In april maakte het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) de details van de vestigingssteun voor jonge landbouwers bekend. Vanaf vandaag is het mogelijk deze aan te vragen. Per aanvraag zal er 80.000 euro worden vrijgemaakt voor bedrijfsopvolgers.

De vestigingssteun is een (directe) financiële ondersteuning voor de opvolger bij overname van een land- of tuinbouw bedrijf en is bedoeld om jonge boeren en tuinders te helpen in de eerste jaren na de bedrijfsovername, die financieel het moeilijkst zijn. Deze regeling is opengesteld van maandag 3 juni tot vrijdag 2 augustus, mits het budget niet eerder is overschreden. Dus zorg dat je er op tijd bij bent.

Informatie & voorwaarden
Om in aanmerking te komen voor de vestigingssteun voor de jonge boeren zijn in ieder geval de volgende punten van toepassing:

• De jonge landbouwer dient min.16 en max. 39 jaar oud te zijn op 31 december van het aanvraagjaar
• Je dient het bedrijf volledig over te nemen of voor meer dan 50% van de aandelen of het eigen vermogen
• De overname moet plaatsvinden/plaats hebben gevonden vanaf 1 januari 2023
• De standaardverdiencapaciteit moet minimaal 15.000 euro zijn
• Je dient een bedrijfsplan aan te leveren

Lees hier de exacte voorwaarden van de regeling.

Steuntje in de rug
NAJK heeft de afgelopen jaren hard gelobbyd voor budget en een goede invulling van de vestigingssteun. “De vestigingssteun is een steun in de rug in de periode dat de bedrijven dat nodig hebben”, aldus Coen van den Bighelaar, portefeuillehouder bedrijfsovername bij NAJK. “Als NAJK hopen we dat openstelling van de regeling leidt tot meer succesvolle bedrijfsovernames en bijdraagt aan toekomstperspectief voor jonge boeren in Nederland!”

Europese landbouwwoordvoeders van BBB, CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks-PvdA, SGP, SP, Volt en VVD spraken op woensdag 22 mei met elkaar tijdens het EU Debat: Toekomst van Agri & Food. In opmaat naar de verkiezingen voor het Europees Parlement kwamen thema’s als uniforme duurzaamheidsstandaarden voor landbouw en ketenverantwoordelijkheid aan bod.

Op voorhand mikten dagvoorzitters Amber Laan (jonge melkveehouder en adviseur duurzame landbouw bij Schuttelaar & Partners) en Gerben Boom (dagelijks bestuurder bij NAJK en adviseur duurzame landbouw bij Schuttelaar & Partners) op een debat met inhoud en verbinding. Gerben: “Tijdens de stevige gesprekken werden de verschillende standpunten van de politieke partijen goed zichtbaar, maar lukte het ook consensus te vinden. Het is goed om met deze haakjes na de verkiezingen verder het gesprek aan te gaan.”

In meerdere rondes gingen we in gesprek met Anna Strolenberg (Volt #1), Bart Millenaar (VVD #7), Bas Eickhout (GroenLinks-PvdA #1), Bert-Jan Ruissen (SGP #1), Fenna Feenstra (SP #1), Gerben-Jan Gerbrandy (D66 #1), Jessika van Leeuwen (BBB #2), Johanna Koffeman (ChristenUnie #4) en Willemien Koning (CDA #4). Wat gaan de aanwezige politieke partijen de komende 5 jaar doen en veranderen, hoe zien zij hun rol? In de gesprekken werd ingezoomd op lange termijnoplossingen en structuurveranderingen om problemen die nu spelen aan te pakken met duidelijke beleidskeuzes.

Generiek beleid en vruchtbare delta
Er is brede consensus over het belang van duurzaamheid en het behoud van een sterke voedselpositie, ondanks bepaalde verwachtingen met verrechtsing in Nederland en binnen de EU. De meningen verschillen echter over de manier waarop dit bereikt moet worden. Waar sommigen pleiten voor maatwerk en herziening van bestaande gebieden, zien anderen generiek beleid als noodzakelijk om klimaatdoelen te behalen. De dialoog over hoe landbouw en natuur beter geïntegreerd kunnen worden en hoe de financiële positie van boeren versterkt kan worden, blijft essentieel.

Volgens CDA-kandidaat Willemien Koning: “Er is geen generiek beleid nodig, maar maatwerk. Herijking van de Natura2000-gebieden en verruiming van de mestnormen zijn essentieel om een gezonde balans te bereiken.” Volt-kandidaat Anna Strolenberg voegt hieraan toe: “Generiek beleid is nodig voor de klimaatomslag en moet als hefboom werken, niet als last. De klimaatomslag moet op EU-niveau gestimuleerd worden, waarbij maatwerk de klimaattransitie verder ondersteunt.”

Handvaten voor jonge boeren
Er is brede consensus dat het huidige Europees duurzaamheidsbeleid jonge boeren onvoldoende economisch ondersteunt bij de verduurzaming van hun bedrijven. Verschillende partijen benadrukken de noodzaak van eerlijke prijzen, financiële steun en maatwerk in regelgeving om de transitie naar duurzame landbouw mogelijk te maken. True pricing en afrekenbare stoffenbalansen worden gezien als potentiële oplossingen om vervuiling door te berekenen en duurzame productie te stimuleren. Volgens VVD-kandidaat Bart Millenaar: “Vergroening is alleen effectief als boeren ruimte krijgen voor eigen invulling met fatsoenlijke compensatie. Boeren willen verduurzamen, maar de overheid moet ook bereid zijn om te ondersteunen.” CU-kandidaat Johanna Koffeman voegt hieraan toe: “Duurzaamheid loont nu te weinig, vooral voor jonge boeren. Brussel moet perspectief en duidelijkheid bieden voor investeringen in duurzaamheid.”

Doelsturing voor betere waterkwaliteit
Er is brede consensus dat doelsturing noodzakelijk is voor betere waterkwaliteit, waarbij het vakmanschap van boeren centraal moet staan. Er zijn echter verschillen in hoe streng de normen moeten zijn en hoe deze gemeten en gehandhaafd moeten worden. BBB vindt de normen te streng, en wijst de Natura 2000-gebieden aan als boosdoener, net als het CDA. De VVD en SGP leggen de nadruk op het afschaffen van middelvoorschriften en het ondersteunen van innovaties. De CU en D66 benadrukken dat doelsturing niet gelijk staat aan minder strenge normen en dat Nederland zijn waterkwaliteit drastisch moet verbeteren.

Volgens D66-kandidaat Gerben-Jan Gerbrandy: “Nederland scoort laag in waterkwaliteit. Doelsturing is een goed idee, maar het meten ervan kan moeilijk zijn. Nitraat, fosfaat en PFAS vervuilen het water, en daarmee gaat de ecologische waterkwaliteit achteruit.” Jessika van Leeuwen (BBB) reageerde hier fel op door te stellen dat Nederland strengere normen stelt voor het oppervlaktewaterkwaliteit dan in het buitenland. Beide partijen waren het zeer oneens in hoeverre Nederland nu een slechte waterkwaliteit heeft en het slechtste jongetje van de Europese klas is. SP-kandidaat Fenna Feenstra voegt hieraan toe: “Doelsturing moet vergezeld gaan met duidelijke doelen en controles. Kennis over hoe deze doelen te bereiken moet gratis beschikbaar zijn en boeren moeten beloond worden voor het behalen van doelen met minder input.”

De afwegingen die achteraf blijven hangen worden door Amber kort samengevat: “Kies je voor hoogproductieve landbouw en voedselzekerheid op korte termijn en laat je daarmee de actuele data links liggen? Of richt je je op natuurherstel, biodiversiteit en leefomgeving, met als (onbedoeld) gevolg productieverlies en kostenprijsverhoging die zonder ondersteunende regelingen alleen door de allergrootste boeren opgevangen kunnen worden.”

 

De keus ligt bij Nederland op 6 juni. Wil je meer weten over weten over de Europese verkiezingen? Kijk het debat terug via deze link.

Organisatie
Het EU Verkiezingsdebat over de toekomst van Agri en Food in de Mauritskazerne in Ede is een initiatief van Schuttelaar & Partners en NAJK en wordt door BO akkerbouw en ZuivelNL ondersteund.

Afgelopen nacht werd het concept regeerakkoord naar buiten gebracht. Na ruim vijf maanden onderhandelen is het kabinet van BBB, NSC, PVV en VVD tot een akkoord gekomen. NAJK is daar erg tevreden over en hoopt dat er zo snel mogelijk een nieuwe regering komt waarmee zij om tafel kan om te werken aan de toekomst van jonge boeren en tuinders.

NAJK is blij dat er nu een hoofdlijnenakkoord gesloten is door BBB, NSC, PVV en VVD. Als belangenbehartiger voor de jonge boeren en tuinders vindt NAJK het bewonderingswaardig hoe deze partijen tot een akkoord zijn gekomen in een ingewikkelde tijd met grote uitdagingen, ook in de land- en tuinbouw. “Er moet nu zo snel mogelijk een nieuwe kabinet komen, zodat we samen aan de slag kunnen om toekomstperspectief te creëren voor de boeren van nu en van de toekomst!”, aldus NAJK-voorzitter Roy Meijer.

Jonge boeren
Het hoofdlijnenakkoord begint in het hoofdstuk over landbouw met de zin: Toekomstperspectief en extra aandacht voor jonge boeren, zodat zij bedrijven kunnen overnemen of starten. Hiermee erkent de nieuwe coalitie dat toekomstperspectief en bedrijfsovername belangrijke focuspunten zijn voor een nieuw kabinet. NAJK is erg blij dat het hoofdlijnenakkoord hier prominent aandacht aan besteed. “In onze vergrijzende sector is een sterke focus op onze toekomstige generatie boeren en tuinders hard nodig, anders gaan zij stoppen of verkassen ze naar andere landen”, aldus Meijer.

Aan de bak!
NAJK hoopt dat het nieuwe kabinet zo snel mogelijk aantreedt en kijkt uit naar de nieuwe samenwerking met zowel deze nieuwe coalitie als een nieuw kabinet. “In plaats van praten over problemen, moeten we zo snel mogelijk naar het oplossen hiervan. NAJK wil hierin graag samenwerken met het nieuwe kabinet”, stelt de NAJK-voorzitter.

De komende dagen zal NAJK het hoofdlijnenakkoord uitgebreid bestuderen.

Tijdens een inspiratiesessie bij Interpolis in Leiden sprak NAJK-voorzitter Roy Meijer over de toekomst van jonge boeren en tuinders. Er zijn grote fundamentele veranderingen aanstaande voor de agrarische sector, ingegeven door duurzaamheid, digitalisering, milieuwetgeving en klimaatverandering. Voor jonge ondernemers hebben die grote impact. “Vanuit engagement samen optrekken met hen, bijvoorbeeld in onze jongerenraad,  helpt bij de weg naar een veiligere, duurzame en klimaatbestendige toekomst”, aldus Jaap Breugem, manager Agro van Interpolis.

Vanuit een breed perspectief schetst Meijer de kansen en uitdagingen voor jonge ondernemers. Hij licht toe hoe hij en NAJK zich inzetten om perspectief te creëren voor de lange(re) termijn. Jonge boeren en tuinders staan voor veel uitdagingen, maar er liggen ook mooie kansen. Ze hebben te maken met de maatschappelijke opgaven rond natuur, klimaat en hoe een goed verdienmodel te realiseren binnen de door de politiek vastgestelde milieugebruiksruimte. En de opdracht om als ondernemers bij te dragen aan voedselzekerheid en welzijn van mensen en dieren. Dat willen zij niet alleen doen. Meijer: “Dat moeten we samen met de overheid en het bedrijfsleven doen. Zij moeten aansluiten bij de nieuwe generatie en bieden wat zij nodig hebben. Dat is belangrijk, want de beslissingen van vandaag, hebben de meeste impact op de jonge boeren en tuinders van morgen.“

In Nederland en Europa is er een groot tekort aan jonge boeren en tuinders 
Dat terwijl hun bijdrage aan bijvoorbeeld onze geopolitieke positie in de wereld zo van belang is. “ Wij maken voedsel en dat kunnen we exporteren tegen delfstoffen en bijvoorbeeld energie. Dat we duurzaam moeten produceren is een no-brainer, maar dat kunnen we niet alleen. Daar hebben we de overheid en het bedrijfsleven voor nodig. Gaan die ons niet ondersteunen met kansen uit de markt of behulpzaam beleid, dan zullen jonge ondernemers het geluk elders beproeven.” stelt Meijer.

Jonge boeren en tuinders vormen de basis voor een duurzame toekomst.
Interpolis werkt samen met agrarisch ondernemers aan een toekomstbestendige, duurzame agrarische sector. Breugem: “Zij zijn een belangrijke en onmisbare factor, leveren gezond voedsel, bloemen en planten. Ook leveren zij steeds meer maatschappelijke diensten zoals het opwekken van energie en het beheren van natuur en landschap. Als verzekeraar, opgericht door boeren en tuinders, helpt Interpolis graag. Met het brengen van kennis, preventie en door mee te denken over veilig, duurzaam en toekomstbestendig ondernemen. En door mee te praten over de gewenste ontwikkelingen en de implementatie van innovaties.”

De gesprekken gaan nauwelijks over zekeren maar over ondernemerschap en bedrijfscontinuïteit.
Er ontstaat altijd een mooie dynamiek in de jongerenraad NAJK/Interpolis als het gaat over veilig ondernemen. De drijfveren van de jonge ondernemers zitten op recente of toekomstige overname en hun toekomst als ondernemer. Breugem: “De ervaring vanuit het verleden is waardevol. Net zo waardevol zijn nieuwe ideeën en ontwikkelingen. Dáárover heb je het ook met elkaar.  Vanuit engagement samen optrekken en kennis uitwisselen”.

Op dinsdag 23 en woensdag 24 april stond de Aeres Farms Dronten in het teken van de Grasweidedagen 2024. Het projectteam Wei & Maatschappij van NAJK en het lectoraat Grasland en Beweiding van Aeres Hogeschool Dronten prikkelden de gedachten van de 170 aanwezige NAJK-leden en studenten rondom het thema ‘weidegang’.

Tijdens de Grasweidedagen, met dit jaar als thema ‘Groen Goud: Van weide tot meerwaarde’, werden er verschillende workshops gegeven door diverse organisaties binnen de agrarische sector. De deelnemers konden kiezen uit twee workshoppakketten en volgen gedurende de dag vijf workshops.

Voor een ieder wat wils
Van prikkelende stellingen rondom de toekomst van weidegang en een vers-gras analyse in het LG-lab tot  alle ins en outs van kruidenrijk grasland en samen brainstormen over de automatisering van weidegang. Er was tijdens de Grasweidedagen voor een ieder wat wils. Agrifirm, Barenbrug, BoerenNatuur, DeLaval, DMS, ForFarmers, Limagrain, PPP-Agro, veehouder Maiko Kemp, WUR en NAJK zelf, lieten aan de hand van de verschillende workshops de jonge agrariërs nadenken over (de meerwaarde) van weidegang.

Veel pro-weidegang studenten
‘Weidegang is belangrijk voor de toekomst van de melkveehouderij’ en ‘Weidegang vergt veel vakmanschap’, zomaar twee stellingen uit de workshop van NAJK die een prikkelende discussie op gang hielpen. Er waren dit jaar veel pro-weidegang studenten aanwezig. Deels door hun intrinsieke motivatie en deels door de financiële stimulans. “Het waren twee waardevolle dagen waarbij er veel kennis en ervaringen zijn uitgewisseld en we inzicht hebben gekregen in elkaars standpunten”, vertelt Roos Roelevoeld (projectleider bij NAJK) enthousiast.

Nagenieten
Heb je de Grasweidedagen 2024 helaas moeten missen of ben je gewoon benieuwd naar de foto’s? Geniet samen met ons nog even na via onderstaande fotogalerij!

De grasweidedagen zijn onderdeel van het Aeres-project ‘Kennis voor grasland en beweiding’ en het NAJK-project ‘Wei en Maatschappij’. Lees hier meer over het project Wei en Maatschappij.