Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof
Voorwoord voorzitter
De komende weken worden belangrijk voor de toekomst van onze sector. Zowel op het dossier stikstof als rondom het Convenant Gewasbescherming worden de komende tijd belangrijke keuzes gemaakt. Keuzes die direct invloed hebben op de mogelijkheden om te ondernemen, te investeren en een toekomstbestendig bedrijf op te bouwen.
Als jonge boeren en tuinders staan we al jaren midden in het maatschappelijke debat over stikstof, natuur en landbouw. Dat zorgt voor onzekerheid, maar het kenmerkt onze generatie ook dat we vooruit willen. Stilstaan is geen optie. Wij willen blijven ontwikkelen, investeren en bouwen aan toekomstgerichte bedrijven.
Daarom heeft NAJK vanaf het eerste moment richting minister Van Essen duidelijk gemaakt wat daarvoor nodig is: vergunningverlening moet weer mogelijk worden, ondernemers die willen investeren moeten daarbij ondersteund worden en PAS-melders en interimmers moeten gelegaliseerd worden.
Over een kleine drie weken presenteert minister Van Essen namens het kabinet de plannen voor stikstofreductie en natuurherstel aan de Tweede Kamer. Tegelijkertijd wordt er intensief onderhandeld over het Convenant Gewasbescherming tussen overheid, landbouworganisaties, natuurpartijen en ketenpartners. Ook hiervan worden voor het zomerreces de eerste resultaten verwacht.
Omdat er veel op ons afkomt en wij het belangrijk vinden om jullie hierin mee te nemen, informeren we jullie graag over de voortgang, de verwachte kabinetsplannen en de inzet die NAJK namens jonge boeren en tuinders levert richting politiek en andere betrokken partijen.
Onze inzet is helder. Wij pleiten voor een definitieve legalisatie van PAS-melders en interimmers via een juridisch houdbare aanpak die weer rechtszekerheid biedt. Daarnaast zetten we in op doelsturing in plaats van generieke middelvoorschriften, zodat verduurzaming niet alleen juridisch mogelijk is, maar ook economisch haalbaar en financierbaar blijft. Met een sterk ondersteunend beleid en aandacht voor de jonge generatie willen we zorgen dat ondernemers kunnen kiezen voor innovatie, extensivering of verplaatsing, mét perspectief voor de toekomst.
De komende weken zullen wij daarom zichtbaar en hoorbaar aanwezig zijn aan alle tafels waar over de toekomst van onze sector wordt gesproken. Naast de updates op de bijbehorende pagina’s (convenanten Gewasbescherming en Taskforce Stikstof) voeren we iedere week overleg met provinciale bestuurders en bereiden we regionale ledenbijeenkomsten voor die plaatsvinden zodra de plannen van de Taskforce bekend zijn.
Ik kan niet voorspellen welke keuzes het kabinet uiteindelijk zal maken. Wat ik wel kan beloven, is dat wij ons als NAJK iedere dag inzetten om de stem van jonge boeren en tuinders te laten horen. Juist in een periode waarin belangrijke besluiten worden genomen, is het essentieel dat wij samen optrekken en blijven werken aan oplossingen die perspectief bieden.
Namens het bestuur dank ik jullie voor het vertrouwen. We houden jullie op de hoogte!
Met vriendelijke groet,
Gerben Boom
Voorzitter NAJK
Actueel
29 juni 2026 – Inhoudelijke reactie NAJK op maatregelenpakket voor landbouw, natuur en stikstof
28 juni 2026 – Merel Straathof bij Vroege Vogels
26 juni 2026 – Gerben Boom bij NOS Met het Oog op Morgen
26 juni 2026 – Zware opgaven jonge boeren, maar eerste stap richting vergunningverlening
24 juni 2026 – Nieuwsbericht
17 juni 2026 – Gerben Boom bij Sven op radio 1
17 juni 2026 – Merel Straathof in het AD
16 juni 2026 – Amber Laan bij nieuwsuur
16 juni 2026 – NAJK stelt vijf randvoorwaarden voor de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof
7 juni 2026 – Amber Laan bij RTL Nieuws
Q&A – 26 juni 2026
1. Wat is de rol van NAJK geweest in dit proces?
NAJK heeft geen keuzes gemaakt over wat er in de brief staat en is geen besluitende partij of ondertekenende partij bij deze brief. Wij bepalen dus ook niet wat er in de Kamerbrief wordt opgenomen. NAJK heeft de afgelopen tijd op alle mogelijke plekken de inzet van NAJK voor jonge boeren en tuinders ingebracht. Daarbij hebben we gedurende het proces actief gelobbyd en onze oplossingen aangedragen bij politiek en ambtenaren.
2. Waar heeft NAJK zich voor ingezet?
NAJK heeft zich ingezet voor toekomstperspectief voor jonge boeren en tuinders. Daarbij hebben we aandacht gevraagd voor duidelijke keuzes van de overheid, ruimte voor ondernemerschap, doelsturing in plaats van generieke maatregelen, haalbare wet- en regelgeving, voldoende financiële ondersteuning voor jonge boeren en een sterke agrarische sector waarin ook toekomstige generaties kunnen investeren, ontwikkelen en ondernemen. Specifiek heeft NAJK een aantal harde randvoorwaarden neergezet aan het begin van het proces.
Hier zijn de 5 randvoorwaarden korter samengevat in 5 duidelijke bullets:
- Borging van additionaliteit: Additionaliteit is het principe wat noodzakelijk is om op termijn weer vergunningen te verlenen. Dit is een keiharde randvoorwaarde om de vastgelopen vergunningverlening juridisch houdbaar en op een haalbare manier weer vlot te trekken.
- Definitieve legalisatie PAS-melders en interimmers: Ondernemers hebben volledige rechtszekerheid en een onherroepelijke omgevingsvergunning nodig om weer te kunnen ondernemen en investeren.
- Haalbare en betaalbare verduurzaming: Vergunningverlening voor innovatie, emissiereductie en dierenwelzijn moet juridisch mogelijk, financieel haalbaar en rendabel zijn.
- Doelsturing als basis: Stel heldere doelen, maar geef boeren de vrijheid om zelf de aanpak te bepalen en beloon aantoonbare goede prestaties.
- Sterk flankerend beleid voor jonge boeren: Geef jonge ondernemers prioriteit en de nodige financiële, fiscale en ruimtelijke steun bij innovatie, extensivering, verplaatsing of bedrijfsbeëindiging.
3. Heeft NAJK ingestemd met de inhoud van de Kamerbrief?
Nee. De Kamerbrief is een kabinetsbrief. NAJK heeft geen formele rol in de besluitvorming en kan geen goedkeuring geven aan de hele inhoud van de brief. Wij beoordelen de brief op basis van onze eigen randvoorwaarden en standpunten.
4. Op basis waarvan beoordeelt NAJK de Kamerbrief?
NAJK toetst de brief aan een aantal belangrijke randvoorwaarden,
- Borging van additionaliteit: Dit is een keiharde randvoorwaarde om de vastgelopen vergunningverlening juridisch houdbaar en op een haalbare manier weer vlot te trekken.
- Definitieve legalisatie PAS-melders en interimmers: Ondernemers hebben volledige rechtszekerheid en een onherroepelijke omgevingsvergunning nodig om weer te kunnen investeren.
- Haalbare en betaalbare verduurzaming: Vergunningverlening voor innovatie, emissiereductie en dierenwelzijn moet juridisch mogelijk, financieel haalbaar en rendabel zijn.
- Doelsturing als basis: Stel heldere doelen, maar geef boeren de vrijheid om zelf de aanpak te bepalen en beloon aantoonbare goede prestaties.
- Sterk flankerend beleid voor jonge boeren: Geef jonge ondernemers prioriteit en de nodige financiële, fiscale en ruimtelijke steun bij innovatie, extensivering, verplaatsing of bedrijfsbeëindiging. Daarnaast hebben we ons sterk negatief uitgesproken tegen een vergaande vorm van grondgebondenheid en onnodig grote zones rondom N2000 gebieden.
5. Waarom heeft NAJK ervoor gekozen om gedurende het proces betrokken te blijven bij de overheid?
Wij vinden het belangrijk om de stem van jonge boeren en tuinders te laten horen op momenten dat belangrijke keuzes worden gemaakt. Door onze kennis, praktijkervaring en visie in te brengen, proberen we invloed uit te oefenen op de uiteindelijke keuzes. We vinden dat de nieuwe minister en het nieuwe Kabinet een kans moeten hebben om goede dingen te doen voor onze sector. De uitkomst van de brief ligt er nu, het pakket beoordelen we op basis van onze inhoudelijke punten om te beoordelen of het Kabinet de goede dingen heeft gedaan.
6. Heeft NAJK zelf voorstellen ingebracht?
Ja. Gedurende het proces heeft NAJK verschillende voorstellen, analyses en aandachtspunten ingebracht. Daarbij hebben we niet alleen gereageerd op voorstellen van anderen, maar ook actief alternatieven aangedragen die volgens ons beter aansluiten bij de praktijk en bij de belangen van jonge boeren en tuinders. Niet al onze punten zijn overgenomen. Daarom kijken wij heel kritisch naar de uitvoering en uitwerking van voornemens in de brief.
7. Is er afstemming geweest afgelopen tijd tussen het dagelijks bestuur van NAJK en de provinciale besturen van NAJK over de taskforce?
Ja, we hebben de afgelopen tijd minimaal één keer per week onze provinciale bestuurders van NAJK bijgepraat over de stand van zaken rondom de taskforce.
8. Wat is er specifiek geregeld voor de jonge boeren in deze brief?
Er is een bedrag gereserveerd voor specifiek jonge boeren, dat wordt ingezet voor het behoud van de vestigingssteun. Daarnaast is het belangrijk dat vergunningverlening weer op gang komt en pasmelders en interimmers op basis van een hedendaags referentie moment een vergunning kunnen krijgen.
9. Hoe kijkt NAJK naar de Kamerbrief?
We herkennen een aantal belangrijke elementen van de inzet van NAJK. Bijvoorbeeld de opdracht om tot additionaliteit te komen, de richting omvergunningverlening weer los te maken, invoering van de rekenkundige ondergrens en ook de inzet naar doelsturing. Aan de andere kant zien we ook zeer zware maatregelen, zoals de norm voor grondgebondenheid en zonering, waar onze leden hard door worden geraakt en niet altijd effectief lijken. Dus we zijn blij met de goede stappen die erin staan, maar zien ook onnodige pijnpunten en zien dat goede uitwerking en uitvoering cruciaal is als onze leden er echt wat aan willen hebben.
10. Is de Kamerbrief het definitieve eindpunt?
Nee. Na publicatie van de Kamerbrief volgt nog politieke behandeling in de Tweede Kamer. De keuzes uit de brief moeten in veel gevallen nog verder worden uitgewerkt en besproken.