Een goede communicatie en samenwerking zijn o zo belangrijk bij een bedrijfsovername. Dit najaar organiseerde NAJK, in samenwerking met Hans Verweij (Flynth) en Lianne Veenstra (Agrocoaching), al een driedaagse cursus over de ‘zachte’ kant bij een bedrijfsovername. We hebben hier zoveel positieve reacties op ontvangen dat het smaakte naar meer. Zit jij ook midden in het proces van opvolging van het familiebedrijf? En wil je meer leren over communicatie en samenwerking? In januari 2022 starten we weer met deze online cursus bedrijfsovername!

Aan de hand van verschillende praktijksituaties bespreken we in een kleine groep van maximaal 10 personen het proces van bedrijfsopvolging. Er is genoeg ruimte voor het uitwisselen van ervaringen en het inbrengen van eigen vragen.

Niet drie, maar vier (!) avonden
Daar waar vorig seizoen de cursus over drie avonden werd verspreid, plakken we hier nu nog een extra avond aan vast. Tijdens deze vier cursusavonden zullen we jou en de andere cursisten, de handvatten geven die je nodig hebt bij deze spannende, maar belangrijke stap voor de toekomst. De opbouw van de avonden ziet er als volgt uit:

• Avond 1: Proces van bedrijfsopvolging: Welke fases kun je onderscheiden bij bedrijfsovername, welke stappen zijn belangrijk, wat moet je vooral niet vergeten en waar moet je beginnen?
• Avond 2: Bespreken van de overname: Wat moet je allemaal bespreken met je familie? Wie betrek je bij de besluitvorming, wanneer heb je het erover? En hoe pak je dat familiegesprek eigenlijk aan?
• Avond 3: Samenwerken met familie: Hoe ga je om met karakterverschillen tussen de opvolger en de overdrager? Wat doe je als de overdrager moeilijk los kan laten en hoe houd je overzicht en structuur in een samenwerking?
• Avond 4: Slotavond: Tijdens deze avond blikken we terug op de voorgaande vraagstukken en koppelen we het terug aan de ervaringen uit de praktijk.

Doel van de cursus
Deze cursus is speciaal bedoeld voor jonge boeren en boerinnen die meedraaien in het familiebedrijf, het bedrijf willen opvolgen of bedrijfsopvolging overwegen. Samen met jullie willen we zicht krijgen op het proces van bedrijfsovername, de communicatie en samenwerking. Door het uitwisselen van ervaringen en vraagstukken met elkaar te delen, kunnen we van elkaar leren.

Voor in de agenda!
Deze cursus zal vanaf dinsdag 18 januari 2022 om 20:00 uur van start gaan. De andere avonden vinden plaats op 25 januari, 8 februari en 22 maart.

Aanmelden of meer informatie
De kosten voor deze online cursus zullen voor NAJK-leden € 295,- excl. BTW bedragen (niet-leden betalen € 345,- excl. BTW). Aanmelden kan via dit aanmeldformulier. Voor meer informatie over deze online cursus kun je terecht bij Neline Both, algemeen secretaris NAJK via 030-2769864 of nboth@najk.nl.

Op woensdag 15 december werd het regeerakkoord van VVD, D66, CDA en ChristenUnie gepresenteerd. De titel van dit akkoord luidt ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’. NAJK is positief over het feit dat de nieuwe coalitie binnen dit akkoord aandacht heeft voor de toekomst van de jonge boer en tuinder en dit ook expliciet benoemt. Toch blijven we als belangenbehartiger kritisch. Er is nog veel uitwerking nodig.

NAJK is positief over de mogelijkheden om als jonge boer weer vooruit te kunnen kijken. Er komt geen halvering van de  veestapel en zonering van bovenaf is ook niet meer aan de orde. “Voor veel jonge veehouders bleef dit een heikel punt bij de keuze om een bedrijf wel of niet voort te zetten of uit te breiden. Het is goed te zien dat de regering de stikstofreductie nu niet alleen op de landbouw wilt verhalen”, aldus NAJK-voorzitter Roy Meijer. Ook de legalisering van bedrijven zonder NB-vergunning die specifiek benoemd wordt in het akkoord blijft volgens NAJK essentieel voor elke stap die van de landbouw wordt verwacht. Het is dan ook goed dat hier aandacht voor is.

Overwegend positief
NAJK is, naast de eerdergenoemde punten, blij dat de kunstmest wordt vervangen door organische mest, het onhaalbare amendement van de Wet Dieren wordt afgeschaft en jonge boeren een vooraanstaande positie krijgen in de nog op te richten grondbank. Het nieuwe regeerakkoord lijkt daarnaast ook weer toekomst te hebben voor de jonge tuinder door het afschaffen van de ODE-opslag. NAJK is tevreden met de extra aandacht voor de invulling van de ruimte. “Nederland is een druk bezet land, waar goed met de ruimte moet worden omgegaan. Wij zijn dan ook blij te lezen dat de zonnepanelen zoveel mogelijk op daken worden gelegd in plaats van op vruchtbare landbouwgrond”, aldus Roy Meijer. “Daarnaast is het goed dat het Nederlandse voedsel extra waardering krijgt. Er wordt gekeken naar de positie in de keten en sluit daarmee haarfijn aan op ons lopende project Waardecreatie in Ketens met LTO en Rabobank. Wij gaan over al deze thema’s graag het gesprek aan met het nieuwe kabinet.”

Kritische noot
Hoewel NAJK overwegend positief is over de aangehaalde punten, blijft er ruimte voor een kritische noot. Zo is de aandacht voor de jonge boer bij de grondbank positief, maar blijft NAJK kritisch over het feit dat ook de natuur specifiek als gebruiker van de grondbank wordt benoemd. NAJK zal zich inzetten om dit in goede banen te leiden. Daarnaast vinden we het als NAJK belangrijk dat binnen de gewasbescherming de wetenschap leidend is. Er moet binnen deze kanttekening, naast het toetsen van de gevolgen echter ook aandacht zijn voor de effecten hiervan. Dit lijkt in dit akkoord momenteel nog niet te worden meegenomen.

Stikstofreductie blijft uitdaging
Eén van de grootste uitdagingen binnen dit akkoord blijft de stikstofreductie. Het blijft een zware, wellicht onhaalbare, opgave, ondanks dat hier een enorm geldbedrag tegenover staat. “We moeten goed met elkaar gaan kijken of de 50% stikstofreductie wel te realiseren valt en of we als landbouw niet alsnog een deksel op de neus kunnen verwachten, als blijkt dat de uitvoering in dit tijdsbestek niet haalbaar is. Hoewel we als NAJK goed te spreken zijn over het voorgestelde akkoord, moeten we niet te vroeg gaan juichen.”

NAJK zal op de korte termijn een webinar organiseren met de landbouwwoordvoerders van de coalitie in samenwerking met de partners van het jongerenmanifest. Houd voor meer informatie onze website en socials in de gaten!

Maandag 13 december stuurde demissionair minister Schouten een Kamerbrief met de mededeling dat de gesprekken met het Nitraatcomité nog niet worden opgestart. De Europese Commissie is er namelijk niet van overtuigd dat Nederland de gestelde waterkwaliteitsdoelen tijdig gaat halen met het ingediende 7^e actieprogramma. Hiermee kan ook de volgende stap in de verlening van de derogatie niet gemaakt worden. NAJK is geschrokken door het uitblijven van de gesprekken en maakt zich zorgen  over wanneer het actieprogramma wel wordt goedgekeurd, of er wel een derogatie komt en zo ja, wanneer?

Op woensdag 15 december hoopte minister Schouten namens Nederland een presentatie te geven aan het nitraatcomité over het actieprogramma. De Europese Commissie vindt dat in het 7^e actieprogramma onvoldoende onderbouwd is dat de doelen voor het oppervlaktewater tijdig gehaald kunnen worden. Daarom mag Nederland geen presentatie geven. “Een akkoord op het 7^e actieprogramma is nodig om de gesprekken over derogatie op te kunnen starten. Dit proces loopt nu vertraging op, waardoor er voor het mestseizoen geen duidelijkheid is”, aldus Marije Klever, dagelijks bestuurder NAJK met de portefeuille melkveehouderij.

Zorgen om actieprogramma
De Europese commissie zet voornamelijk vraagtekens bij het behalen van de doelen in het oppervlaktewater. Minister Schouten gaf aan dat deze resterende opgave zal samenhangen met de structurele aanpak stikstof. Hierover zal het nieuwe kabinet besluiten, waardoor er nog geen definitief beleid over is. De gesprekken en onderhandelingen worden daardoor nog niet opgestart. NAJK heeft samen met andere partijen in een consortium (BO Akkerbouw, Cumela, LTO Nederland, NAV, NZO, POV en Rabobank) afgelopen periode hard gewerkt aan een alternatief plan voor het concept 7^e actieprogramma, het maatwerkplan. Er zijn geen signalen bij NAJK dat deze maatwerkaanpak het probleem is.

Zorgen om derogatie
Door het uitblijven van het akkoord op het actieprogramma loopt de aanvraag van een derogatie mogelijk vertraging op. “Derogatie draagt bij aan een betere waterkwaliteit. Het verliezen ervan zorgt voor nog meer druk op de waterkwaliteit en daarmee nog sterker ingrijpen op de langere termijn. Daarnaast zet het uitblijven van de derogatie ook druk op het behalen van de duurzaamheidsopgaves, de uitvoering van kringlooplandbouw en heeft het een enorme financiële impact.”, aldus Klever. De zorgen van NAJK zijn dan ook groot dat de gesprekken nog niet zijn opgestart. NAJK is bang dat hierdoor mogelijk pas tijdens het komende mestseizoen duidelijkheid komt over een derogatie.

NAJK is, namens het consortium, samen met LTO in overleg met het ministerie van LNV over het actieprogramma en de derogatie. Ze houden een vinger aan de pols.