Op donderdag 8 september heeft staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken het wetsvoorstel fosfaatrechten naar de Tweede Kamer verstuurd. Met het voorstel gaat hij verder in op de wijze waarop hij het stelsel wil invoeren. Ook heeft Van Dam aangegeven mogelijk actie te ondernemen in de varkens- en pluimveesector als blijkt dat ook zij dit jaar weer hun plafond overschrijden.

Overdacht vrij tot derdegraads

Eerder pleitte NAJK voor een vrijstelling van afroming bij bedrijfsoverdracht. Door de afroming zou bedrijfsoverdracht extra moeilijk worden voor jonge boeren. De motie die pleitte voor vrijstelling van afroming bij bedrijfsoverdracht is in april al aangenomen in de Tweede Kamer. De voorgestelde wetteksten bevestigen dat overdracht naar eerste-, tweede-, of derdegraads familie is vrijgesteld van afroming. “Hiermee wordt jonge boeren een steuntje in de rug gegeven in deze ingrijpende invoering” , aldus Bart van der Hoog, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille melkveehouderij.

Knelgevallen

Verder geeft Van Dam aan dat biologische melkveebedrijven met afroming op eenzelfde wijze worden behandeld als gangbare bedrijven. Grondgebonden en biologische bedrijven zouden gedeeltelijk worden gecompenseerd voor de generieke korting. Over de hoogte van de compensatie van deze latente ruimte op melkveebedrijven is nog geen duidelijkheid. Dit is afhankelijk van het definitieve aantal fosfaatrechten en de benodigde afroming. Zoals eerder aangegeven komt er een zeer beperkte knelgevallenregeling. Alleen wanneer er aantoonbaar door ziekte, overlijden, diergezondheidsproblemen, bouwwerkzaamheden of vernieling van gebouwen 5% minder fosfaat is geproduceerd dan normaal, kan aanspraak gemaakt worden op de knelgevallenregeling. Om middels de bedrijfsspecifieke methode de fosfaatproductie vast te stellen, komt er mogelijk wel ruimte voor de KringloopWijzer.

Generieke korting varkens- en pluimveerechten

In 2015 heeft de varkenssector haar plafond met 1% overschreden en de pluimveesector met 3,3%. Met het wetsvoorstel voor invoering van fosfaatrechten in de melkveehouderij wordt het ook mogelijk om generiek te korten op varkens- en pluimveerechten als blijkt dat deze sectoren, net als in 2015, dit jaar hun fosfaatplafond overschrijden. In 2017 zal gekeken worden of de productie in 2016 weer overschreden is. Is dit het geval, dan zal de overheid medio 2017 besluiten of er aanvullende maatregelen getroffen moeten worden voor de intensieve sectoren. Ook wordt er een voorziening in de wet opgenomen die het mogelijk maakt om rechtenuitwisseling tussen sectoren toe te laten. Hiertoe moet dan wel eerst besloten worden. Vanuit beide sectoren is de verwachting dat zij in 2016 onder het plafond zullen blijven.

Raad van State kritisch op wetsvoorstel

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een advies uitgebracht over het wetsvoorstel van fosfaatrechten. In dit advies staat dat de introductie van het fosfaatrechtenstelsel een inmenging in het eigendomsrecht betekent van melkveebedrijven. Bij de toekenning van het aantal fosfaatrechten wordt geen rekening gehouden met de toegestane uitbreiding van de veestapel na 2 juli 2015. De Raad van State adviseert daarom nadrukkelijk om een ‘fair balance’-toets uit te voeren waaruit moet blijken of het algemeen belang van de samenleving opweegt tegen de rechten van de eigenaar.

Lees hier de kamerbrief over wetsvoorstel fosfaatrechten: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?id=2016Z16214&dossier=34532

Begin augustus hebben melkveehouders bericht ontvangen van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Hierin wordt gevraagd de gegevens te controleren voor de toekenning van fosfaatrechten. De kengetallen worden gebruikt om uiteindelijk het aantal fosfaatrechten te bepalen voor een melkveebedrijf. De uiteindelijke toekenning van fosfaatrechten wordt in januari 2017 verwacht. De gegevens kunnen gecontroleerd worden op de pagina mijn.rvo.nl/fosfaatrechten.

Het gaat om de volgende gegevens:

• aantal stuks melkvee op 2 juli 2015 (code 100, 101 en 102)
• gemiddeld aantal stuks vee 2015
• totale melkproductie 2015
• fosfaatgebruiksruimte

Het is van belang de gegevens goed te controleren en eventueel bezwaar, met de benodigde bewijsstukken, voor 1 oktober 2016 kenbaar te maken. Vooral bij bedrijfsoverdracht of wijziging van KvK-nummer of UBN-nummer is de kans op onjuistheden groter. Goede controle is in deze gevallen sterk aan te raden.

Begin juli verscheen het zogenaamde VGO-rapport. In het rapport stonden de resultaten centraal van het onderzoek naar de effecten van veehouderijen op de gezondheid van omwonenden. Uit he onderzoek bleek dat onder andere fijnstof en ammoniak de volksgezondheid aantasten. Naar aanleiding van het onderzoek willen staatssecretarissen van Dam (Economische Zaken) en Dijksma (Infrastructuur en Milieu) onderzoeken of het wetsvoorstel dieraantallen uit 2014 juridisch mogelijk is. Dit wetsvoorstel houdt in dat provincies en gemeenten de bevoegdheid krijgen om het aantal landbouwhuisdieren op een veehouderijlocatie te kunnen reguleren om gezondheidsproblemen bij omwonenden te voorkomen. De vraag is of je de kern van het probleem hierdoor oplost als het gaat om volksgezondheid.

Met betrekking tot de huidige wet- en regelgeving zijn er normen met betrekking tot ammoniak, geur en fijnstof waaraan bedrijven moeten voldoen. Normen zowel landelijk, provinciaal al dan niet gemeentelijk. Er is een lijst met prioritaire bedrijven. Dit zijn bedrijven die voor overlast zorgen doordat er meer uitstoot is van fijnstof dan vergund was en waar maatregelen genomen moeten worden om de uitstoot te verlagen. Daarnaast werken ook al de verschillende sectoren aan oplossingen om de uitstoot nog verder te verminderen. Bijvoorbeeld de varkenssector heeft in het Actieplan Vitale Varkenshouderij al aangegeven afspraken te willen maken met de provincies over een toekomstbestendige productiestructuur. Ook zijn er al diverse technische oplossingen waarmee de uitstoot van geur, fijnstof en ammoniak nog meer verlaagd kunnen worden, zoals luchtwassers.

Door de wet dieraantallen kan in bepaalde gebieden de ontwikkeling van bedrijven op slot gezet worden. Door het op slot zetten van gebieden wordt innovatie en vernieuwing rondom vermindering van uitstoot en verbetering dierenwelzijn geremd. Het is naar mijn inzicht daarom ook beter om bedrijfsspecifieke maatregelen te nemen zodat bedrijven zich nog kunnen ontwikkelen, ook al gaat het soms meerdere bedrijven in een gebied aan. Hiermee wordt onzekerheid bij ondernemers en kostprijsverhogende maatregelen voor bedrijven die niet bijdragen aan een verhoogde uitstoot in een gebied voorkomen. Het is beter bedrijven te stimuleren om door te ontwikkelen zodat er een toekomstbestendige veehouderij wordt opgebouwd.

Het stimuleren van innovatieve stalsystemen en technieken om uitstoot te beperken is de belangrijke sleutel om bedrijfsspecifiek te kunnen sturen en de volksgezondheid te waarborgen. Samen met onderzoekers, de overheid, het bedrijfsleven en de veehouderijen moeten we hierover in gesprek en gezamenlijk zoeken naar oplossingen. Dus geen wet dieraantallen, maar bedrijfsspecifiek sturen met als doel een positieve bijdrage aan het bedrijf, de sector en de volksgezondheid. Dit om een goede toekomst voor onze jonge boeren te waarborgen!

Bestuurswisselingen binnen NAJK

Tijdens de Algemene Ledenvergadering (ALV) op donderdag 30 juni heeft het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) Andre Arfman en Bart van der Hoog unaniem gekozen als nieuwe bestuurders van NAJK. Andre Arfman volgt daarmee Eric Pelleboer op, op die sinds september 2014 de functie van voorzitter vervulde en sinds december 2011 binnen het dagelijks bestuur actief was. Bart van der Hoog is verkozen als dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille melkveehouderij. Hij volgt Koen Bolscher op.

Andre Arfman nieuwe NAJK-voorzitter

Arfman, nieuw lid van het dagelijks bestuur, heeft tijdens de Algemene Ledenvergadering de voorzittershamer van Eric Pelleboer overgenomen. Als voorzitter is Arfman verantwoordelijk voor de algemene zaken van NAJK, maar vormt bovendien het boegbeeld van de vereniging voor agrarische jongeren. “De toekomst van de agrarische sector bestaat uit de jonge boeren van nu. Door samen te werken en ons te verenigen kunnen wij, jonge boeren en tuinders, ons geluid laten horen. Hier wil ik mij graag voor inzetten”, aldus Arfman.

Bart van der Hoog nieuwe portefeuillehouder melkveehouderij

Bart van der Hoog is tijdens de ALV unaniem verkozen tot dagelijks bestuurder bij NAJK voor de portefeuille melkveehouderij. Van der Hoog runt met zijn ouders een melkveebedrijf in de Betuwe. “Ik vind het een mooie uitdaging om de jonge melkveehouders van Nederland te vertegenwoordigen. Met mijn kennis van melkvee en het ondernemen in de agrarische sector hoop ik een meerwaarde te zijn voor de achterban van NAJK”, aldus Van der Hoog.

Afscheid

Tijdens de ALV namen Eric Pelleboer, Koen Bolscher en Jan Enthoven afscheid van het dagelijks bestuur van NAJK. Namens het dagelijks bestuur en alle provinciale afgevaardigden heeft vicevoorzitter Sander Thus de bestuurders bedankt voor hun inzet van de afgelopen jaren. “In de afgelopen periode zijn belangrijke stappen gezet voor jonge agrarisch ondernemers. Dankzij de inzet van Pelleboer, Bolscher en Enthoven heeft NAJK namens de Nederlandse jonge boeren en tuinders een prominente rol kunnen nemen in belangrijke discussies. Denk onder andere aan de melkveewet, het pachtbeleid, de fosfaatrechten en het GLB “, aldus Thus.