Op 9 november 2016 stelde staatssecretaris Van Dam van Economische Zaken een ophokplicht in. Aanleiding is de aangetroffen vogelgriep, type H5N8. NAJK raadt daarom AJK’s af om komende periode pluimvee gerelateerde bijeenkomsten te houden. Dit advies is naar aanleiding van de vogelgriep die ook in Nederland heerst.

Toen wilde dode watervogels waren gevonden met de hoog pathogene vogelgriep, stelde Staatssecretaris Van Dam van Economische Zaken een ophokplicht in. Deze week kwamen daar nog de eisen omtrent de bezoekersregeling, kinderboerderijen en tentoonstellingen bij. Alleen mensen die komen voor diergezondheid, -welzijn en welzijn van mensen zijn toegelaten op het pluimveebedrijf en kinderboerderij. Het is nog onbekend hoelang deze maatregelen van kracht blijven. De maatregelen kunnen pas opgeheven worden als het risico op besmetting laag is.

Oproep

Hoewel er in Nederland geen commerciële bedrijven besmet zijn met de vogelgriep, roept NAJK haar AJK’s wel op om maatregelen te nemen om zo mogelijke besmetting te voorkomen. “Voorkomen is beter dan genezen”, aldus Edward Satkowski, afgevaardigde pluimveehouderij bij NAJK. Naast dat NAJK haar AJK’s oproept maatregelen te nemen, roept NAJK ook haar pluimveeleden op verantwoordelijkheid te nemen in deze situatie en zich te houden aan de gestelde maatregelen.

Gevolgen voor de sector

Wanneer de ziekte overslaat naar de commerciële pluimveehouderij worden de regels nog verder aangescherpt. Dan kan tijdelijk het pluimveetransport in Nederland stil gelegd worden. Gebieden met extra beperkingen kunnen worden ingesteld. Satkowski: “Het is goed dat de staatssecretaris deze voorzorgsmaatregelen heeft getroffen. Als de vogelgriep op onze bedrijven wordt geconstateerd, heeft dit grote gevolgen voor onze sector. Met name op het gebied van diergezondheid, hygiëne, de positie in de markt en internationaal. Maar het treft dan ook de volksgezondheid en heeft invloed op het maatschappelijk draagvlak. Wees dus zeer alert op het risico die er dreigt. Houd je aan de ophokplicht, strengere bezoekersregeling, aangescherpte hygiëne en vermijd bijeenkomsten met andere pluimveehouders.” De strengere hygiëneregels zijn extra belangrijk voor leghenhouder. Door de eierwagens wordt de kans op insleep van besmetting vergroot. Ontsmetting van pomp- en vrachtwagen bij het in- en uitrijden is daarom van groot belang.

Verdere details over de maatregelen zijn te vinden op de website van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Tijdens het schrijven van deze column kijk ik met een schuin oog naar de televisie waarop te zien is dat Donald Trump een haast onmogelijke winst toch binnen gaat halen. De afgelopen weken werd er in de Nederlandse media voorspeld dat de Clinton-dynastie zou worden voortgezet. Ze zou eerste vrouwelijke president worden. Niets is minder waar: de ‘Trump train’ dendert naar een sensationele winst op het gevecht om het witte huis.

Dit schouwspel levert schitterde televisie op met huilende democraten en NOS-verslaggevers die hun teleurstelling maar moeilijk kunnen verbloemen. Je zou bijna vergeten dat de melkveehouderij in een zelfde soort soap is beland waarvan de uitkomst ook niet te voorspellen valt. De afgelopen weken heb ik deze soap voor behoud van derogatie van dichtbij meegemaakt. Ik heb meer uren doorgebracht in de benauwde en broeierige vergaderzalen in Den Haag, Amersfoort en Beekbergen dan in onze eigen melkstal. Dit alles met als doel een goed pakket van maatregelen op te leveren voor behoud van derogatie.

Derogatie is een groot goed voor de Nederlandse melkveehouderij. Wanneer we derogatie verliezen zullen de effecten groot zijn op het boerenerf: de kostprijs van een liter melk stijgt, het inkomen van de gemiddelde melkveehouder daalt met bijna € 20.000,- en behoud van weidegang staat verder op de tocht. Ook voorspellen deskundigen negatieve gevolgen voor het behalen van milieudoelen als bijvoorbeeld de nitraatrichtlijnen. We moeten er dus alles aan doen om al in 2017, zonder wettelijk kader van fosfaatrechten, de productie van fosfaat te beteugelen. Deze verregaande acties zijn nodig omdat Nederland alleen op deze manier een ingebrekestelling vanuit Brussel kan voorkomen. Een ingebrekestelling zal de onderhandelingen voor een nieuwe derogatietermijn vanaf 2018 volledig blokkeren.

Mij is duidelijk geworden dat het zeker mogelijk is om aankomend jaar als melkveehouderijsector fors minder fosfaat te produceren en daarmee onder het nationaalplafond uit te komen. We zullen moeten inzetten op een verdere verscherping van de rantsoenen, minder melkkoeien en jongvee, geen verdere groei van de totale melkproductie en bovenal stoppende melkveehouders de ruimte geven om al in 2017 hun melkproductie te staken. Dit krijgen we alleen voor elkaar als iedereen in de zuivelketen haar verantwoordelijkheid neemt: van melkfabriek tot voerleverancier en van bank tot boer. Iedereen heeft hierin een rol, groot of klein, maar samen moeten we het doen. Ook de overheid heeft, onder leiding van Martijn van Dam, een belangrijke taak in de derogatietrein naar Brussel. Het is de plicht van onze staatssecretaris om de mooie woorden van 2 november in Zwolle om te zetten in keiharde daden.

Het is inmiddels 08:38 en Dionne Stax laat op haar virtuele scorebord zien dat ook Wisconsin rood kleurt. Trump heeft nu meer dan de benodigde 270 kiesmannen, wie had dat gedacht! Laten we hopen dat de Nederlandse melkveehouderij ook vanuit een zeer benarde situatie een overwinningstocht, behoud van derogatie, kan starten richting Brussel. Alleen met een eensgezinde zuivelketen en een strijdvaardige staatssecretaris kunnen we deze ‘train’ succesvol laten zijn.

Bart van der Hoog

Binnen het dagelijks bestuur van NAJK is Bart van der Hoog verantwoordelijk voor de portefeuille melkveehouderij. Bart combineert deze functie met het werk op het melkveebedrijf in Enspijk.

Tijdens een extra ingelaste regiegroep bijeenkomst, op donderdag 13 oktober, heeft NAJK (het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt) kennisgenomen dat de invoering van het fosfaatrechtenstelsel met een jaar is uitgesteld. Het volledige stelsel gaat per 1 januari 2018 van kracht, in plaats van 1 januari 2017. Dit kondigde staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken aan in de Tweede Kamer.

Van Dam is genoodzaakt de invoer van het fosfaatrechtenstelsel met een jaar uit te stellen. Hij moet deze beslissing nemen, omdat het huidige wetsvoorstel fosfaatrechten niet voldoet aan de Europese eisen voor staatssteun. Met het huidige wetsvoorstel is de kans groot dat er een ingebrekestelling komt van de Europese Commissie. NAJK heeft met verbijstering kennisgenomen van de wijziging van de invoerdatum. “Wij vinden het onbegrijpelijk dat in deze fase van het traject dit nog boven tafel komt”, aldus Bart van der Hoog, dagelijks bestuurder van NAJK met de portefeuille melkveehouderij. NAJK heeft in eerder stadium haar zorg uitgesproken over de staatssteuntoets. Dit is nooit als belemmering gezien.

Derogatie

“Met het uitstellen van de invoer van het fosfaatrechtenstelsel is er op geen enkele manier garantie voor verlenging van de derogatie”, aldus Bart van der Hoog. De Europese Commissie wil pas met Nederland in gesprek wanneer er onder het fosfaatproductieplafond van 2002 geproduceerd wordt. “De kans op verlenging van derogatie wordt op deze manier verspild. Dit zorgt voor een opeenstapeling van wetten en maatregelen. Jonge melkveehouders zijn hier de dupe van.” NAJK is van mening dat het fosfaatrechtenstelsel herzien moet worden wanneer er geen derogatie komt.

Lees hier de brief van Martijn van Dam aan de Tweede Kamer.

De tweede aflevering van BOERenZAKEN.

“Wij moeten ervoor zorgen dat er straks voldoende voedsel geproduceerd wordt op de manier zoals de maatschappij dit wenst.”

Van vergrijzing tot voldoende voedsel voor een groeiende wereldbevolking: Andre Arfman, voorzitter van het NAJK, neemt de kijker mee in uitdagingen waar jonge agrarische ondernemers voor staan.

Met BOERenZAKEN brengt Evenementenhal in beeld hoe agrarische ondernemers omgaan met de uitdagingen van hun sector.