BNDR: Interview met Coen van den Bighelaar over het platform bedrijfsovernamewijzer
De lancering van het platform Bedrijfsovernamewijzer.nl markeert de start van het programma ‘Voor de volgende generatie’. Een initiatief waarin sectororganisaties, onderwijsinstellingen en overheid samenwerken aan toekomstbestendige bedrijfsovername in de land- en tuinbouw.
Coen van den Bighelaar is als portefeuillehouder Bedrijfsovername bij NAJK nauw betrokken geweest bij de opstart van het programma. We spraken hem over het belang van dit programma voor jonge boeren en tuinders.
Hoe is het programma ‘Voor de volgende generatie’ ontstaan?
“Het idee voor dit programma is eigenlijk jaren geleden ontstaan,” vertelt Coen. “We vroegen ons af: hoe kunnen we jonge boeren en tuinders beter bijstaan in het complexe opvolgingstraject waar ze doorheen gaan? Het overnemen van een bedrijf is niet alleen een financiële puzzel, maar ook een emotionele en persoonlijke zoektocht. We wilden jongeren daarin meer handvatten bieden.”
Volgens Coen was het belangrijk om een initiatief te ontwikkelen dat mee kan bewegen met de tijd. “De wereld verandert snel. We wilden iets opzetten dat toekomstbestendig is en dat kunnen bijsturen als nieuwe uitdagingen zich aandienen. Het programma biedt daarvoor de ruimte. Het kader is duidelijk, het draait om ‘de volgende generatie’ en om meer succesvolle bedrijfsovernames. Maar hoe we dat invullen, kunnen we flexibel aanpassen. Dat maakt het zo krachtig.”
Waarom was het zo belangrijk dat dit programma er nú kwam?
“Het aantal jonge boeren staat onder druk,” benadrukt Coen. “Tegelijkertijd zien we dat het onderwerp bedrijfsovername steeds hoger op de agenda komt, zowel nationaal als Europees. De vraag of er over 10, 20 of 30 jaar nog voldoende jonge boeren zijn, leeft breed. Dat maakt dit hét moment om echt stappen te zetten.”
Wat was voor jou persoonlijk de aanleiding om je sterk te maken voor dit programma?
“Voor mij was het niet vanzelfsprekend dat ik het bedrijf thuis kon overnemen,” vertelt Coen. “Maar door er echt voor te gaan, de juiste mensen te betrekken en expertise in te schakelen, gingen er deuren open waarvan ik dacht dat ze gesloten waren. Dat is precies wat we met dit programma willen bereiken: dat jonge boeren net dat extra steuntje in de rug krijgen om hun droom waar te maken. Met de juiste ondersteuning blijkt vaak veel meer mogelijk dan je denkt.”
Wat wil het programma bereiken voor jonge boeren en tuinders?
“Ons uiteindelijke doel is simpel: meer succesvolle en duurzame bedrijfsoverdrachten,” legt Coen uit. “Dat is lastig meetbaar, maar wel waar we alles op richten. We willen dé plek worden waar jij als opvolger, overdrager, familielid, zij-instromer of partner naartoe gaat met je vragen over bedrijfsovername. Ik hoop dat we met dit programma een sterk en herkenbaar merk neerzetten. Dat jonge boeren zeggen: ik heb een vraag over overname — ik kijk even op Bedrijfsovernamewijzer.nl.” Naast het platform worden vanuit het programma ook nieuwe initiatieven en projecten opgezet. “Zo blijven we relevant en versterken we onze positie binnen de sector.”
Bij bedrijfsovername gaat het niet alleen om de financiële kant, maar ook om familie en emoties. Hoe speelt het programma daarop in?
“Bij bedrijfsovername wordt vaak eerst gedacht aan de financiële en juridische kant: de overnamesom, aktes, taxaties,” zegt Coen. “Maar de kern ligt vaak ergens anders: bij vertrouwen, gunnen en familieverhoudingen. Je kunt een bedrijf nooit volledig ‘zakelijk’ overdragen, er is altijd emotie bij betrokken.”
“Het gaat erom dat je elkaar iets gunt en open het gesprek aangaat. Als er vertrouwen is, kun je samen veel meer bereiken. Daarom proberen wij in het programma die koppeling te maken tussen zakelijke thema’s en persoonlijke, relationele onderwerpen. We willen jonge boeren en hun families helpen om het gesprek aan te gaan: hoe zien we de toekomst van ons familiebedrijf?”
Wat merk je in de praktijk dat jonge boeren het meest nodig hebben bij een overnameproces?
“We zien vaak jonge boeren na hun opleiding, waar het vaak over bedrijfsovername gaat, in de praktijk aan het werk gaan, op het bedrijf of buiten de deur. In die periode verdwijnt het onderwerp bedrijfsovername, en actief bezig zijn met kennis hierover opdoen, soms naar de achtergrond. Je bent druk met het runnen van een gezond bedrijf, en nadenken over opvolging lijkt iets voor later.”
“Maar juist in die fase is het belangrijk om te blijven leren en ontwikkelen. Wij proberen studenten en jonge boeren ook ná hun afstuderen te blijven bereiken, om ze te stimuleren na te denken over hun toekomst. Niet alleen praktisch, maar ook strategisch en persoonlijk.”
Dit programma is een samenwerking tussen verschillende partijen. Wat maakt die samenwerking volgens jou zo waardevol?
“Bij bedrijfsovername zijn veel partijen betrokken: adviseurs, banken, onderwijsinstellingen, belangenorganisaties, noem maar op. In dit programma zitten al die spelers samen aan tafel, dat maakt het uniek,” vertelt Coen. “Iedereen die een rol speelt in de verschillende fasen van bedrijfsopvolging is vertegenwoordigd. Dat zorgt voor een breed draagvlak.”
Wat zijn belangrijke succesfactor voor het vervolg van het programma?
De sleutel tot succes ligt volgens Coen in de gezamenlijke verantwoordelijkheid:
“Alle partijen moeten echt staan achter het doel: we doen dit samen, omdat toekomstbestendige bedrijfsovername essentieel is voor onze sector. Je moet elkaar wat gunnen, open delen en samenwerken. Alleen dan blijft het programma ook op de lange termijn relevant.”
Als je één boodschap zou mogen meegeven aan jonge boeren en tuinders die aan de slag zijn of willen, wat zou dat dan zijn?
“Bedrijfsovername is geen makkelijke stap — het vraagt lef, visie en doorzettingsvermogen. Maar juist nu is er behoefte aan jongeren die met passie en innovatie het familiebedrijf voortzetten. Laat je niet ontmoedigen door regels of onzekerheid, maar zoek samenwerking, kennis en steun bij elkaar. Samen bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige landbouw waarin trots, ondernemerschap en verbinding centraal staan. Jullie zijn de nieuwe generatie die het verschil gaat maken. Ga ervoor, want een familiebedrijf voort mogen zetten is het mooiste wat er is!”
Tekst: Roos Verhoef-Roeleveld
Beeld: NAJK
Dit artikel is onderdeel van ons ledenblad BNDR en verscheen in de editie van december 2025.
De vestigingssteun is een financiële ondersteuning voor de opvolger bij overname van een land- of tuinbouw bedrijf en is bedoeld om jonge boeren en tuinders te helpen in de eerste jaren na de bedrijfsovername, die financieel het moeilijkst zijn. Deze regeling is opengesteld van maandag 28 april tot vrijdag 27 juni, mits het budget niet eerder is overschreden. Dus zorg dat je er op tijd bij bent.
De vestigingssteun is een (directe) financiële ondersteuning voor de opvolger bij overname van een land- of tuinbouw bedrijf. De agrarische sector vergrijst enorm, zowel in Nederland als Europa. Jonge boeren en tuinders hebben we nodig, omdat voedsel een belangrijke strategische pijler is voor ons als Europese Unie. De regeling is er om jonge boeren en tuinders te helpen in de eerste jaren na de bedrijfsovername, die financieel het moeilijkst zijn. Vorig jaar werd bekend dat er ongeveer 75 miljoen beschikbaar zou komen vanuit het GLB. Afgelopen februari stemde de Tweede Kamer in met een verhoging van 163 miljoen euro. Daardoor komt de vestigingssteun op een vast bedrag van 80.000 euro per aanvraag.
Aan de hand van verschillende praktijksituaties bespreken we in een kleine groep van maximaal tien personen het proces van bedrijfsopvolging: wat en wanneer je het bespreekbaar maakt met de familie en we zoomen in op de samenwerking in familieverband. Er is genoeg ruimte voor het uitwisselen van ervaringen en het inbrengen van eigen vragen.