Op maandag 20 november organiseert NAJK, samen met Aeres Hogeschool en Nieuwe Oogst het Jonge Boeren Verkiezingsdebat 2023. In het debat staat de toekomst van de agrarische sector en de positie van jonge agrariërs centraal. Het debat dat plaatsvindt in Dronten zal gevoerd worden in het bijzijn van NAJK-leden en studenten van Aeres Hogeschool en is voor iedereen live te volgen.

Wie het over de toekomst van de land- en tuinbouw heeft, heeft het over de nieuwe generatie boeren en tuinders. Centraal in dit verkiezingsdebat staat de positie van de jonge boer en tuinder in tal van vraagstukken die de sector raken.

In gesprek met Tweede Kamerleden
Samen met verschillende leden van de Tweede Kamer gaan we in gesprek over onder andere verdienvermogen, ruimtelijke ordening en beschikbaarheid van grond en bedrijfsovername. De deelname van de Tweede Kamerleden Eline Vedder (CDA), Tjeerd de Groot (D66) en Harm Holman (NSC) is bevestigd. De volledige lijst met politici die deelnemen, wordt op een later moment bekendgemaakt.

Livestream & Aanmelden
Het debat vindt plaats in het bijzijn van NAJK-leden en studenten van Aeres Hogeschool en begint op maandag 20 november om 12.30 uur. Het debat is voor iedereen live te volgen via deze link, maar als NAJK-lid kun je hier ook fysiek bij aanwezig zijn.

Er is een beperkt aantal fysieke plaatsen beschikbaar, dus meld je snel aan via dit aanmeldformulier!

Voor de transitie van het landelijk gebied hebben agrarische ondernemers meer mogelijkheden nodig om landbouwgrond te pachten en verpachters om in grond te kunnen investeren. Om dat te bereiken moet de pachtregelgeving worden aangepast vinden NAJK, de Bond voor landpachters en eigen grondgebruikers (BLHB), Federatie Particulier Grondbezit (FPG) en LTO. De organisaties hebben daarom aan minister Adema van LNV concrete voorstellen gedaan om de wetgeving aan te passen. Het uitgangspunt is het stimuleren van duurzame, langjarige pachtovereenkomsten, waarbij verpachters een redelijk rendement kunnen halen op hun investering. Minister Adema heeft zich buitengewoon ontvankelijk getoond voor de eendracht in het veld en aangegeven dit plan verder te willen brengen ondanks de demissionaire status van het kabinet.

Begin dit jaar bespraken BLBH, FPG, LTO en NAJK al hun gezamenlijke uitgangspunten met de minister. Toen werd afgesproken deze uit te werken naar concrete voorstellen om de pachtwetgeving te veranderen. Deze zijn in de afgelopen periode voorbereid, in gezamenlijkheid met pachtdeskundigen. Vandaag zijn de voorstellen aan de minister aangeboden.

De belangrijkste voorstellen zijn:

• Er is een stelsel van samenhangende pachtvormen uitgewerkt. Voor langdurige pacht geldt een periode van minimaal 18 jaar. Verpachters en pachters kunnen hierbij zelf de pachtprijs en voorwaarden voor verduurzaming afspreken. Een toets kan plaats vinden op redelijkheid en billijkheid.
• Daarnaast is kortdurende pacht tot 6 jaar mogelijk. Deze is gebonden aan pachtprijsnormen.
• Ook zijn er afspraken gemaakt over de natuurpacht, teeltpacht en het vernieuwen van overeenkomsten van reguliere pacht. Ook is voorgesteld om grondruilovereenkomsten uit te werken. Met deze overeenkomsten kunnen agrariërs hun gronden onderling ruilen.
• In de pachtvoorwaarden kunnen afspraken worden opgenomen over bodemkwaliteitseisen en duurzaam bodembeheer. Een monitoringsysteem daarvoor moet worden uitgewerkt. Aangesloten kan worden bij bestaande systemen zoals bodempaspoort en KPI’s.
• Voor alle pacht geldt dat de toetsing op bedrijfsmatig gebruik wordt aangescherpt om de mogelijkheid te hebben hobbymatig gebruik van gepachte grond en onderverpachting tegen te gaan.
• Voor alle pacht geldt het bereiken van de AOW leeftijd als opzeggingsgrond tenzij de pachter aantoont dat het gebruik bedrijfsmatig wordt voortgezet. Het continuatierecht blijft.
• De grote schommelingen in de pachtprijzen moeten worden gedempt. De pachtprijzen moeten bovendien beter aansluiten bij de verschillen in opbrengend vermogen tussen grondsoorten en regio’s.

Op Prinsjesdag heeft het demissionaire kabinet bekendgemaakt dat zij 100 miljoen euro gereserveerd heeft voor jonge boeren. Dit budget is een verhoging van het bedrag voor de vestigingssteun die al in een eerdere Kamerbrief over het GLB was toegezegd. NAJK is zeer tevreden met dit budget, wat ook een afspraak was uit het niet gesloten Landbouwakkoord.

NAJK heeft al een lange tijd gelobbyd voor een goede vestigingssteun, wat echt een steun in de rug is van jonge boeren die net het agrarisch bedrijf hebben overgenomen. Deze jonge ondernemers zitten in de financieel zwaarste periode van het bedrijf, terwijl zij vol energie zitten om het bedrijf verder te ontwikkelen en het bedrijf willen voorbereiden op de toekomst.

Vergrijzende sector
De agrarische sector is daarnaast in rap tempo aan het vergrijzen. Cijfers van het CBS uit 2021 laten zien dat 52% van de Nederlandse agrarische bedrijven een bedrijfshoofd van boven de 55 jaar heeft. Slechts een kleine 4 procent van de boeren in Nederland was in 2016 jonger dan 35 jaar. “De vergrijzing zal nu, bijna twee jaar later, alleen maar verder zijn toegenomen”, stelt NAJK-voorzitter Roy Meijer. “Daarom is het extra belangrijk dat jonge boeren bij een bedrijfsovername een steuntje in de rug krijgen.”

Goede vestigingssteun
Tijdens het proces van het Landbouwakkoord, was de vestigingssteun een belangrijk punt voor NAJK. Binnen dit proces is er een toezegging gedaan voor een verhoging van het al eerder toegezegde budget. Echter werd het Landbouwakkoord uiteindelijk niet gesloten. “Deze toezegging van 100 miljoen euro is een verlenging van het Landbouwakkoord. Wij zijn het kabinet dankbaar dat zij zich aan deze afspraak hebben gehouden, ondanks dat het Landbouwakkoord de eindstreep niet heeft gehaald”, aldus Roy Meijer, de voorzitter van de jonge boeren en tuinders.

Achter de schermen wordt er met een enthousiast team hard gewerkt om de organisatie rondom NAJK draaiende te houden. Zo kunnen we jouw belangen blijven behartigen en door middel van projecten een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van jong agrarisch Nederland. We vinden het belangrijk dat je weet wie wij zijn en stellen een aantal (nieuwe) medewerkers graag aan je voor!

Omdat onze oud-bestuurder en -directeur Eke Folkerts als kandidaat-gedeputeerde voor BBB Friesland aan de slag is gegaan, heeft Anita Koops het stokje bij NAJK van haar overgenomen. Wegens uitbreiding van het communicatieteam en wisselingen bij de provincies heeft NAJK daarnaast nog een aantal medewerkers mogen verwelkomen.

Wie dit zijn en wat ze precies gaan doen, las je in dit artikel in de BNDR.

Donderdag 31 augustus schreef demissionair minister van der Wal een brief aan de Tweede Kamer waarin staat dat, op basis van nieuwe wetenschappelijk onderzoeken, de kritische depositiewaarde (KDW) van 32 van de 81 stikstofgevoelige natuurtypen wordt aangescherpt. Deze natuurtypen blijken gevoeliger te zijn voor stikstof dan eerder gedacht. NAJK blijft bij haar standpunt: haal de KDW uit de wet. Op deze manier is het onhoudbaar en onrealistisch.   

Nederland kent 81 stikstofgevoelige natuurtypen, een groot deel hiervan (32 natuurtypen) blijken gevoeliger voor stikstof dan eerder gedacht, twee typen minder gevoelig en 47 zijn gelijk aan eerdere inzichten. Deze bevindingen komen voort uit meerdere Europese studies waarvoor onder meer veldonderzoek is uitgevoerd. Als gevolg van deze nieuwe inzichten verandert de KDW van de natuurtypen die gevoeliger en minder gevoelig blijken met de nieuwe inzichten. Het totaal aantal typen dat gevoelig is voor stikstof verandert niet. “De uitkomsten van dit wetenschappelijk onderzoek maken het niet eenvoudiger om op korte termijn met een oplossing te komen voor de stikstofproblematiek die we in Nederland kennen. PAS-melders en interimmers wachten al meer dan vier jaar op een oplossing. Dit is absurd en onacceptabel!”, aldus NAJK-voorzitter Roy Meijer.

NAJK is van mening dat de KDW uit die doelstelling moet. “Als we doorgaan met de KDW als doelstelling te blijven zien in de wet, wordt het heel lastig om uit deze stikstofproblematiek te komen. Mede door bijvoorbeeld stikstof uit het buitenland, waar we geen invloed op hebben. Daarnaast kun je een boer niet verantwoordelijk houden voor de totale depositie op een plantje. Een boer kan enkel sturen op zijn eigen emissie. Daarom moet de stikstofwet sturen op emissie en niet op depositie”, aldus Meijer. NAJK maakt zich zowel bij de aankomende verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen als in de overleggen tussen sectorpartijen, maatschappelijke organisaties en de overheid hard voor een alternatief voor de KDW.