Bloemen die bloeien voor boer én biodiversiteit

Op Hoeve Vredeveld in Lelystad groeien tussen de reguliere biologische akkerbouwgewassen ook droogbloemen en verse bloemen. Op een halve tot één hectare staan meer dan 25 verschillende soorten. Voor BoerNatuurlijk-ambassadeur Paul Groot is de teelt een mooi voorbeeld van hoe landbouw, natuur en economie samen kunnen gaan.

Fotograaf: Koos Groenewold

Paul runt samen met zijn vader en broer de biologische akkerbouwtak van het familiebedrijf en is ambassadeur van het NAJK-project BoerNatuurlijk. De bloementeelt is één van de manieren waarop het bedrijf werkt aan natuurinclusieve landbouw.

Meer dan 25 soorten
Wie langs het bloemenperceel loopt, ziet een grote variatie aan soorten. Er worden meer dan 25 verschillende bloemen en siergrassen geteeld. Op het perceel groeien onder andere ridderspoor in verschillende kleuren, strobloemen, amaranthus, carthamus, hazenstaart, phalaris, panicum, craspedia en nigella. “Doordat we zoveel verschillende soorten telen, staat er vanaf het voorjaar tot ver in de zomer altijd wel iets in bloei”, vertelt Paul.

Voedsel voor insecten
Die lange bloeiperiode is waardevol voor insecten. Veel akkerbouwgewassen bloeien maar kort, terwijl bijen, hommels en vlinders op het bloemenperceel langere tijd nectar en stuifmeel kunnen vinden. Ook nuttige insecten, die een belangrijke rol spelen bij de natuurlijke bestrijding van plagen, zoals gaasvliegen en zweefvliegen komen erop af. Omdat de bloemen volledig biologisch worden geteeld, kunnen deze insecten zich optimaal ontwikkelen.

“Je ziet hoeveel leven zo’n bloemenperceel aantrekt.”

Een bloeiende akkerrand
Het bloemenperceel werkt eigenlijk als een brede, bloeiende akkerrand. Soorten die je normaal nauwelijks op een akkerbouwbedrijf ziet, krijgen er de ruimte. Tegelijkertijd zorgen de verschillende bloemen en siergrassen voor meer kleur en variatie in het agrarische landschap. Een kleurrijk perceel met een duidelijke meerwaarde voor natuur én landbouw.

Van bloem naar droogbloem
Na de bloei houdt de waarde van het gewas niet op. De bloemen worden geoogst en een deel wordt gedroogd. Vervolgens worden ze als droogbloemen verkocht. Zo levert het perceel niet alleen tijdens de bloei iets op voor de biodiversiteit, maar ontstaat er uiteindelijk ook een bijzonder biologisch eindproduct. “Dat is voor ons een mooie combinatie. Terwijl de bloemen op het land staan, profiteren allerlei insecten ervan. Daarna kunnen wij ze oogsten, drogen en verkopen.”

Natuur die iets oplevert
Juist die combinatie vindt Paul interessant. “Veel natuurinclusieve maatregelen kosten geld en leveren niet altijd direct iets op. Bij de bloemen kunnen we iets doen voor de biodiversiteit én een mooi biologisch product verkopen.” Dat maakt de bloementeelt voor het bedrijf een interessante vorm van natuurinclusieve landbouw.

Kijken wat bij je bedrijf past
Paul benadrukt dat bloementeelt niet voor ieder akkerbouwbedrijf dé oplossing is. Het gaat er volgens hem om te kijken welke maatregelen passen bij je eigen bedrijf. Dat sluit aan bij zijn boodschap als BoerNatuurlijk-ambassadeur: zelf proberen en ontdekken wat werkt. “Niet omdat de buurman het doet, maar omdat jij erachter staat.”

Onderzoek naar agrarische jongeren en natuurinclusieve landbouw

Wat helpt jongeren met ambities in de agrarische sector om te kiezen voor natuurinclusieve landbouw?

Afgelopen jaar organiseerden onderzoekers van Wageningen Research, samen met het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK),peer-to-peer bijeenkomsten bij vier jonge, natuurinclusieve boeren. Jongeren met ambities in de sector kregen hier de kans om vragen te stellen, twijfels te delen en ervaringen uit te wisselen.

De toekomst van de Nederlandse landbouw ligt grotendeels bij de jonge generatie boeren en tuinders. Zij staan aan de lat om keuzes te maken over belangrijke maatschappelijke opgaven als voedselproductie en natuurbeheer en worden gevraagd oplossingen waarin deze opgaven samengaan in de praktijk te brengen op hun bedrijf. Het is dan ook waardevol dat juist hun perspectief centraal staat in dit onderzoek van Wageningen University naar natuurinclusieve landbouw. Er is geluisterd naar de kritische vragen die zij hebben en hun ideeën en ervaringen.

Uit de observaties kwamen een aantal belangrijke inzichten naar voren:

  • Praktijkvoorbeelden en ervaringen van leeftijdsgenoten werken inspirerend en motiverend. Ook om beter te begrijpen wat natuurinclusieve landbouw inhoudt.
  • Elke bedrijfssituatie is anders → maatwerk is nodig.
  • Veel jongeren vinden natuurinclusief nog ingewikkeld en weinig rendabel, maar zien óók de voordelen voor milieu, biodiversiteit en maatschappelijk draagvlak

We hopen dat dit rapport jongeren, beleidsmakers en andere betrokkenen informeert en inspireert om samen verder te bouwen aan een toekomstbestendige landbouw, met oog voor de realiteit van (jonge) agrarische ondernemers.

Nieuwsgierig naar alle resultaten? Lees hier het volledige rapport.

 

In gesprek over natuurinclusieve landbouw met jonge agrariërs tijdens landelijke onderwijsdag NIL

Op maandag 27 november vond de Landelijke Onderwijsdag Natuurinclusieve landouw in Groen Onderwijs plaats aan Van Hall Larenstein in Velp. Tijdens deze dag deelden en bespraken enkele jonge agrariërs en NAJK-bestuurders hun ervaringen in een interessante paneldiscussie. De levendige discussie liet de gedrevenheid van jonge boeren zien en hun interesse in het bijdragen aan verandering en verdere verduurzaming van de sector.

NAJK-voorzitter en melkveehouder Roy Meijer, GAJK-voorzitter en zoogkoeienhouder Bob Keurentjes en de jonge akkerbouwer Romke Sijtsma werden geleid door HAJK-voorzitter en melkveehouder Amber Laan tijdens dit verhelderende gesprek. Ze toonden een realistische kijk op de uitdagingen.

Natuurinclusieve landbouw
Het gesprek opende met de vraag ‘Wat omvat natuurinclusieve landbouw precies?’. NAJK-voorzitter Roy Meijer benadrukte de twee kanten: de zichtbare bovengrondse aspecten zoals houtwallen en akkerranden, en de vaak onzichtbare, maar cruciale processen die met name in de bodem plaatsvinden. Bob Keurentjes voegde daar ook de invloed van de locatie  op de mogelijkheden binnen natuurinclusieve landbouw aan toe.

Verschil tussen jongere en oudere generatie
Tijdens het panelgesprek kwamen verschillende interessante vragen aan bod. Zo werd ook het verschil tussen de jongere en oudere generatie boeren besproken. Volgens de jonge boeren zit er zeker een verschil in hoe de oudere en jongere generatie naar verandering kijken. De oudere generatie houdt namelijk soms vast aan de manier van boeren zoals ze dat altijd doen, terwijl de jongere generatie vaker openstaat voor verandering. Zij ervaren echter wel dat het koppelen van een rendabel verdienmodel aan natuurinclusieve landbouw een uitdaging is.

Verdienmodel bij natuurinclusieve landbouw
Het inkomen wordt nog grotendeels via geproduceerd voedsel gegenereerd. “Als er vanuit de markt geen extra prijs wordt behaald en de overheidsbijdrage twijfelachtig is, wordt groei van natuurinclusieve landbouw een grote uitdaging”, aldus zoogkoeienhouder Bob Keurentjes. NAJK-voorzitter Roy Meijer benadrukte het belang van markt, overheid en kostenbesparing voor ondernemers: “Volle ANLb subsidies duiden erop dat boeren interesse hebben, mits er betaald word voor hun bijdrage aan natuurbeheer.” Hij pleit voor een gecoördineerde aanpak van verschillende duurzaamheidsinitiatieven voor meer overzicht en strategie. Afsluitend had Romke Sijtsma een boodschap voor de studenten: “Leer van andere natuurinclusieve landbouwbedrijven en integreer hun ervaringen in je eigen bedrijfsvoering.”

NAJK heeft een spel over natuurinclusieve landbouw ontwikkeld. Met dit leuke en leerzame spel daag je jouw medestudenten uit met de kennis over dit onderwerp. Vraag nu ook het BoerNatuurlijk!-spel aan voor jouw klas!

BoerNatuurlijk!-spel nu ook voor hbo- en vmbo-klassen

Goed nieuws! Naast de mbo-versie, die al maandenlang succesvol draait, is het BoerNatuurlijk!-spel nu ook voor vmbo- en hbo-klassen aan te vragen. Als klas strijd je in teams tegen elkaar en test je jullie kennis over natuurinclusieve landbouw. Naast dat je er iets van opsteekt, is er natuurlijk ook een mooie prijs te winnen. Niet alleen leerzaam dus, maar vooral ook erg leuk om te doen! Zo creërt NAJK op een ludieke manier bewustwording over natuurinclusieve landbouw.

Vanuit vmbo-onderwijsinstellingen werd de behoefte kenbaar gemaakt om biodiversiteit structureel op te nemen in de lesprogramma’s. Deze materie is echter niet altijd voorhanden. Om hierin tegemoet te komen heeft NAJK een leuke én leerzame gastles ontwikkeld waarin leerlingen op een laagdrempelige en interactieve manier kennis maken met de thema’s biodiversiteit in je omgeving en (natuurinclusieve) landbouw. Het BoerNatuurlijk!-spel is afgestemd met verschillende vmbo-docenten en toegespitst op het kennisniveau van derde- en vierdejaars vmbo-leerlingen.

In de hbo-versie van het BoerNatuurlijk!-spel wordt verder ingezoomd op de vier thema’s behorend bij natuurinclusieve landbouw: agrobiodiversiteit, specifieke soorten, landschappelijke-, en regionale diversiteit. In een natuurinclusieve landbouw houdt een ondernemer bij alle activiteiten rekening met de natuur op en rond zijn of haar bedrijf. Met dit leuke en leerzame spel worden de studenten uitgedaagd met hun kennis over dit onderwerp.

Als aanvulling op het BoerNatuurlijk!-spel en ter inspiratie voor de jongeren zijn er in verschillende sectoren video’s opgenomen bij jonge boeren die natuurinclusieve maatregelen toepassen in hun bedrijfsvoering. Het spel, in combinatie met een passende presentatie over natuurinclusieve landbouw door een enthousiaste spelleider, is kosteloos aan te vragen bij NAJK.

Lees meer over het project en aanmelden op www.najk.nl/boernatuurlijk.

 

Het BoerNatuurlijk!-project wordt mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van LNV.

 

Jonge boeren vertellen over natuurinclusieve landbouw

De term ‘natuurinclusieve landbouw’ neemt steeds meer ruimte in binnen onze sector. Maar wat houdt het precies in en, nog belangrijker, wat kun je ermee binnen jouw bedrijf? Om inspiratie op te doen en als aanvulling op het BoerNatuurlijk!-spel nam NAJK de afgelopen maanden in verschillende sectoren video’s op bij jonge boeren die natuurinclusieve maatregelen toepassen. Deze video’s van boeren door heel Nederland zijn vanaf vandaag te bekijken via ons YouTube-kanaal!

‘Natuurinclusieve landbouw, wat kan ik daarmee in mijn bedrijfsvoering?’, deze vraag staat centraal in de video’s van de jonge boeren. Natuurinclusieve landbouw is een breed begrip en kan op verschillende manieren worden ingevuld. Om deze voorbeelden inzichtelijk te maken heeft NAJK tien korte video’s opgesteld, opgenomen in verschillende regio’s in Nederland en in diverse sectoren. De diversiteit in de video’s maakt dat er voor een ieder een aansprekend voorbeeld tussen zit. In deze compilatie maak je alvast kort kennis met de verschillende boeren. Het hele verhaal van alle boeren is te bekijken en -luisteren op ons YouTube-kanaal.

Speel het BoerNatuurlijk!-spel
In het kader van het project BoerNatuurlijk! heeft NAJK een spel over natuurinclusieve landbouw ontwikkeld om met jouw klas (vmbo, mbo of hbo) te spelen, waar deze video’s een aanvulling op zijn. Met natuurinclusieve landbouw houdt een ondernemer bij zijn of haar activiteiten rekening met de natuur op en rond het bedrijf. Met dit leuke en leerzame spel daag je jouw medestudenten uit met jouw kennis over dit onderwerp. Het spel, in combinatie met een passende presentatie over natuurinclusieve landbouw, is inclusief spelleider kosteloos aan te vragen bij NAJK.

Boek nu!

Wat? Een spel over natuurinclusieve landbouw om met jouw klas te spelen
Wanneer? Tot mei 2024 beschikbaar
Kosten? Geen (NAJK levert het materiaal en een spelleider)
Interesse? Stuur een mail naar rroeleveld@najk.nl


Het BoerNatuurlijk!-project wordt mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van
LNV.

 

 

Een natuurinclusieve middag met NAJK en GAJK op het Zone College in Doetinchem

Op vrijdag 20 mei hebben 23 tweedejaarsleerlingen van de opleiding veehouderij aan het Zone College Doetinchem het BoerNatuurlijk! spel gespeeld. Op een interactieve manier gingen de leerlingen, onder leiding van NAJK-projectleider Roos Roeleveld, met elkaar de uitdaging aan om zo meer over natuurinclusieve landbouw te weten te komen.

Tijdens het BoerNatuurlijk! spel worden leerlingen op een laagdrempelige manier wegwijs gemaakt met de thema’s rondom natuurinclusieve landbouw. Voorafgaand aan het spel werd er vanuit het GAJK en NAJK een presentatie verzorgd. Aan de hand van deze presentatie konden de leerlingen kennismaken met de verschillende activiteiten die NAJK voor de jonge agrariërs, zowel landelijk, als provinciaal en lokaal organiseert. Als belangenbehartiger van de jonge boeren en tuinders werd ook het nut van de lobby besproken.

Kennis op de proef
Vervolgens ging het spel van start, waarbij de leerlingen in teams tegen elkaar streden. Tijdens het spel voerden ze discussies waarbij het team met de beste argumenten de meeste punten kon verdienen. De stellingen ‘Elke boer moet in 2030 minimaal 20% van zijn oppervlakte inrichten voor natuur en landschap’, ‘Wel of niet ploegen’ en ‘Het aanleggen van landschapselementen (zoals houtwallen, bomenrijen, e.d.) heeft alleen zin als de naastgelegen bedrijven dit ook doen’ leverden interessante discussies op. Ook de soortenkennis van de leerlingen op het gebied van gewassen, vogels en insecten werd flink op de proef gesteld. De winnaars ontvingen een toepasselijke prijs en ook de andere deelnemers gingen niet zonder lege handen naar huis. Al met al zijn er weer nieuwe inzichten naar voren gekomen en heeft de groep een leuke middag beleefd!

 

Ook benieuwd naar de mogelijkheden voor jouw klas? Kijk voor meer informatie op de pagina van BoerNatuurlijk! of stuur een mailje naar Roos Roeleveld (rroeleveld@najk.nl).