren en tuinders te ondersteunen in hun bedrijfsovername. Volgens Draaijer zou het fonds ook voor jonge vissers een steuntje in de rug kunnen zijn. Draaijer: “Wij hebben niets tegen het opleiden van jonge vissers en het ondersteunen rondom de bedrijfsovername. Wel hebben wij bezwaren tegen het feit dat de toezegging er al is, maar het niet bekend is of het budget toereikend is. Niemand zit echter te wachten op een Bedrijfsovernamefonds dat niet in de behoefte voorziet van zowel de boeren, tuinders als vissers doordat er onvoldoende budget is.“

 

NAJK wil bedrijfsovernameloket

NAJK wil de 11 miljoen van het opleidings- en coachingsgedeelte in het Bedrijfsovernamefonds invullen met een bedrijfsovernameloket. Bij dit loket kunnen jonge boeren en tuinders terecht met vragen rondom de overname en voor opleiding en begeleiding. Dit loket zou een onafhankelijke coördinerende functie moeten hebben. Enerzijds zorgt het loket voor kennisontwikkeling en anderzijds zorgt het ervoor dat de jonge boeren en tuinders in het voor hun specifiek samengestelde traject terechtkomen. Bij het loket is een aantal onafhankelijke specialisten werkzaam die een traject op maat kunnen samenstellen voor deze jongeren en eventueel familie.

Draaijer: “Bij onze zuiderburen in Vlaanderen is een aantal jaren geleden het Kenniscentrum Bedrijfsopvolging opgericht. De ervaringen daar met het loket zijn heel positief en dient voor ons dus als een mooi voorbeeld. Dit is precies waar jonge boeren en tuinders behoefte aan hebben.”

Tijdens de inventarisatieronde die NAJK en het ministerie door het land hebben gedaan, bleek dat er een grote behoefte is aan opleiding en begeleiding vlak voor en na bedrijfsovername. “Het is dus belangrijk dat de juiste kennis en ondersteuning terechtkomt bij deze groep jonge boeren en tuinders. Via dit centrale en onafhankelijk loket kan dit worden bereikt.

NAJK tevreden over opzet bedrijfsovernamefonds

Het bedrijfsovernamefonds zal bestaan uit de Garantieregeling Vermogensversterkende Kredieten (VVK) en een opleidings- en coachingsdeel. Dit maakte minister Carola Schouten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit woensdag 9 januari in een Kamerbrief bekend. Het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) was nauw betrokken bij de opzet van het bedrijfsovernamefonds.

In het regeerakkoord van kabinet-Rutte III was 75 miljoen euro gereserveerd voor het bedrijfsovernamefonds voor jonge boeren. In de afgelopen periode is geïnventariseerd waar behoefte aan is en hoe het bedrijfsovernamefonds kan bijdragen om jonge boeren klaar te stomen voor hun toekomst en de agrarische bedrijfsovernames mogelijk te maken. NAJK is tevreden met de hoofdlijnen van het bedrijfsovernamefonds dat nu door de minister is gepubliceerd.

Garantieregeling Vermogensversterkende Kredieten
De Garantieregeling VVK is bedoeld om de solvabiliteit te versterken. Met deze Garantieregeling staat de overheid garant voor een gedeelte van de  lening. Hierdoor wordt het aantrekkelijker voor financiers om een lening te verstrekken en wordt de leencapaciteit van het agrarisch bedrijf vergroot. 64 miljoen van het beschikbare budget is bestemd voor deze Garantieregeling. “NAJK heeft met succes ervoor gepleit om het bedrijfsovernamefonds niet voor twee jaar beschikbaar te maken, zoals in het regeerakkoord stond, maar voor een langere periode. NAJK is positief over deze keuze”, aldus Sietse Draaijer, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille bedrijfsovername.

Opleiding en coaching
In het bedrijfsovernamefonds is ook aandacht voor de emotionele en sociale kant van bedrijfsovername. Dit gaven jonge boeren aan tijdens de ronde die NAJK met het ministerie van LNV door het land heeft gemaakt. 11 van de 75 miljoen uit het bedrijfsovernamefonds is gereserveerd voor het opzetten van een opleidings- en coachingstraject.

Verder uitwerking
De aankomende periode zal de opzet van het bedrijfsovernamefonds verder worden uitgewerkt. Draaijer: “Het is heel goed dat er een bedrijfsovernamefonds voor jonge boeren komt. Ondersteuning, in kapitaal en kennis, van jonge boeren is broodnodig. Wij jonge boeren zijn de voedselproducenten van de toekomst. NAJK zal daarom ook dicht op de verdere uitwerking van het bedrijfsovernamefonds zitten om een passend bedrijfsovernamefonds te realiseren.”

Hier kan je de Kamerbrief lezen.

Wat te doen met 75 miljoen?

Weg met onnodige regels

Loop jij op jouw agrarische bedrijf tegen regels aan die praktisch niet uitvoerbaar zijn? Om dit te voorkomen heeft het ministerie het Agroloket in het leven geroepen. Bij het Agroloket kunnen agrarische ondernemers, op een laagdrempelige manier, het hele jaar door, knelpunten aanmelden. Het gaat om onnodige regeldruk in de dagelijkse bedrijfsvoering en belemmeringen bij voorgenomen innovatieve investeringen.

Het digitale loket is bedoeld voor het melden van specifieke knelpunten over de invulling én uitvoering van beleid. Daarentegen beleidskeuzes op zichzelf zijn het gevolg van politieke besluiten en maken daarom géén onderdeel van het loket uit. Aan wat voor een soort knelpunten moet je denken? Een voorbeeld. Een bollenteler gaf aan dat de wettelijk toegestane periode om op zandgrond Tagetes te kweken, als natuurlijk alternatief voor aaltjesbestrijding met chemische gewasbeschermingsmiddelen, te kort was. Regeldruk is een aandachtspunt van alle overheden, de overheden zijn dan ook allemaal bij het verminderen van de regeldruk betrokken.

Hoe werkt het loket?

Je kunt je voorstellen voor regeldrukvermindering en oplossingen voor belemmeringen bij innovatie aanmelden bij: agroloket@minez.nl. Na het indienen van een knelpunt krijg je binnen enkele dagen een reactie van het loket over het ingediende knelpunt en je voorgestelde oplossing. Het Agroloket is de opvolger van de Maatwerkaanpak regeldruk. Hiervoor riep NAJK eind 2016 jonge boeren en tuinders op om in een bepaalde periode knelpunten in te dienen. Het Agroloket is een structurele voorziening die elk moment toegankelijk is.

De overheid wil door het Agroloket samen met brancheorganisaties en met de indienende ondernemer actief op zoek naar oplossingen van de aangebrachte knelpunten. NAJK roept jonge boeren en tuinders die knelpunten in regeldruk ervaren op om dit aan te geven. Meer informatie over het Agroloket vind je hier.

Jonge Landbouwersregeling 2017 vanaf 4 december open

Vanaf 4 december 2017 tot en met 15 januari 2018 is het mogelijk de subsidie Jonge Landbouwersregeling (JOLA) 2017 aan te vragen. De regeling is verbeterd ten opzichte van de openstellingen in 2016. De investeringslijst is uitgebreid en het minimale investeringsbedrag per investering is niet meer aan de orde.

De JOLA is onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) 2014-2020. De doelstelling van de regeling is het ondersteunen van jonge landbouwers in het verduurzamen en versterken van hun bedrijf. De regeling is specifiek gericht op jonge land- en tuinbouwers, aangezien deze groep vaak door de bedrijfsovername of start van de onderneming financieel weinig tot geen mogelijkheden heeft om zijn of haar bedrijf te versterken. Met de Jonge Landbouwersregeling kan de jonge landbouwer met een leeftijd tot en met 40 jaar onder voorwaarden subsidie aanvragen. De subsidie bedraagt 30% over de investering en is bedoeld voor investeringen die bijdragen aan verduurzaming op het bedrijf van een jonge landbouwer. Het subsidiebedrag bedraagt minimaal € 10.000,- en maximaal € 20.000- per aanvraag.

Verbeteringen merkbaar

“NAJK heeft geconstateerd dat de JOLA bij de eerste openstellingen in 2016 voor veel jonge landbouwers niet voldeed aan de behoeften. De resultaten van de enquête van NAJK over de eerste openstelling van de JOLA zijn positief opgepakt door de provincies en heeft tot goede wijzigingen geleid”, aldus Sander Thus, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille bedrijfsovername. De investeringslijst is uitgebreid en het minimale investeringsbedrag is niet meer aan de orde. Een andere aanpassing is dat jonge landbouwers voor vragen nu rechtstreeks bij RVO terecht kunnen in plaats van via de provincie. Tenslotte zijn onduidelijkheden en problemen in de eerste openstellingen zoveel mogelijk opgelost.
Thus: “Het aangeven van problemen bij het aanvragen van de JOLA of het aandragen van nieuwe ideeën voor investeringen op de lijst, is waardevol voor toekomstige aanpassingen van de JOLA. Blijf dat ook zeker tijdens en na deze openstelling bij jouw provincie of provinciale AJK doen. Lang niet alle voorstellen tot wijzigingen worden één op één overgenomen, maar voorstellen die vaak terug komen of gewoon gaan over feitelijke onjuistheden worden zeer serieus opgepakt door de provincies.”

Openstelling JOLA 2017

Doordat de JOLA provinciaal opengesteld wordt, kunnen de investeringsmogelijkheden per provincie verschillen. De volledige lijst van investeringsmogelijkheden is te vinden op: https://www.rvo.nl/subsidies-regelingen/jonge-landbouwers/2017. Hier kunnen ook de invulling en voorwaarden per provincie bekeken worden en kan vanaf 4 december een aanvraag gedaan worden. Provincies hebben de keuze één of meer van de investeringsmogelijkheden niet open te stellen. Dit wordt dan ook per 4 december op de aanvraagpagina weergegeven. Vooralsnog is bij NAJK bekend dat de provincies Gelderland en Limburg de gehele lijst openstellen en de provincies Groningen en Flevoland alleen de windmolens niet openstellen.

Mocht je vragen over de aanvraag hebben, dan kun je hiervoor terecht bij RVO. Mocht je tegen andere zaken aanlopen, dan kun je ook altijd contact opnemen met Sander Thus. Tijdens de jubileumdag op 2 december is Sander Thus ook aanwezig om vragen over de JOLA te beantwoorden!

NAJK wint EU-prijs met Boer zoekt Boer

 

Het project Boer zoekt Boer van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) is vandaag gekozen tot best Europese jonge boeren project. Dit gebeurde tijdens de het vierde EPP European Congres of Young farmers in Brussel. Het project, dat door CDA-Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik is voorgedragen, werd in het Europees Parlement uit 11  inzendingen als beste gekozen.

Boer zoekt Boer is een online platform. Het brengt potentiële nieuwe boeren en boeren zonder opvolger met elkaar in contact. In samenwerking met Rabobank, Flynth, Countus en Lianne Veenstra initieert NAJK buitenfamiliaire bedrijfsovername.

Ambassadeur

Europarlementariër Schreijer-Pierik vervulde tijdens het congres een ambassadeursfunctie. “Het bieden van een platform waar boeren en mogelijke opvolgers elkaar kunnen vinden, is een belangrijke taak. Eén van de grootste uitdagingen voor de toekomst van de landbouw is om ervoor te zorgen dat er voldoende bedrijfsopvolgers zullen zijn“, aldus Schreijer-Pierik.

Boer zoekt Boer

Slechts 40% van de agrarische bedrijven met een bedrijfshoofd ouder dan 55 jaar heeft een bedrijfsopvolger. Tegelijkertijd zijn er veel jongeren die graag boer willen worden, maar geen bedrijf hebben. Om deze bedrijfsopvolgers en stoppers met elkaar in contact te brengen is NAJK samen met partners het initiatief Boer zoekt Boer gestart. Op het online platform Boer zoekt Boer kunnen kandidaten zich registreren.

NAJK vereerd met deze prijs

Sander Thus, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille bedrijfsovername, en Iris Bouwers, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille  internationaal, presenteerden het project tijdens het congres. “Bedrijfsovername is een hot item bij jonge boeren. Met Boer zoekt Boer krijgen meer jongeren de kans een bedrijf over te nemen. Daarnaast stimuleert NAJK met dit project de continuïteit van de sector,” aldus Sander Thus. “We zijn trots dat we deze prijs in ontvangst mogen nemen. Het geeft een belangrijk signaal af dat ook in andere Europese lidstaten de problematiek rondom bedrijfsovername een stem krijgt.”