De inhoud van de derogatiebeschikking hakt er in binnen de gehele landbouwsector. Bufferstroken van minimaal 3 meter langs wateren worden verplicht en in ‘verontreinigde gebieden’, zoals o.a. de Zuidelijke en Centrale zand- en lössgronden, moet in 2025 de stikstofgebruiksruimte met 20% zijn verlaagd. De voorwaarden raken hiermee niet alleen de derogatiebedrijven, maar de gehele landbouw.

Begin september heeft de minister al een aantal hoofdlijnen van de derogatiebeschikking toegelicht en op 15 september werd ons medegedeeld dat deze was goedgekeurd door het Nitraatcomité. Op de precieze inhoud moesten we toen nog wachten, maar deze is nu bekend geworden. “De landbouw heeft de laatste tijd al veel klappen te voorduren gehad. Deze derogatiebeschikking zorgt opnieuw voor pijn in de sector”, aldus Ruben Klein Teeselink, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille melkveehouderij. “Dat we nu weten waar we aan toe zijn, is dan ook het enige positieve wat we uit de beschikking op kunnen maken. De gevolgen zijn groot voor het verdienvermogen van boeren. Daarnaast wijkt dit juist af van de kringloopgedachte en kunnen er veel bedrijven niet meer deelnemen aan de derogatie, omdat zij in een grondwaterwingebied of N2000-gebied zijn gevestigd.”

Raakt gehele landbouw
De derogatiebeschikking kent naast de afbouw van de derogatie ook een aantal voorwaarden, die niet alleen voor de derogatiebedrijven, maar ook voor de rest van de veehouderijsectoren gelden. Denk bijvoorbeeld aan de verlaging van de mestproductieplafonds. De bufferstroken, vermindering van stikstofgebruiksruimte in verontreinigde gebieden en een hogere administratieve last in de vorm van een jaarlijks bemestingsplan en het bijhouden van een elektronisch bemestingsregister, hebben ook op de andere landbouwsectoren invloed. Klein Teeselink: “Als NAJK pleiten we voor zo min mogelijk aanwijzingen van verontreinigde gebieden, omdat de algemene maatregelen al voor een gigantische impact hebben gezorgd. Op provinciaal niveau zal daarnaast verder gesproken worden over de nog nader te definiëren bufferzones rondom N2000-gebieden. Deze zullen namelijk vanaf 1 januari 2024 worden uitgesloten van derogatie.”

Wist u dat… het eten van aardappelen milieuvriendelijker is dan rijst of pasta? En dat suikerbietenpulp microplastics kan vervangen in shampoo? Deze en andere interessante feiten komen voorbij in de nieuwe campagne ‘De Akkerbouw Maakt Het’. Dinsdag 27 september vindt de officiële aftrap plaats in Den Haag.

Producten van de Nederlandse akkers zijn duurzaam, veilig én lekker. Neem bijvoorbeeld de Nederlandse aardappelen; die hebben maar 1/3 van de CO₂-voetafdruk van rijst. Ze bevatten bovendien minder calorieën dan pasta of rijst. En de pulp van Nederlandse suikerbieten wordt onder meer gebruikt in shampoo en voor de productie van papier. Dit en meer vertelt de nieuwe campagne ‘De Akkerbouw Maakt Het’.

Boodschap verspreiden
Verschillende clips, video’s en afbeeldingen schotelen de kijker een korte quiz en interessante feitjes voor over de Nederlandse akkerbouw. Deze worden verspreid op social media en andere online kanalen. Alle materialen en achtergrondinfo zijn te vinden op de campagnewebsite. NAJK roept, namens BO Akkerbouw en de andere 11 leden, iedereen in de akkerbouwketens en andere geïnteresseerden op om de clips en afbeeldingen te delen en zo de boodschap breed te verspreiden.

Ludiek event in Den Haag
De campagne ‘De Akkerbouw Maakt Het’ krijgt dinsdag 27 september 2022 fysiek vorm tijdens een ludiek event in Den Haag. Aan de Bezuidenhoutseweg – tegenover de ingang van de Tweede Kamer – laat de akkerbouwsector zien welke smaakvolle en innovatieve producten zij maakt. Tweede Kamerleden, beleidsmakers en andere belanghebbenden zijn uitgenodigd om te kijken, proeven en poseren. Kom ook langs tussen 8.00 en 14.00 uur en ervaar het zelf: ‘De Akkerbouw Maakt Het’!

Ruimte voor de Nieuwe Akker
De campagne ‘De Akkerbouw Maakt Het’ en het event in Den Haag zijn onderdeel van Ruimte voor de Nieuwe Akker. Dit is een initiatief van BO Akkerbouw en haar 12 leden: Agrifirm, Avebe, Cosun, CZAV, Het Comité van Graanhandelaren, LTO Nederland, NAJK, NAO, NAV, Plantum, Van Iperen en VAVI. Kijk ook op www.ruimtevoordenieuweakker.nl.

Vandaag, woensdag 7 september, heeft de Raad van State uitgesproken dat er onvoldoende zekerheid is dat twee typen emissiearme stalsystemen de reductie halen, waar bij de vergunningverlening mee gerekend wordt. NAJK baalt van deze uitspraak, omdat jonge boeren die te goeder trouw handelen, hiermee met lege handen komen te staan. Het is weer een enorme onzekerheid voor de jonge veehouders er wordt gevreesd voor de verdere gevolgen.

De uitspraak werd gedaan na een hoger beroep tegen een eerdere uitspraak van de rechtbank waarin al was uitgesproken dat er onvoldoende zekerheid is. De Raad van State kwam vandaag tot dezelfde conclusie. De uitspraak ging specifiek over twee soorten emissiearme stallen, de types A1.13 en A1.28. Andere emissiearme stalsystemen in de melkveesector en de stallen in de pluimvee- en varkenssector zijn uitgesloten. “De jonge melkveehouders hebben stalsystemen gebruikt die zijn goedgekeurd door de overheid. De jonge melkveehouders die in de aanvraag gebruik maakte van deze stalsystemen staan nu echter met lege handen. Dit is weer een grote klap in het gezicht van de ondernemers die vooruit willen”, aldus NAJK-voorzitter Roy Meijer. Daarnaast is de grote vraag wat de gevolgen zullen zijn van deze uitspraak. Hoewel deze slechts voor twee stalsystemen van toepassing is, is de vraag of de andere stalsystemen niet volgen. “Het is belachelijk dat deze stalsystemen met een door de overheid onderbouwde bewijslast, alsnog niet juridisch geborgd zijn. De overheid moet heel snel voor een beter protocol zorgen, zodat emissiearme systemen goed geborgd zijn.”

‘Hoe gaan we doelen halen?’
Dat is de grote vraag die NAJK zich hardop afvraagt. “De stikstofemissie moet gereduceerd worden, maar de overheid heeft geen goede protocollen volgens de rechter om reducerende systemen te borgen. Het is op deze manier een onmogelijke opgave waar de jonge veehouders voor staan”, aldus Meijer. Daarnaast is dit helemaal ondoenlijk voor Noord-Brabant. In Noord-Brabant is gesteld dat in 2024 alle stallen emissiearm moeten zijn. “Provincie Noord-Brabant kan dit niet van hun ondernemers vragen. Velen hebben een van de twee afgeschoten stalvloeren gebruikt om een nieuwe vergunning aan te vragen, waarmee ze een poging doen het provinciale doel te halen. Daarnaast zijn er nauwelijks andere opties met de gestelde maximale emissie. Wij ondersteunen daarom de oproep van onze provinciale afdeling BAJK om de gestelde deadline van 2024 snel te herzien en perspectief te bieden aan de jonge veehouders in Noord- Brabant”, sluit de voorzitter af.

Vanmiddag heeft NAJK extra nieuwsbrief gestuurd om haar leden bij te praten over het proces met gespreksleider Johan Remkes. In deze nieuwsbrief gaf het NAJK-bestuur een update rondom het hele proces: wat is de positie van NAJK binnen de gesprekken met Remkes, waarom hebben we voor deze positie gekozen en wat hebben we tot nu toe gedaan? Neem dus snel een kijkje in je mailbox of bekijk de nieuwsbrief hier!

Wil je in het vervolg altijd op de hoogte blijven van NAJK en haar projecten? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!

Begin juli werd Johan Remkes aangesteld als bemiddelaar om boeren en het kabinet samen aan tafel te krijgen over de onwerkelijke stikstofplannen. Deze week ontving NAJK, net als andere boeren- en natuurorganisaties een officiële uitnodiging om in augustus met het kabinet te gaan praten. NAJK heeft wederom besloten niet op deze uitnodiging in te gaan, maar haar energie op de gebieden en provincies te richten.

NAJK heeft de afgelopen jaren hard gewerkt aan allerlei voorstellen omtrent stikstof, waarbij perspectief voor de jonge boer en tuinder altijd het uitgangspunt is geweest. Het is tot nu toe niet gelukt om deze plannen samen met de landelijke overheid concreet te maken. Voor de zomerstop heeft het NAJK-bestuur daarom besloten haar energie op de provincies en gebieden te richten.

Ondanks de uitnodiging van de heer Remkes houdt NAJK voorlopig aan deze lijn vast. Mede omdat er niet wezenlijk iets lijkt te veranderen aan de gestelde uitgangspunten en doelstellingen. De bewindspersonen hebben immers herhaaldelijk aangeven dat daar geen ruimte voor is. Terwijl wij juist die ruimte zo hard nodig hebben om toekomstperspectief en de daarbij behorende plannen verder te kunnen brengen. Een gesprek met een onafhankelijk gespreksleider verandert daar helaas niets aan.